Αύξηση στις δαπάνες των ελληνικών νοικοκυριών καταγράφηκε το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ. Η μέση ετήσια δαπάνη για αγορές ανήλθε σε 21.842,40 ευρώ, έναντι 20.694,48 ευρώ το 2024, καταγράφοντας αύξηση 5,5%. Σε μηνιαία βάση, η μέση δαπάνη διαμορφώθηκε στα 1.820,20 ευρώ, από 1.724,54 ευρώ ένα χρόνο νωρίτερα. Σε σταθερές τιμές, η αύξηση περιορίζεται στο 2,9%, καθώς επηρεάζεται από τον πληθωρισμό, ο οποίος το 2025 διαμορφώθηκε στο 2,59%.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 5.540 ιδιωτικών νοικοκυριών σε ολόκληρη τη χώρα, καταγράφοντας τις μεταβολές στις καταναλωτικές συνήθειες, το κόστος στέγασης, τις δαπάνες για τρόφιμα και τις διαφοροποιήσεις ανά εισόδημα, περιοχή και τύπο νοικοκυριού.
Τρόφιμα, στέγαση και μεταφορές οι μεγαλύτερες δαπάνες
Το μεγαλύτερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού κατευθύνεται στα είδη διατροφής και τα μη οινοπνευματώδη ποτά, τα οποία απορροφούν το 20,4% της συνολικής δαπάνης. Ακολουθούν η στέγαση με 14,7% και οι μεταφορές με 13,6%.
Σε σχέση με το 2024, οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται στις δαπάνες για διαρκή αγαθά, κατά 8,9%, για στέγαση, κατά 8,3%, και για εκπαίδευση, κατά 8,2%. Αντίθετα, οι δαπάνες για ασφάλειες και οικονομικές υπηρεσίες μειώθηκαν κατά 2,4%. Στα τρόφιμα, αυξήθηκε η μέση μηνιαία δαπάνη για καφέ, τσάι και κακάο κατά 11,9%, για κρέας κατά 9,9%, για ψάρια κατά 8%, ενώ ακολούθησαν η ζάχαρη και τα συναφή προϊόντα με 6,5% και τα φρούτα με 5,4%.
Το κόστος στέγασης
Σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού απορροφάται από τη στέγαση, ιδιαίτερα στα νοικοκυριά που κατοικούν σε ενοικιαζόμενο σπίτι. Κατά μέσο όρο, τα νοικοκυριά αυτά διαθέτουν το 23,4% του μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση, με το 17,3% να αφορά αποκλειστικά την καταβολή ενοικίου.
Η επιβάρυνση είναι σαφώς μεγαλύτερη για τα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Το φτωχότερο 20% του πληθυσμού διαθέτει συνολικά το 54,4% της δαπάνης του για είδη διατροφής και στέγαση, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για το πλουσιότερο 20% ανέρχεται σε 34,5%.
Μεγάλες διαφορές μεταξύ περιφέρειας και πόλης
Η υψηλότερη μέση ετήσια δαπάνη καταγράφεται στην Αττική, όπου ανέρχεται σε 24.981,36 ευρώ. Στον αντίποδα βρίσκεται η Στερεά Ελλάδα, με 16.475,52 ευρώ.
Ανάμεσα στις αστικές και τις αγροτικές περιοχές καταγράφεται επίσης σημαντική απόσταση. Τα νοικοκυριά των αστικών περιοχών δαπανούν κατά μέσο όρο 1.892,86 ευρώ τον μήνα, ενώ εκείνα των αγροτικών περιοχών 1.386,11 ευρώ, δηλαδή 26,8% λιγότερα.
Σε σχέση με το 2024, η μεγαλύτερη αύξηση της μέσης δαπάνης καταγράφηκε στα νοικοκυριά της Στερεάς Ελλάδας, με 15,9%, ενώ η μικρότερη στην Κρήτη, με 1,8%.
