Δύο διαφορετικές εικόνες της ελληνικής εκπαίδευσης βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνέντευξης του υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκου Παπαϊωάννου στα Παραπολιτικά 90,1.
Από τη μία, το Αρκαλοχώρι.
Πέντε χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό του 2021, εκατοντάδες μαθητές εξακολουθούν να κάνουν μάθημα σε προκατασκευασμένες αίθουσες. Πρόσφατα ρεπορτάζ καταγράφουν ότι περίπου 700 μαθητές σε τρία σχολικά συγκροτήματα παραμένουν σε κοντέινερ.
Από την άλλη, το Πανεπιστήμιο Πατρών.
Περίπου 400 νέοι πέτυχαν στις Πανελλαδικές, αλλά δεν προχώρησαν τελικά στην εγγραφή τους — ανάμεσά τους και εννέα επιτυχόντες στην Ιατρική.
Ο Νίκος Παπαϊωάννου δεν έκρυψε τον προβληματισμό του και για τα δύο.
Αρκαλοχώρι: «Είναι κάτι το οποίο χρειάζεται λύση»
Ερωτηθείς γιατί πέντε χρόνια μετά τον σεισμό εξακολουθούν να υπάρχουν μαθητές σε κοντέινερ, ο υφυπουργός απάντησε:
«Είναι κάτι το οποίο χρειάζεται λύση».
Εξήγησε ότι το ζήτημα αφορά την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση και ότι η διοικητική διαδικασία περνά από τις τοπικές και περιφερειακές υπηρεσίες εκπαίδευσης πριν φτάσει στο υπουργείο.
Στη συνέχεια όμως έκανε μια ιδιαίτερα σαφή παραδοχή:
«Ξεκάθαρα και τίμια σας απαντώ ότι δεν μπορώ να γνωρίζω τι έγινε τα τελευταία πέντε χρόνια και δεν αποκαταστάθηκε το πρόβλημα. Προφανώς οι υπηρεσίες το κοιτάνε».
Και πρόσθεσε:
«Έπρεπε να είχε λυθεί, αλλά το ποιοι είναι οι λόγοι δεν γνωρίζω».
Πέντε χρόνια μετά τον σεισμό, το πρόβλημα παραμένει
Ο σεισμός των 6 Ρίχτερ έπληξε το Αρκαλοχώρι στις 27 Σεπτεμβρίου 2021.
Πέντε χρόνια αργότερα, η αποκατάσταση δεν έχει ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με πρόσφατα ρεπορτάζ, μαθητές εξακολουθούν να παρακολουθούν μαθήματα σε προκατασκευασμένες αίθουσες, ενώ στην περιοχή παραμένουν εκατοντάδες πληγέντα κτήρια και οικογένειες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του σεισμού.
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Σεισμόπληκτων έχει μιλήσει για περίπου 700 μαθητές σε κοντέινερ σε τρία σχολικά συγκροτήματα.
Η απάντηση Παπαϊωάννου επομένως δεν επιχειρεί να αμφισβητήσει το πρόβλημα.
Αντίθετα, το αναγνωρίζει:
«Έπρεπε να είχε λυθεί».
Το δεύτερο καμπανάκι: 400 πέρασαν στο Πανεπιστήμιο Πατρών αλλά δεν γράφτηκαν
Το δεύτερο μεγάλο θέμα της συνέντευξης ήταν η αποκάλυψη του πρύτανη του Πανεπιστημίου Πατρών Χρήστου Μπούρα.
Περίπου 400 επιτυχόντες δεν προχώρησαν φέτος ούτε στην εγγραφή τους στο πανεπιστήμιο.
Ο αριθμός είναι σημαντικός από μόνος του.
Αλλά υπάρχει ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο:
εννέα από αυτούς είχαν περάσει στην Ιατρική.
Ο Παπαϊωάννου αναγνώρισε αμέσως τη σοβαρότητα της εικόνας.
«Το στοιχείο ότι 400 επιτυχόντες δεν ενεγράφησαν προφανώς και πρέπει να προβληματίσει», είπε.
