Από μια ποινική υπόθεση που συγκλόνισε την Ελλάδα σε μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση για το ποιος ελέγχει την ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά της ευεξίας, της μακροζωίας και της αναγεννητικής ιατρικής.
Το POLITICO βάζει στο μικροσκόπιο την ελληνική wellness industry μετά τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη, θέτοντας ερωτήματα για την κρατική εποπτεία, τους ελέγχους σε ιδιωτικές δομές υγείας και τα όρια ανάμεσα στην ιατρική πράξη και στις υπηρεσίες που προωθούνται ως longevity ή wellness.
Η υπόθεση του τραγουδιστή αποτέλεσε τον καταλύτη.
Όμως το πραγματικό ερώτημα που ανοίγει πλέον είναι πολύ μεγαλύτερο:
ποιος ελέγχει μια αγορά που αναπτύσσεται ταχύτερα από το θεσμικό πλαίσιο που καλείται να την εποπτεύσει;
Η πλασμαφαίρεση που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου
Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη σημειώθηκε σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι, με τις Αρχές να ερευνούν τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε η διαδικασία της πλασμαφαίρεσης και όσα ακολούθησαν όταν η κατάσταση του τραγουδιστή επιδεινώθηκε.
Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έχει τοποθετηθεί κατηγορηματικά για τη συγκεκριμένη ιατρική πράξη:
«Η πλασμαφαίρεση είναι πολύ βαριά διαδικασία και γίνεται μόνο σε νοσοκομειακό περιβάλλον.»
Η ίδια η πλασμαφαίρεση αποτελεί αναγνωρισμένη εξειδικευμένη θεραπευτική μέθοδο για συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις.
Η συζήτηση που άνοιξε η υπόθεση Μαζωνάκη αφορά κάτι διαφορετικό: τη χρήση τέτοιων ιατρικών πράξεων εκτός του κατάλληλου θεσμικού και κλινικού πλαισίου και την προώθησή τους, σε ορισμένες περιπτώσεις, με όρους «detox», αντιγήρανσης ή μακροζωίας.
Το POLITICO ανοίγει τον φάκελο των ελέγχων
Το ευρωπαϊκό δημοσίευμα μεταφέρει το βάρος από τη συγκεκριμένη υπόθεση στο συνολικό σύστημα εποπτείας.
Ιατρικοί φορείς, ειδικοί και κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν θέσει ερωτήματα για το κατά πόσο οι σημερινοί μηχανισμοί μπορούν να ελέγχουν αποτελεσματικά μια αγορά στην οποία συναντώνται ιατρικές πράξεις, αισθητική, wellness και υπηρεσίες μακροζωίας.
Οι πρόσφατοι έλεγχοι της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας έχουν φέρει στο φως παραβάσεις σε ιδιωτικές δομές υγείας, ενώ οι Αρχές ερευνούν ξεχωριστά τις καταγγελίες και τα ευρήματα γύρω από την υπόθεση του Κολωνακίου.
Η ίδια η ΕΑΔ υπερασπίζεται το ελεγκτικό της έργο, τονίζοντας ότι εφαρμόζει σύγχρονες μεθοδολογίες και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο.
Το μεγάλο πολιτικό ερώτημα: Υπήρξε «κενό» εποπτείας;
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικά πιο ευαίσθητο σημείο του δημοσιεύματος.
Το POLITICO καταγράφει την κριτική της αντιπολίτευσης και ειδικών ότι η αναδιάρθρωση του παλαιού Σώματος Επιθεωρητών Υπηρεσιών Υγείας και η μεταφορά ελεγκτικών λειτουργιών στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας δημιούργησαν προβλήματα κατακερματισμού της εποπτείας.
Η κυβερνητική πλευρά απορρίπτει την περιγραφή ότι οι έλεγχοι καταργήθηκαν.
Ο Γεωργιάδης έχει υποστηρίξει ότι:
«Ουδέποτε καταργήθηκε το ΣΕΥΠ.»
Η θέση του υπουργείου είναι ότι οι αρμοδιότητες μεταφέρθηκαν στο πλαίσιο της ΕΑΔ και ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός συνέχισε να λειτουργεί.
Άρα η πολιτική διαφωνία δεν αφορά μόνο το αν υπάρχουν ελεγκτές.
Αφορά το κατά πόσο το σημερινό μοντέλο εποπτείας είναι αρκετά γρήγορο, ενιαίο και αποτελεσματικό για μια αγορά που αλλάζει διαρκώς.
Το Κολωνάκι και το ερώτημα «πώς δεν το είδε κανείς;»
Η συγκεκριμένη υπόθεση έκανε το ερώτημα πολύ πιο πιεστικό.
Μετά τον θάνατο του Μαζωνάκη, πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες και έρευνες στον χώρο, ενώ στοιχεία για τον εξοπλισμό και τις ιατρικές πράξεις που φέρονται να πραγματοποιούνταν εκεί έχουν ενταχθεί στη δικαστική έρευνα.
Ο Γεωργιάδης έχει υποστηρίξει δημόσια ότι κατά προηγούμενους ελέγχους κρίσιμος εξοπλισμός αποκρυπτόταν από τους ελεγκτές.
«Όταν γίνονταν οι έλεγχοι στο ιατρείο της Καρνεάδου, το μηχάνημα το έκρυβαν.»
Η θέση αυτή μεταφέρει ένα μέρος της συζήτησης από την ύπαρξη των ελέγχων στην πραγματική δυνατότητα των ελεγκτικών μηχανισμών να εντοπίζουν όσα συμβαίνουν πίσω από την επίσημη εικόνα μιας ιδιωτικής δομής.
