Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η πλασμαφαίρεση, γνωστή και ως θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, είναι μια εξειδικευμένη εξωσωματική ιατρική μέθοδος που γίνεται μέσω φλεβοκαθετήρα. Στόχος της είναι η απομάκρυνση παθολογικών στοιχείων από το αίμα και η αντικατάσταση του πλάσματος με ειδικά διαλύματα ή άλλο κατάλληλο υλικό, ανάλογα με την περίπτωση. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια επιστρέφουν στον οργανισμό μαζί με το υγρό αντικατάστασης.
Η διαδικασία έχει γνωρίσει σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια, κυρίως στη θεραπεία νευρολογικών, αιματολογικών, νεφρολογικών και αυτοάνοσων παθήσεων. Παράλληλα, έχει αρχίσει να συζητείται και σε συνδέσεις με την ευεξία, το biohacking και τη μακροζωία, γεγονός που έχει εντείνει τις επιφυλάξεις της ιατρικής κοινότητας για χρήση της σε υγιείς ανθρώπους.
Πώς πραγματοποιείται η διαδικασία
Η πλασμαφαίρεση γίνεται σε ειδικά οργανωμένες μονάδες αιμοκάθαρσης, μονάδες αφαίρεσης ή σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας. Το αίμα του ασθενούς περνά από μηχάνημα που διαχωρίζει το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία μέσω ειδικού φίλτρου ή φυγοκεντρικού συστήματος. Στη συνέχεια, το αφαιρεθέν πλάσμα αντικαθίσταται από διάλυμα λευκωματίνης 5%, φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα ή συνδυασμό λευκωματίνης και φυσιολογικού ορού.
Κάθε συνεδρία διαρκεί συνήθως από 2 έως 4 ώρες, ενώ οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται 3 έως 7 συνεδρίες, ανάλογα με τη νόσο και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Καθ’ όλη τη διάρκεια απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των ζωτικών σημείων, καθώς η μέθοδος είναι απαιτητική και μπορεί να χρειαστεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
Γιατί θεωρείται διαδικασία που απαιτεί νοσοκομειακό πλαίσιο
Πρόκειται για ιατρική πράξη που επιβάλλεται να εκτελείται αποκλειστικά σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Η πολυπλοκότητά της και η πιθανότητα ραγδαίων επιπλοκών καθιστούν απαραίτητη την ύπαρξη εξειδικευμένου προσωπικού και εξοπλισμού ανάνηψης. Η εφαρμογή της εκτός οργανωμένων δομών υγείας μπορεί να εγκυμονεί σοβαρούς και θανάσιμους κινδύνους.
Η συγκεκριμένη συζήτηση επανήλθε έντονα με αφορμή τον αιφνίδιο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη κατά τη διάρκεια διαδικασίας πλασμαφαίρεσης σε ιδιωτικό ιατρείο, γεγονός που ανέδειξε με δραματικό τρόπο τον σύνθετο χαρακτήρα της μεθόδου.
Σε ποιες παθήσεις χρησιμοποιείται
Η πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σήμερα σε ευρύ φάσμα νοσημάτων. Μεταξύ των κυριότερων ενδείξεων βρίσκονται τα νευρολογικά νοσήματα, όπως η μυασθένεια gravis, το σύνδρομο Guillain-Barré, η χρόνια φλεγμονώδης απομυελινωτική πολυνευροπάθεια, οι αυτοάνοσες εγκεφαλίτιδες και η σκλήρυνση κατά πλάκας σε βαριές υποτροπές.
Η μέθοδος χρησιμοποιείται επίσης σε άλλες περιπτώσεις όπου χρειάζεται γρήγορη απομάκρυνση ουσιών που συμβάλλουν στην πρόκληση ή επιδείνωση μιας νόσου. Σε αυτές περιλαμβάνονται αυτοαντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, κρυοσφαιρίνες, παραπρωτεΐνες, φλεγμονώδεις μεσολαβητές, αλλά και τοξίνες ή φάρμακα.
Οι επιφυλάξεις για χρήση σε υγιείς ανθρώπους
Παρότι η πλασμαφαίρεση έχει συγκεκριμένο θεραπευτικό ρόλο, η ιατρική κοινότητα εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική όταν η διαδικασία συνδέεται με χρήσεις που δεν αφορούν ασθένεια. Η εμφάνισή της σε πλαίσια ευεξίας, biohacking και μακροζωίας έχει προκαλέσει ανησυχία, καθώς πρόκειται για μια πράξη που δεν είναι απλή και απαιτεί αυστηρή κλινική εποπτεία.
Η μακροχρόνια εμπειρία δείχνει ότι η μέθοδος έχει θέση κυρίως σε σοβαρά νοσήματα και όχι ως γενική πρακτική για ανθρώπους χωρίς ιατρική ένδειξη. Γι’ αυτό και η εφαρμογή της σε υγιείς ανθρώπους αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη προσοχή.
Πού εφαρμόζεται στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η πλασμαφαίρεση πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα δημόσια νοσοκομεία και πανεπιστημιακά κέντρα, αλλά και σε επιλεγμένα ιδιωτικά θεραπευτήρια που διαθέτουν μονάδες εξωσωματικών θεραπειών και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Η μέθοδος εφαρμόζεται κυρίως σε μονάδες νεφρολογίας, αιματολογίας και εντατικής θεραπείας, όπου υπάρχει η απαιτούμενη υποδομή για την ασφαλή διεξαγωγή της.
Μεταξύ των νοσοκομείων όπου ενδεικτικά πραγματοποιείται βρίσκονται το Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γ. Γεννηματάς», το Λαϊκό Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών, το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, το Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών.
Η εφαρμογή της απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και διεπιστημονική συνεργασία, στοιχείο που εξηγεί γιατί η διαδικασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή ιατρική πράξη ρουτίνας.
Πηγή: Pagenews.gr