«Σαφώς και υπάρχει κόστος ζωής»
Ο υφυπουργός δεν αμφισβήτησε τον οικονομικό παράγοντα.
«Σαφώς και υπάρχει κόστος ζωής», σημείωσε.
Και περιέγραψε το οικονομικό βάρος μιας οικογένειας που πρέπει να σπουδάσει ένα παιδί μακριά από τον τόπο κατοικίας της:
ενοίκιο,
διατροφή,
μετακινήσεις,
και συνολικά μια δεύτερη καθημερινότητα που πρέπει να χρηματοδοτείται κάθε μήνα.
Ο ίδιος ο πρύτανης Χρήστος Μπούρας είχε συνδέσει την εικόνα με συνδυασμό παραγόντων, βάζοντας ανάμεσά τους τις οικονομικές δυσκολίες των οικογενειών και το υψηλό κόστος στέγασης και μετακίνησης.
Παπαϊωάννου: Υπάρχουν όμως εργαλεία στήριξης
Εδώ ο υφυπουργός έβαλε και την άλλη πλευρά της συζήτησης.
Όπως τόνισε, η Πολιτεία διαθέτει πλέον εργαλεία που μπορούν να μειώσουν μέρος του κόστους των σπουδών.
Αναφέρθηκε στο φοιτητικό στεγαστικό επίδομα, στις εστίες και στη δυνατότητα δωρεάν σίτισης για όσους πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.
«Προφανώς και δεν λύνει το πρόβλημα, όμως είναι ένα μέρος της “θεραπείας”», είπε.
Η θέση του ήταν ότι το οικονομικό πρόβλημα είναι πραγματικό, αλλά δεν πρέπει να παραγνωρίζονται τα μέτρα που έχουν θεσπιστεί για την υποστήριξη των φοιτητών.
Γιατί δεν γράφτηκαν οι 400;
Ο Παπαϊωάννου απέφυγε να αποδώσει και τις 400 περιπτώσεις αποκλειστικά στο κόστος ζωής.
Έβαλε στο τραπέζι και άλλες πιθανές εξηγήσεις:
«Ενδεχομένως κάποια παιδιά μπήκαν σε κάποια τμήματα που τελικά δεν τους ενδιέφερε να μπουν και απλώς τα δηλώσανε, μπορεί κάποια παιδιά να έκαναν κάποιες άλλες επιλογές».
Πράγματι, και ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών έχει αναφερθεί σε περισσότερους παράγοντες και όχι αποκλειστικά στην ακρίβεια, μεταξύ των οποίων και οι εναλλακτικές εκπαιδευτικές επιλογές.
Οι 9 της Ιατρικής όμως αλλάζουν τη συζήτηση
Η περίπτωση της Ιατρικής είναι πιο δύσκολο να ερμηνευθεί ως απλή έλλειψη ενδιαφέροντος για το αντικείμενο.
Και ο ίδιος ο Παπαϊωάννου το αναγνώρισε.
«Όσον αφορά την Ιατρική, η λογική λέει ότι τα παιδιά αυτά δεν ενεγράφησαν λόγω κόστους ζωής», ανέφερε.
Ακριβώς γι’ αυτό χρησιμοποίησε ένα προσωπικό παράδειγμα.
Έθεσε το υποθετικό σενάριο ενός γονέα του οποίου το παιδί περνά στην Ιατρική της Πάτρας, αλλά η οικογένεια μπορεί να του διαθέτει μόλις 300 ευρώ τον μήνα.
Ο υφυπουργός υποστήριξε ότι, σε αυτή την περίπτωση, ο συνδυασμός στεγαστικής ενίσχυσης, συγκατοίκησης και φοιτητικής σίτισης μπορεί να κάνει τις σπουδές περισσότερο οικονομικά διαχειρίσιμες.