Η απάντηση Γεωργιάδη: «Δεν θα απαγορεύσω το longevity»
Παρά την υπόθεση, ο υπουργός Υγείας δεν προτείνει να κλείσει η Ελλάδα την πόρτα στην αγορά της μακροζωίας.
Το αντίθετο.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι πρόκειται για έναν διεθνώς αναπτυσσόμενο κλάδο, ο οποίος μπορεί να αποτελέσει μέρος του ιατρικού τουρισμού — αλλά μόνο μέσα σε σαφές πλαίσιο ασφάλειας και αδειοδότησης.
«Δεν θα απαγορεύσω το longevity στην Ελλάδα.»
Ο Γεωργιάδης έχει προαναγγείλει τη δημιουργία θεσμικού πλαισίου για υπηρεσίες μακροζωίας και αναγεννητικής ιατρικής, με εμπλοκή ειδικών και γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας.
Η λογική είναι να διαχωριστούν οι νόμιμες και επιστημονικά τεκμηριωμένες υπηρεσίες από πρακτικές που δεν διαθέτουν επαρκή επιστημονική ή θεσμική κάλυψη.
MedWatch: Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στους ελέγχους
Το δεύτερο σκέλος της κυβερνητικής απάντησης είναι τεχνολογικό.
Το υπουργείο παρουσίασε το MedWatch, ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που έχει σχεδιαστεί για να εντοπίζει και να ελέγχει διαδικτυακές διαφημίσεις για ιατρικές υπηρεσίες.
Στόχος είναι να μπορούν να εντοπίζονται πολύ ταχύτερα περιπτώσεις στις οποίες προωθούνται υπηρεσίες ή ιατρικές πράξεις με τρόπο που ενδέχεται να παραβιάζει το θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, σχεδιάζεται ψηφιακό σύστημα μέσω του οποίου ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει βασικά στοιχεία μιας δομής και του επαγγελματία που παρέχει την υπηρεσία.
Η φιλοσοφία είναι απλή:
ο έλεγχος να μην αρχίζει μόνο όταν υπάρξει καταγγελία ή όταν συμβεί κάτι σοβαρό.
Μόσιαλος: Άλλο άδεια, άλλο ποιότητα
Το POLITICO, όμως, βάζει στο τραπέζι και μια βαθύτερη ένσταση μέσω του καθηγητή Ηλία Μόσιαλου, διευθυντή του LSE Health.
Η Ελλάδα, σημειώνει, υπήρξε πρωτοπόρος στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση κατά την περίοδο των μεταρρυθμίσεων της οικονομικής κρίσης.
Όμως, σύμφωνα με τον ίδιο, η ψηφιακή μετάβαση δεν ολοκληρώθηκε με ένα ολοκληρωμένο σύστημα αξιολόγησης της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Και εδώ εντοπίζει το όριο του MedWatch.
Το εργαλείο μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί εάν μια δομή είναι αδειοδοτημένη και εάν η διαφήμισή της συμμορφώνεται με τους κανόνες.
Δεν μπορεί από μόνο του να απαντήσει στο δυσκολότερο ερώτημα:
είναι καλή και ασφαλής η ιατρική φροντίδα που παρέχεται πίσω από την πόρτα;
Όπως το θέτει ο Μόσιαλος, η αδειοδότηση αποτελεί το ελάχιστο επίπεδο. Η αξιολόγηση της ποιότητας είναι διαφορετικό ζήτημα.
Από τον Μαζωνάκη σε μια ολόκληρη αγορά
Και κάπου εδώ η υπόθεση ξεπερνά πλέον το συγκεκριμένο ιατρείο.
Η Ελλάδα θέλει να προσελκύσει επισκέπτες υψηλού εισοδήματος για ιατρικό τουρισμό, wellness και υπηρεσίες longevity.
Η αγορά μπορεί να δημιουργήσει επενδύσεις και νέες υπηρεσίες.
Όσο όμως αυξάνεται το οικονομικό της μέγεθος, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η απαίτηση για σαφείς κανόνες.
Ποια πράξη είναι ιατρική;
Πού επιτρέπεται να πραγματοποιείται;
Ποιος έχει δικαίωμα να την εκτελεί;
Πώς διαφημίζεται;
Ποιος ελέγχει;
Και, κυρίως, πώς αξιολογείται η πραγματική ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας;
Το πραγματικό στοίχημα μετά την τραγωδία
Η υπόθεση Μαζωνάκη έχει ήδη περάσει στη Δικαιοσύνη και η απόδοση ποινικών ευθυνών ανήκει στις αρμόδιες αρχές.
Το πολιτικό και θεσμικό ζήτημα, όμως, είναι διαφορετικό.
Η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει πώς θα ρυθμίσει έναν κλάδο που θέλει ταυτόχρονα να αναπτύξει.
Να μη χαθεί μια αναπτυσσόμενη διεθνής αγορά ιατρικού τουρισμού και μακροζωίας.
Αλλά και να μη δημιουργηθεί μια γκρίζα ζώνη όπου το wellness μετατρέπεται σε ιατρική πράξη χωρίς τις εγγυήσεις που απαιτεί η υγεία.
Αυτό είναι και το δύσκολο τεστ που αναδεικνύει το POLITICO:
όχι αν η Ελλάδα θα έχει βιομηχανία longevity και wellness, αλλά με ποιους κανόνες, ποιον έλεγχο και ποια λογοδοσία θα λειτουργεί.
Πηγή: pagenews.gr