«Το δημογραφικό είναι ήδη εδώ»
Στην έκταση του δημογραφικού προβλήματος και στις συνέπειες που έχει αρχίσει ήδη να δημιουργεί στην Ελλάδα αναφέρθηκε ο Γιώργος Ζανιάς, μιλώντας σε ημερίδα με θέμα «Υπογεννητικότητα & Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις Για Το Δημογραφικό Πρόβλημα».
Ο πρόεδρος του ΔΣ της Eurobank έθεσε το ζήτημα πέρα από τη στενή έννοια της μείωσης του πληθυσμού, υπογραμμίζοντας ότι συνδέεται άμεσα με την οικονομία, την απασχόληση, την κοινωνική ασφάλιση και την περιφερειακή συνοχή.
«Δεν αποτελεί μόνο ζήτημα πληθυσμιακής εξέλιξης, αλλά ένα κρίσιμο αναπτυξιακό ζήτημα», τόνισε, επισημαίνοντας την ανάγκη μακροχρόνιου σχεδιασμού και συντονισμένων πολιτικών.
Σχεδόν 29% λιγότερες γεννήσεις μέσα σε μία δεκαετία
Τα στοιχεία αποτυπώνουν με σαφήνεια το μέγεθος της μεταβολής.
Το 2015 είχαν γεννηθεί στην Ελλάδα σχεδόν 92.000 παιδιά. Το 2025 οι γεννήσεις περιορίστηκαν στις 65.594, καταγράφοντας πτώση σχεδόν 29% μέσα σε μία δεκαετία.
Μόνο μέσα στο τελευταίο έτος, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά ακόμη 4,2%.
Η μεταβολή αυτή έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Λιγότερα από 70.000 παιδιά πέρασαν φέτος το κατώφλι της Α’ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία.
«Το δημογραφικό δεν είναι μια θεωρητική πρόβλεψη για το 2050 ή το 2100. Είναι ήδη εδώ», ήταν το χαρακτηριστικό μήνυμα του Γιώργου Ζανιά.
Μία από τις γηραιότερες κοινωνίες της Ευρώπης
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη μείωση των γεννήσεων. Η Ελλάδα βρίσκεται ήδη μεταξύ των περισσότερο γηρασμένων κοινωνιών της Ευρώπης, ενώ η αναλογία ανάμεσα στον πληθυσμό παραγωγικής ηλικίας και στους μεγαλύτερους σε ηλικία αλλάζει γρήγορα.
Σήμερα, για κάθε 100 ανθρώπους ηλικίας 20 έως 64 ετών αντιστοιχούν περίπου 42 άτομα άνω των 65 ετών.
Οι μακροπρόθεσμες προβολές δείχνουν ότι σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες η συγκεκριμένη αναλογία μπορεί να ξεπεράσει τους 70 ανθρώπους άνω των 65 για κάθε 100 άτομα παραγωγικής ηλικίας.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί μια νέα οικονομική πραγματικότητα, καθώς ένα μικρότερο εργατικό δυναμικό θα καλείται να υποστηρίζει έναν ολοένα μεγαλύτερο ηλικιωμένο πληθυσμό.
Μείωση άνω του 30% του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η πρόκληση για την αγορά εργασίας.
Οι δημογραφικές προβολές δείχνουν ότι ο πληθυσμός ηλικίας 20 έως 64 ετών στην Ελλάδα μπορεί να μειωθεί κατά περισσότερο από 30% έως το 2064.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει μικρότερη διαθέσιμη δεξαμενή εργαζομένων, δυσκολότερη κάλυψη θέσεων εργασίας και εντονότερο ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων για ανθρώπινο δυναμικό.
Σε μια οικονομία που ήδη αντιμετωπίζει ελλείψεις προσωπικού σε συγκεκριμένους κλάδους, το δημογραφικό μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους περιορισμούς της μελλοντικής ανάπτυξης.
Η πίεση σε ασφαλιστικό και υγειονομικό σύστημα
Η γήρανση του πληθυσμού επηρεάζει άμεσα και τα δημόσια οικονομικά.
Όσο περιορίζεται ο αριθμός των ανθρώπων που εργάζονται και καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο αριθμός των ηλικιωμένων, ενισχύεται η πίεση στα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης και υγείας.
Η χώρα θα πρέπει ταυτόχρονα να ανταποκριθεί σε διαφορετικές ανάγκες όσον αφορά την περίθαλψη, τη μακροχρόνια φροντίδα και τη στέγαση ενός πληθυσμού με διαφορετική ηλικιακή σύνθεση.
Το δημογραφικό μετατρέπεται έτσι από κοινωνικό πρόβλημα σε βασική οικονομική μεταβλητή.
Γιατί η Eurobank έθεσε το δημογραφικό στις προτεραιότητές της
Η Eurobank έχει αναδείξει από το 2021 το δημογραφικό σε μία από τις βασικές κοινωνικές της προτεραιότητες.
Ο Γιώργος Ζανιάς υπογράμμισε ότι μια τράπεζα λειτουργεί μέσα στην κοινωνία και την οικονομία, χρηματοδοτεί επιχειρήσεις και νοικοκυριά, στηρίζει επενδύσεις και αποτελεί ταυτόχρονα μεγάλο εργοδότη.
«Καλείται από τη φύση της να σκέφτεται μακροπρόθεσμα. Να αναγνωρίζει έναν κίνδυνο πριν αυτός μετατραπεί σε κρίση», ανέφερε.
Στο πλαίσιο των σχετικών δράσεων έχει αναπτυχθεί και συνεργασία με τη Be-Live για την υποστήριξη ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας, μέσα από την οποία έχουν γεννηθεί 100 παιδιά.
Δεν υπάρχει μία εύκολη λύση
Το δημογραφικό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο παρέμβαση.
Η οικονομική στήριξη των οικογενειών, το στεγαστικό κόστος, η πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών, η αγορά εργασίας, η περιφερειακή ανάπτυξη και η δυνατότητα των νέων ανθρώπων να σχεδιάσουν με μεγαλύτερη ασφάλεια το μέλλον τους συνδέονται μεταξύ τους.
Ο Γιώργος Ζανιάς υπογράμμισε ότι απαιτείται συνεργασία της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών.
Ένας μακροπρόθεσμος κίνδυνος που παράγει ήδη συνέπειες
Το βασικό μήνυμα είναι ότι ο χρόνος αντιμετώπισης του προβλήματος περιορίζεται.
Η δημογραφική μεταβολή εξελίσσεται αργά, αλλά όταν οι συνέπειές της γίνουν πλήρως ορατές, η αντιστροφή τους απαιτεί πολλά χρόνια.
«Το δημογραφικό είναι ένας μακροπρόθεσμος κίνδυνος που έχει ήδη αρχίσει να παράγει συνέπειες σήμερα», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΔΣ της Eurobank.
Η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού, η γήρανση της κοινωνίας και η πίεση στα ασφαλιστικά και υγειονομικά συστήματα δείχνουν ότι το δημογραφικό δεν αφορά μόνο το πόσοι άνθρωποι θα ζουν στην Ελλάδα σε μερικές δεκαετίες. Αφορά το πόσο μπορεί να παράγει η οικονομία, πόσο βιώσιμα μπορούν να λειτουργούν τα κοινωνικά συστήματα και ποιες προοπτικές θα έχουν οι επόμενες γενιές.
Πηγή: Pagenews.gr