«Αν και πάλι δεν μπορεί, υποκλίνομαι σε αυτόν τον πατέρα»
Ο Παπαϊωάννου αναγνώρισε, ωστόσο, ότι ακόμη και με τα διαθέσιμα εργαλεία μπορεί να υπάρχουν οικογένειες που πραγματικά αδυνατούν να καλύψουν το κόστος.
Και χρησιμοποίησε μία από τις πιο ανθρώπινες φράσεις της συνέντευξης:
«Αν όλα αυτά δεν τα θέλω και πάλι δεν μπορώ, πραγματικά υποκλίνομαι σε αυτόν τον πατέρα που δεν μπορεί και στενοχωριέμαι για το παιδί που δεν θα σπουδάσει».
Αμέσως μετά όμως πρόσθεσε:
«Να μην τα ισοπεδώνουμε όλα».
«Η μη εγγραφή είναι προσωπική επιλογή»
Ο υφυπουργός θέλησε επίσης να διαχωρίσει την οικονομική αδυναμία από την προσωπική εκπαιδευτική επιλογή.
«Το αν θα εγγραφεί ή δεν θα εγγραφεί είναι θέμα προσωπικό του κάθε μαθητή», είπε.
Και έθεσε το ερώτημα:
«Το αν εγώ μπήκα και το σύστημα με έβαλε σε ένα τμήμα που δεν μου αρέσει και δεν πάω, φταίει η Πολιτεία γι’ αυτό;»
Η ουσία της θέσης του είναι ότι ο αριθμός των 400 πρέπει να διερευνηθεί περισσότερο πριν αποδοθεί σε μία και μοναδική αιτία.
Δύο προβλήματα που δεν πρέπει να μπουν στο ίδιο κουτί
Αρκαλοχώρι και Πανεπιστήμιο Πατρών είναι δύο εντελώς διαφορετικές περιπτώσεις.
Στην πρώτη, υπάρχει ένα αντικειμενικό πρόβλημα δημόσιας υποδομής που παραμένει άλυτο επί πέντε χρόνια.
Και ο υφυπουργός το παραδέχεται:
έπρεπε να έχει λυθεί.
Στη δεύτερη, υπάρχει ένα ανησυχητικό φαινόμενο μη εγγραφής εκατοντάδων επιτυχόντων, το οποίο φαίνεται να συνδέεται με περισσότερους παράγοντες — οικονομικό κόστος, στέγη, προσωπικές επιλογές και αλλαγές στον ακαδημαϊκό χάρτη.
Η δύσκολη λέξη είναι «πρόσβαση»
Η συνέντευξη Παπαϊωάννου αγγίζει τελικά ένα βαθύτερο ερώτημα για την ελληνική εκπαίδευση.
Δεν αρκεί να υπάρχει σχολείο.
Πρέπει το σχολείο να διαθέτει αξιοπρεπείς υποδομές.
Δεν αρκεί ένας μαθητής να περάσει στο πανεπιστήμιο.
Πρέπει να μπορεί και να σπουδάσει.
Στο Αρκαλοχώρι, η πρόκληση είναι η ταχύτητα με την οποία η Πολιτεία αποκαθιστά μια σχολική κοινότητα έπειτα από μια φυσική καταστροφή.
Στην Πάτρα, το ερώτημα είναι διαφορετικό: πόσο αποτελεσματικά μπορούν τα εργαλεία φοιτητικής μέριμνας να εμποδίσουν το οικογενειακό εισόδημα να μετατραπεί σε φραγμό για έναν νέο που έχει ήδη κερδίσει μία θέση στο πανεπιστήμιο.
Ο Παπαϊωάννου αναγνώρισε και τα δύο προβλήματα χωρίς να τα εξισώσει.
Για το Αρκαλοχώρι είπε το δυσκολότερο:
«Έπρεπε να είχε λυθεί».
Και για τους 400 της Πάτρας το ουσιαστικότερο:
«Πρέπει να προβληματίσει».
Τώρα το ζητούμενο είναι οι δύο αυτές παραδοχές να μετατραπούν σε συγκεκριμένες απαντήσεις πολιτικής.
Πηγή: pagenews.gr