Τα σενάρια για μια τρίτη αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πριν το τέλος του 2026 γίνονται όλο και πιο ρεαλιστικά, καθώς οι πιέσεις του πληθωρισμού που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν φαίνεται να περιορίζονται.
Αν το σενάριο επιβεβαιωθεί, τότε το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ θα ανέβει στο 2,75% από 2,50% που είναι σήμερα. Η απόφαση για αύξηση ή διατήρηση του επιτοκίου θα παρθεί στις 29 Οκτωβρίου, όταν θα γίνει η σχετική συνεδρίαση.
Υπενθυμίζεται πως τον Ιούνιο του 2026 η ΕΚΤ προχώρησε στην πρώτη αύξηση των επιτοκίων από το 2023, διαμορφώνοντας το επιτόκιο στο 2,25%, ενώ τον Σεπτέμβριο προχώρησε και σε δεύτερη αύξηση.
Πάντως, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, εμφανίζεται ψύχραιμος, υπογραμμίζοντας πως η ΕΚΤ είναι έτοιμη να αναλάβει δράση αν το ενεργειακό κόστος «χτυπήσει» το δυσμενές σενάριο, ωστόσο «αν υπάρξουν έστω και ελάχιστες αμφιβολίες, δεν θα κάνουμε τίποτα και θα περιμένουμε μέχρι τον επόμενο γύρο προβλέψεων».
Συνεπώς, η διαμόρφωση του επιτοκίου στο 2,75% δεν αποτελεί δεδομένο σενάριο, αλλά μια δικλείδα ασφαλείας που θα ενεργοποιηθεί αν το απαιτήσουν οι οικονομικές συνθήκες.
Γιατί εξετάζεται μια τρίτη αύξηση των επιτοκίων
Η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή έχει πιέσει τις τιμές της ενέργειας, των καυσίμων και των πρώτων υλών, δημιουργώντας έντονες πληθωριστικές πιέσεις που δεν έχουν ακόμη υποχωρήσει.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, τον Αύγουστο του 2026 εκτιμάται πως ο πληθωρισμός έφτασε το 3,3% στην Ευρωζώνη, από 2,9% που ήταν τον Ιούλιο, ενώ στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά μια ολόκληρη μονάδα σε σχέση με τον Ιούλιο, φτάνοντας στο 3,7% από το 2,7%.
Δεδομένου ότι η ΕΚΤ προβλέπει μέσο πληθωρισμό 3% για το 2026 και 2,5% για το 2027, ο στόχος του 2% φαίνεται να απομακρύνεται για τα επόμενα χρόνια.
Πώς μεταφράζεται η αύξηση των επιτοκίων για τους δανειολήπτες
Μια τρίτη αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσεις θα συμπαρασύρει το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενώ σε δεύτερο χρόνο αναμένεται να περάσει και στις καταθέσεις, αλλά με μικρότερη επίδραση.
Για παράδειγμα, όσοι έχουν λάβει στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο θα δουν τη μηνιαία δόση να ανεβαίνει, καθιστώντας σταδιακά την αποπληρωμή όλο και πιο ακριβή, ειδικά για όσους δανειολήπτες έλαβαν πρόσφατα το δάνειο και έχουν μπροστά τους μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής.
Ουσιαστικά, η επιβάρυνση δεν έρχεται μόνο από το ύψος του δανείου αλλά και από τη διάρκεια, επομένως τα δάνεια με μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής επηρεάζονται περισσότερο από την άνοδο των επιτοκίων.
Ενδεικτικά, για ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ, με διάρκεια τα 20 έτη, η μηνιαία δόση αυξάνεται κατά περίπου 13 ευρώ για κάθε άνοδο των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, που σε βάθος 20ετίας η σωρευτική αύξηση πλησιάζει τις 3.115 ευρώ.
Αντιστοίχως, για ένα δάνειο ύψους 150.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής τα 30 έτη, η μηνιαία δόση θα γίνει πιο ακριβή κατά 19 ευρώ, ενώ οι συνολικοί τόκοι αποπληρωμής θα αυξηθούν κατά τουλάχιστον 6.750 ευρώ.
Για τις επιχειρήσεις, και ιδίως τις μικρομεσαίες, η επίδραση της ανόδου θα είναι ακόμη πιο αισθητή, διότι ο δανεισμός είναι πιο ακριβός. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Ιούλιο το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου ήταν 4,21% για τις επιχειρήσεις και 4,45% για τις μικρομεσαίες.
Οι καταναλωτές οφείλουν να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις πιστωτικές κάρτες και στα καταναλωτικά δάνεια, τα οποία ήδη έχουν πολύ υψηλό επιτόκιο στο 14,55%, το οποίο καθιστά το κόστος δανεισμού ιδιαιτέρως υψηλό.
Αντιθέτως, «κερδισμένοι» είναι όσοι απέκτησαν δάνειο με σταθερό επιτόκιο για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής όσο ακόμη το κόστος ήταν χαμηλό, καθώς η μηνιαία δόση τους μένει ανεπηρέαστη από τις αποφάσεις της ΕΚΤ και δεν θα αυξηθεί.
Τα ωφέλη για τις τράπεζες
Πάντως, η ανοδική αναθεώρηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ θα λειτουργήσει σε έναν βαθμό υπέρ των τραπεζών, καθώς πυροδοτεί τα έσοδα από τόκους. Σύμφωνα με τα όσα έχουν δηλώσει οι διοικήσεις των τραπεζών έως τώρα, για κάθε 25 μονάδες βάσης που αυξάνονται τα έσοδα των τραπεζών, η ενίσχυση στο NII υπολογίζεται σε πάνω από 130 εκατ. ευρώ για τους τέσσερις συστημικούς ομίλους σε βάθος 12 μηνών.
Συγκεκριμένα, η Τράπεζα Πειραιώς και η Εθνική Τράπεζα αναμένουν ετήσια αύξηση κατά 40 εκατ. ευρώ στα έσοδα από τόκους για κάθε αύξηση 0,25% των επιτοκίων, η Eurobank περιμένει επιπλέον 30 εκατ. ευρώ και η Alpha Bank περίπου 20 εκατ. ευρώ.
Αντιστοίχως, και η διοίκηση της CrediaBank έχει κάνει λόγο για ενίσχυση περίπου 10 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 5 εκατ. αφορούν στην Ελλάδα και τα 5 εκατ. ευρώ στη Μάλτα, ενώ η Optima bank περιμένει περίπου 7,5 εκατ. ευρώ για κάθε 25 μονάδες βάσης που ανεβαίνουν τα επιτόκια.
Από την άλλη πλευρά η άνοδος των επιτοκίων ασκεί πίεση στην ικανότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους κάτι που ενισχύει τους κινδύνους για αθετήσεις.
Πηγή: Pagenews.gr