Η πολιτική πίεση στον Πέδρο Σάντσεθ αυξάνεται δραματικά.
Η ισπανική κυβέρνηση κινδυνεύει να χάσει την κρίσιμη ψηφοφορία στο Κογκρέσο για τα δύο νέα διατάγματα περί στέγασης, σε μια στιγμή που το κόστος των ενοικίων και οι εξώσεις έχουν μετατραπεί σε ένα από τα πιο εκρηκτικά κοινωνικά ζητήματα της χώρας.
Και πλέον, σύμφωνα με το Politico και ισπανικά μέσα, το σενάριο πρόωρων εκλογών συζητείται ανοιχτά στο εσωτερικό της κυβέρνησης και του PSOE.
Το κρίσιμο σημείο είναι η Junts
Η ισπανική κυβέρνηση χρειάζεται κοινοβουλευτική στήριξη από ένα ετερόκλητο μπλοκ κομμάτων για να περάσει τα δύο διατάγματα.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η Junts per Catalunya αποφάσισε να καταψηφίσει και τα δύο.
Το κόμμα υποστηρίζει ότι τα μέτρα:
δεν προστατεύουν επαρκώς τους μικρούς ιδιοκτήτες,
δεν περιορίζουν αρκετά τα επενδυτικά κεφάλαια,
και παρεμβαίνουν υπερβολικά στην αγορά κατοικίας.
Η απόφαση αυτή αλλάζει τις ισορροπίες.
PP, Vox και Junts σχηματίζουν το μπλόκο
PP και Vox έχουν επίσης ανακοινώσει ότι θα καταψηφίσουν τα κυβερνητικά μέτρα.
Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον η Junts παραμείνει αρνητική, ο Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπος με πραγματικό κίνδυνο ήττας στο Κογκρέσο.
Για το PSOE, η συγκεκριμένη ψηφοφορία δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια απλή νομοθετική αναμέτρηση.
Θεωρείται δοκιμασία για το αν η κυβέρνηση εξακολουθεί να διαθέτει λειτουργική κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Στο τραπέζι η 29η Νοεμβρίου
Σύμφωνα με την El País, στελέχη του PSOE και υπουργοί θεωρούν ότι αν τα δύο διατάγματα απορριφθούν, ο Σάντσεθ θα πρέπει να εξετάσει σοβαρά την προκήρυξη πρόωρων εκλογών.
Η ημερομηνία που συζητείται είναι η 29η Νοεμβρίου, ενώ εξετάζεται ακόμη και το ενδεχόμενο ανακοίνωσης της απόφασης ήδη από τη Δευτέρα.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη προκήρυξη.
Άρα το σενάριο παραμένει πολιτική επιλογή υπό εξέταση και όχι ειλημμένη απόφαση.
Γιατί η στέγαση μπορεί να γίνει κεντρικό εκλογικό θέμα
Η κρίση κατοικίας έχει ανέβει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας στην Ισπανία.
Νέα δημοσκόπηση της 40dB. για El País και Cadena SER δείχνει ότι:
67,5% υποστηρίζει περιορισμούς στις τιμές των ενοικίων,
82,4% ζητά περισσότερη κοινωνική κατοικία,
και 79,7% στηρίζει φορολογικά κίνητρα για μικρούς ιδιοκτήτες.
Η στέγαση έχει γίνει η δεύτερη μεγαλύτερη ανησυχία των Ισπανών.
Αυτό ακριβώς κάνει το θέμα πολιτικά τόσο ισχυρό.
Η υπόθεση Maricarmen άναψε το φυτίλι
Η κοινωνική πίεση ενισχύθηκε μετά την υπόθεση της Maricarmen Abascal, ηλικιωμένης γυναίκας η έξωση της οποίας προκάλεσε μεγάλη δημόσια κατακραυγή.
Η υπόθεση έγινε σύμβολο της στεγαστικής κρίσης και έδωσε νέα ώθηση στις κινητοποιήσεις ενοικιαστών.
Ο Σάντσεθ χρησιμοποίησε μάλιστα την περίπτωση για να ζητήσει δημόσια από τα κόμματα να στηρίξουν τα διατάγματα.
Κατασκηνώσεις και κινητοποιήσεις
Οι τελευταίες ημέρες χαρακτηρίζονται από έντονες κοινωνικές κινητοποιήσεις.
Οργανώσεις ενοικιαστών έχουν στήσει κατασκηνώσεις και έχουν ζητήσει από τα κόμματα να μην μπλοκάρουν τα μέτρα.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα έντονη προς την Junts.
Οι οργανώσεις ενοικιαστών της Καταλονίας έχουν κατηγορήσει το κόμμα ότι αγνοεί το κοινωνικό κλίμα.
