Ελλάδα–Βουλγαρία κλείνουν ιστορική εκκρεμότητα: 48 κειμήλια επιστρέφουν μετά από 109 χρόνια
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 5 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi/Ελλάδα–Βουλγαρία κλείνουν ιστορική εκκρεμότητα: 48 κειμήλια επιστρέφουν μετά από 109 χρόνια
Μια υπόθεση που έμεινε ανοιχτή για περισσότερο από έναν αιώνα μπαίνει στην τελική ευθεία.
Ελλάδα και Βουλγαρία ενεργοποιούν μια συμφωνία πολιτιστικής και διπλωματικής ανταλλαγής που αφορά αντικείμενα με ιδιαίτερη ιστορική και θρησκευτική αξία και για τις δύο χώρες.
Στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 κειμήλια από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Τα αντικείμενα είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε βρίσκονταν ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.
Το Σάββατο η επίσημη παράδοση στη Θεσσαλονίκη
Η υπογραφή των σχετικών πρωτοκόλλων θα γίνει το Σάββατο 3 Οκτωβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Rumen Radev.
Η τελετή αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος ακριβώς επειδή δεν πρόκειται για μια απλή μουσειακή μεταφορά.
Είναι η ολοκλήρωση μιας μακράς διαπραγμάτευσης ανάμεσα στις δύο χώρες για αντικείμενα που συνδέονται με εθνική μνήμη, εκκλησιαστική ιστορία και διμερείς σχέσεις. Η Καθημερινή σημειώνει ότι οι συζητήσεις διεξάγονταν στο παρασκήνιο για περισσότερα από δέκα χρόνια.
Ο Μητσοτάκης θα τα παραδώσει ο ίδιος στις μονές
Μετά την παραλαβή τους από τη βουλγαρική πλευρά, τα κειμήλια δεν θα μεταφερθούν αμέσως στους τελικούς προορισμούς τους.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, θα εκτεθούν προσωρινά στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2026 και στη συνέχεια θα παραδοθούν, ανάλογα με την προέλευσή τους, στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, στην Ιερά Μονή Εικοσιφοίνισσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.
Το πολιτικό σκέλος της συμφωνίας ενισχύεται από το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός αναμένεται να έχει ενεργό ρόλο στην τελική παράδοση των κειμηλίων στους εκκλησιαστικούς φορείς.
Τι δίνει η Ελλάδα στη Βουλγαρία
Η συμφωνία είναι αμοιβαία.
Η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που βρέθηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ της Βουλγαρίας, μαζί με το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που είχε βρεθεί στις τέσσερις σαρκοφάγους του μνημείου.
Τα λείψανα φυλάσσονταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης.
Γιατί η υπόθεση έχει τόσο μεγάλο συμβολικό βάρος
Η επιστροφή των κειμηλίων δεν αφορά μόνο πολιτιστική κληρονομιά.
Αφορά και την αποκατάσταση μιας ιστορικής εκκρεμότητας που είχε αποκτήσει ιδιαίτερο βάρος για τις τοπικές κοινωνίες της Ανατολικής Μακεδονίας και των Σερρών.
Η Σερραϊκή Εκκλησία είχε θέσει επανειλημμένα το αίτημα επαναπατρισμού των κειμηλίων, υποστηρίζοντας ότι η επιστροφή τους αποτελούσε ζήτημα ιστορικής δικαιοσύνης και τοπικής μνήμης. Τον Μάιο, ο Μητροπολίτης Σερρών είχε θέσει το θέμα απευθείας στον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου, με τον πρωθυπουργό να δηλώνει τότε ότι το ζήτημα βρισκόταν ψηλά στο διαπραγματευτικό χαρτοφυλάκιο της κυβέρνησης.
Από το 1917 στο 2026
Η χρονολογία έχει τη δική της δύναμη.
Τα κειμήλια είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917.
Η επιστροφή τους γίνεται το 2026.
109 χρόνια αργότερα.
Αυτός ακριβώς ο χρονικός ορίζοντας είναι που δίνει στην υπόθεση μεγαλύτερο βάρος από μια απλή διμερή πολιτιστική συμφωνία.
Δεν κλείνουν όλα εδώ
Η συμφωνία δεν εξαντλεί όλα τα ιστορικά ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την ταυτοποίηση και πιθανή ένταξη σε επόμενη συμφωνία και άλλων αντικειμένων αμοιβαίου ιστορικού ενδιαφέροντος που δεν καλύπτονται από το σημερινό Μνημόνιο.
Άρα η σημερινή συμφωνία λειτουργεί και ως προηγούμενο για μελλοντικές διευθετήσεις.
Πολιτιστική διπλωματία με πολιτικό αποτύπωμα
Η υπόθεση δείχνει και κάτι ευρύτερο.
Οι σχέσεις Ελλάδας–Βουλγαρίας δεν περιορίζονται σε:
ενέργεια,
μεταφορές,
ασφάλεια,
Δυτικά Βαλκάνια.
Η πολιτιστική διπλωματία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο οικοδόμησης εμπιστοσύνης σε ζητήματα που για δεκαετίες έμεναν δύσκολα ή συναισθηματικά φορτισμένα.
Η Αθήνα δίνει στη Σόφια ένα σύμβολο με ιδιαίτερη αξία για τη βουλγαρική ιστορική ταυτότητα.
Η Σόφια επιστρέφει στην Ελλάδα θρησκευτικά κειμήλια που συνδέονται άμεσα με τις μονές και την τοπική εκκλησιαστική μνήμη.
Αυτό ακριβώς κάνει τη συμφωνία πολιτικά σημαντική:
δεν είναι απλώς ανταλλαγή αντικειμένων — είναι ανταλλαγή ιστορικής εμπιστοσύνης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
