Σαφές μήνυμα προς το εσωτερικό της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας έστειλε ο Παύλος Μαρινάκης, μία ημέρα μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, επιχειρώντας παράλληλα να χαμηλώσει τη συζήτηση γύρω από ενδεχόμενο ανασχηματισμού.
Κατά την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ρωτήθηκε για τις αναφορές περί «αλαζονικών συμπεριφορών» κυβερνητικών στελεχών αλλά και για τα σενάρια αλλαγών στο κυβερνητικό σχήμα. Η τοποθέτησή του ήρθε στον απόηχο του Υπουργικού Συμβουλίου της 30ής Σεπτεμβρίου και της παρέμβασης του Κυριάκου Μητσοτάκη προς τους υπουργούς του.
Η απάντηση Μαρινάκη κινήθηκε σε δύο άξονες: από τη μία, υπενθύμιση ότι υπουργοί και βουλευτές κρίνονται τελικά από τους πολίτες και, μέχρι τότε, από τον πρωθυπουργό· από την άλλη, διάψευση ότι υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποια δική του πληροφόρηση για επικείμενο ανασχηματισμό.
«Όλα αυτά τα αξιώματα είναι προσωρινά»
Για το ζήτημα των συμπεριφορών κυβερνητικών στελεχών, ο Παύλος Μαρινάκης παρέπεμψε ευθέως στο μήνυμα που είχε προηγηθεί από τον πρωθυπουργό.
«Νομίζω ότι αυτό το οποίο είπε χθες ο πρωθυπουργός είναι ένα σαφές μήνυμα συνολικά σε όσους έχουν ένα δημόσιο αξίωμα», ανέφερε.
Και έδωσε έμφαση στην προσωρινότητα της πολιτικής εξουσίας:
«Όλοι κρινόμαστε από τους πολίτες. Αυτοί είναι οι τελικοί μας κριτές, δεδομένου του γεγονότος ότι όλα αυτά τα αξιώματα, όλες αυτές οι θέσεις, όσο τιμητικές και να είναι, είναι προσωρινές, είναι παροδικές, δεν είναι για πάντα».
Πρόκειται ουσιαστικά για την κυβερνητική ανάγνωση της συζήτησης που έχει ανοίξει γύρω από το ύφος άσκησης της εξουσίας: η δημόσια παρουσία των κυβερνητικών στελεχών δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ζήτημα επικοινωνίας, αλλά συνδέεται από την κυβέρνηση με την πολιτική λογοδοσία.
Μαρινάκης: «Μέχρι τότε κριτής μας είναι ο πρωθυπουργός»
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ήταν ακόμη πιο συγκεκριμένος όταν η συζήτηση πέρασε στο ποιος αξιολογεί υπουργούς και στελέχη.
«Μέχρι να μας αξιολογήσουν οι πολίτες και ειδικά όσοι εξ ημών εκτιθέμεθα στον σταυρό, δηλαδή στην ατομική κρίση των πολιτών […] μέχρι τότε κριτής μας, όσοι ανήκουμε στην κυβέρνηση, είναι ο πρωθυπουργός», είπε.
Για την Κοινοβουλευτική Ομάδα πρόσθεσε ότι αντίστοιχα κριτής είναι ο πρόεδρος του κόμματος, δηλαδή στην περίπτωση της ΝΔ ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η τοποθέτηση έχει πολιτικό ενδιαφέρον επειδή συνδέει ευθέως τη συζήτηση περί συμπεριφορών με την πρωθυπουργική αξιολόγηση των κυβερνητικών στελεχών, χωρίς ωστόσο ο Μαρινάκης να κατονομάσει πρόσωπα ή να προαναγγείλει κυρώσεις.
«Το σωστό ύφος και η δύναμη των επιχειρημάτων»
Ο Παύλος Μαρινάκης περιέγραψε παράλληλα τι θεωρεί ότι πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα των κυβερνητικών στελεχών.
«Η δουλειά η δικιά μας είναι –το επαναλαμβάνω, όπως το είπε και ο πρωθυπουργός– να προβάλλουμε το κυβερνητικό έργο με το σωστό ύφος και με τη δύναμη των επιχειρημάτων μας», σημείωσε.