Πόσο διαφέρουν οι δαπάνες ανά νοικοκυριό
Οι καταναλωτικές δαπάνες παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη σύνθεση της οικογένειας. Τα μονομελή νοικοκυριά με μέλος ηλικίας 65 ετών και άνω δαπανούν κατά μέσο όρο ποσό που αντιστοιχεί στο 45,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης όλων των νοικοκυριών. Αντίθετα, ένα ζευγάρι με δύο παιδιά έως 16 ετών δαπανά ποσό που φτάνει στο 149,8% της μέσης μηνιαίας δαπάνης.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και με βάση την επαγγελματική κατάσταση του υπευθύνου του νοικοκυριού. Τα νοικοκυριά με οικονομικά μη ενεργό ή άνεργο υπεύθυνο δαπανούν κατά μέσο όρο το 68,6% της μέσης μηνιαίας δαπάνης, ενώ εκείνα στα οποία ο υπεύθυνος είναι αυτοαπασχολούμενος με μισθωτούς φτάνουν στο 217,9%. Ως προς την ηλικία, οι υψηλότερες δαπάνες καταγράφονται στα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 35 έως 44 ετών, στο 133,3% του εθνικού μέσου όρου. Στον αντίποδα, τα νοικοκυριά με υπεύθυνο ηλικίας 75 ετών και άνω περιορίζονται στο 55,6%.
Οι διαφορές μεταξύ πλουσιότερων και φτωχότερων
Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνει και το χάσμα στην καταναλωτική δαπάνη μεταξύ των οικονομικά ασθενέστερων και ισχυρότερων νοικοκυριών.
Η μέση ισοδύναμη δαπάνη του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι 5,78 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του φτωχότερου 20%, έναντι 5,68 φορές το 2024.
Τα νοικοκυριά του φτωχότερου 20% αύξησαν τις δαπάνες τους κατά 4,5% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ η αύξηση για το πλουσιότερο 20% έφτασε το 6,4%.
Ιδιαίτερα μεγάλη είναι η διαφορά στο ποσοστό που κατευθύνεται στα τρόφιμα. Για το φτωχότερο 20% του πληθυσμού, τα είδη διατροφής αντιστοιχούν στο 31,9% του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ για το πλουσιότερο 20% το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται στο 13,2%.
Πόσο έχουν αλλάξει οι δαπάνες από το 2008
Παρά την αύξηση που καταγράφηκε το 2025 σε σχέση με το 2024, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών παραμένει σημαντικά χαμηλότερη σε σύγκριση με το 2008. Συγκεκριμένα, εμφανίζεται μειωμένη κατά 12% σε σχέση με τα επίπεδα εκείνης της χρονιάς.
Την ίδια στιγμή, το 50% των νοικοκυριών δαπανά περισσότερα από 1.414,60 ευρώ τον μήνα.
Τι διαθέτουν τα ελληνικά νοικοκυριά
Η έρευνα καταγράφει και τον εξοπλισμό των κατοικιών. Έγχρωμη τηλεόραση διαθέτει το 100% των νοικοκυριών, κινητό τηλέφωνο το 96,4%, σταθερό τηλέφωνο το 85,2%, ενώ προσωπικό ηλεκτρονικό υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο διαθέτει το 80,9%.
Τουλάχιστον ένα επιβατηγό αυτοκίνητο διαθέτει το 69,5% των νοικοκυριών, ενώ δεύτερη κατοικία διαθέτει το 16,8%. Το ποσοστό των νοικοκυριών με δεύτερη κατοικία αυξήθηκε κατά 4% σε σχέση με το 2024.
Όσον αφορά τη θέρμανση, το 56,6% χρησιμοποιεί κεντρική θέρμανση ως κύρια πηγή, ενώ το 36,6% χρησιμοποιεί καλοριφέρ πετρελαίου και το 18,6% φυσικό αέριο. Για την ψύξη, το 78,9% των νοικοκυριών διαθέτει κλιματιστικό.
Πηγή: pagenews.gr