Το «σωστό ύφος» είναι εδώ η φράση-κλειδί.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από τις προσωπικές αντιπαραθέσεις και τη συζήτηση για συμπεριφορές στην προβολή των πολιτικών που εφαρμόζει. Στην ίδια ενημέρωση, άλλωστε, ο Μαρινάκης παρουσίασε σειρά κυβερνητικών παρεμβάσεων, μεταξύ των οποίων μέτρα για το πετρέλαιο κίνησης, το επίδομα θέρμανσης και τη ρύθμιση παλαιών οφειλών.
Και ο ανασχηματισμός;
Αναπόφευκτα, η συζήτηση περί αξιολόγησης υπουργών έφερε την ερώτηση για το εάν προετοιμάζονται αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα.
Ο Μαρινάκης δήλωσε ότι δεν διαθέτει τέτοια πληροφόρηση.
«Δεν έχω καμία πληροφόρηση, καμία ενημέρωση και καμία αίσθηση για ανασχηματισμό», απάντησε.
Αμέσως μετά αναγνώρισε και ο ίδιος ότι πρόκειται για την απάντηση που παραδοσιακά δίνεται από έναν κυβερνητικό εκπρόσωπο σε ερωτήσεις αυτού του είδους, καθώς οι αποφάσεις για τη σύνθεση της κυβέρνησης αποτελούν αρμοδιότητα του πρωθυπουργού.
Και πρόσθεσε:
«Πράγματι, όμως, δεν υπάρχει ούτε κάτι τέτοιο στο “ραντάρ”».
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει σημασία ως δήλωση της σημερινής κυβερνητικής θέσης, όχι ως εγγύηση για μελλοντικές αποφάσεις. Ο ίδιος ο Μαρινάκης υπενθύμισε ότι ο ανασχηματισμός αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο του πρωθυπουργού.
Το μήνυμα Μητσοτάκη στο Υπουργικό
Η συζήτηση δεν προέκυψε σε πολιτικό κενό.
Μία ημέρα νωρίτερα, στις 30 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προεδρεύσει του Υπουργικού Συμβουλίου μετά την επιστροφή του από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην επίσημη εισαγωγική τοποθέτησή του αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη διεθνή αστάθεια, στην οικονομία και στις κυβερνητικές προτεραιότητες.
Η σημερινή παρέμβαση Μαρινάκη προσθέτει ένα εσωτερικό πολιτικό μήνυμα: τα κυβερνητικά στελέχη καλούνται να επικεντρωθούν στο έργο και στον τρόπο με τον οποίο το υπερασπίζονται δημόσια.
Δεν προκύπτει από τις επίσημες τοποθετήσεις ανακοίνωση επικείμενων αλλαγών προσώπων. Προκύπτει όμως καθαρά ότι το Μέγαρο Μαξίμου θέλει να διατηρήσει την αξιολόγηση υπουργών και στελεχών ως πρωθυπουργική αρμοδιότητα και να αποτρέψει τη δημόσια συζήτηση περί «αλαζονείας» από το να επισκιάσει την κυβερνητική ατζέντα.
Η γραμμή του Μαξίμου: έργο, επιχειρήματα και χαμηλότεροι τόνοι
Το πολιτικό μήνυμα της σημερινής ενημέρωσης μπορεί επομένως να αποτυπωθεί σε τρία σημεία: κανένα δημόσιο αξίωμα δεν είναι μόνιμο, η τελική κρίση ανήκει στους πολίτες και η ενδιάμεση αξιολόγηση των κυβερνητικών στελεχών στον πρωθυπουργό.
Ταυτόχρονα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος δεν συνέδεσε αυτή την τοποθέτηση με επικείμενο ανασχηματισμό.
Αντίθετα, επιχείρησε να στρέψει τη συζήτηση εκεί όπου η κυβέρνηση δηλώνει ότι θέλει να βρίσκεται το επόμενο διάστημα: στην εφαρμογή και επικοινωνία του κυβερνητικού έργου, με έμφαση –όπως ο ίδιος είπε– στο «σωστό ύφος» και στη «δύναμη των επιχειρημάτων».