Τι περιλαμβάνει το πρώτο διάταγμα
Το βασικό πακέτο μέτρων περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:
παράταση προστασίας από εξώσεις ευάλωτων νοικοκυριών έως το 2030,
περιορισμούς σε επενδυτικά κεφάλαια,
φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες,
και μέτρα για τη χρηματοδότηση αγοράς πρώτης κατοικίας.
Πρόκειται για ένα ευρύ πακέτο που η κυβέρνηση προσπάθησε να διαμορφώσει έτσι ώστε να ικανοποιεί διαφορετικές πτέρυγες της κοινοβουλευτικής της βάσης.
Το δεύτερο διάταγμα είναι ακόμη πιο δύσκολο
Το δεύτερο πακέτο περιλαμβάνει πιο έντονες ρυθμίσεις στην αγορά ενοικίων.
Αυτό έχει προκαλέσει επιφυλάξεις όχι μόνο στην Junts αλλά και στο PNV.
Το PNV έχει δηλώσει ότι θα στηρίξει το πρώτο διάταγμα αλλά όχι το δεύτερο, επειδή θεωρεί ότι αυτό επιβαρύνει υπερβολικά τους μικρούς ιδιοκτήτες.
Podemos: Στηρίζει τελικά και τα δύο
Το Podemos, αντίθετα, έχει δηλώσει ότι θα ψηφίσει υπέρ και των δύο διαταγμάτων.
Αυτό αποτελεί αλλαγή σε σχέση με προηγούμενες επιφυλάξεις του κόμματος για φορολογικά κίνητρα προς ιδιοκτήτες.
Η κοινωνική πίεση από τα συνδικάτα ενοικιαστών φαίνεται ότι έπαιξε σημαντικό ρόλο στην τελική στάση του κόμματος.
Η κυβέρνηση δεν αποσύρει τα μέτρα
Παρά το γεγονός ότι η ήττα μοιάζει πιθανή, η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να μην αποσύρει τα διατάγματα πριν από την ψηφοφορία.
Πηγές της κυβέρνησης ανέφεραν ότι θέλουν η ψηφοφορία να πραγματοποιηθεί κανονικά, ώστε όλα τα κόμματα να αναλάβουν δημόσια την πολιτική ευθύνη για τη στάση τους.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει έτσι την αναμέτρηση ως πολιτικό δίλημμα γύρω από τη στεγαστική κρίση.
Το βαθύτερο πρόβλημα: η πλειοψηφία του Σάντσεθ δεν λειτουργεί
Το θέμα της κατοικίας είναι μόνο η τελευταία εκδήλωση ενός ευρύτερου προβλήματος.
Η κυβέρνηση Σάντσεθ στηρίζεται σε μια δύσκολη κοινοβουλευτική συμμαχία που περιλαμβάνει κόμματα με πολύ διαφορετικές οικονομικές και πολιτικές θέσεις.
Junts και Podemos βρίσκονται συχνά σε αντίθετα άκρα.
Το καλοκαίρι, η κυβέρνηση είχε ήδη αναβάλει το πακέτο στέγασης επειδή δεν μπορούσε να συγκεντρώσει τις απαραίτητες ψήφους.
Η Junts γίνεται ξανά ρυθμιστής
Η στάση της Junts έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Το κόμμα του Carles Puigdemont υπήρξε κρίσιμο για τη συγκρότηση της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας που επέτρεψε στον Σάντσεθ να παραμείνει στην πρωθυπουργία.
Τώρα όμως η σχέση με το PSOE βρίσκεται ξανά υπό μεγάλη πίεση.
Το γεγονός ότι η Junts αποφασίζει να συγκρουστεί με την κυβέρνηση λίγες ημέρες μετά την πρόοδο στην εφαρμογή της αμνηστίας έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση στους Σοσιαλιστές.
Ο Σάντσεθ μπορεί να επιχειρήσει να αλλάξει το πεδίο
Στο PSOE υπάρχει η σκέψη ότι μια εκλογική αναμέτρηση με κεντρικό θέμα τη στέγαση μπορεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τα εσωτερικά προβλήματα της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας σε ένα ζήτημα που κινητοποιεί έντονα την κοινωνία.
Αυτό είναι πολιτικός σχεδιασμός που αποδίδεται σε στελέχη του PSOE· δεν αποτελεί ακόμη επίσημη στρατηγική του Σάντσεθ.
PP και Vox απέναντι στα μέτρα
PP και Vox αντιτίθενται στην κυβερνητική προσέγγιση για την αγορά κατοικίας.
Τα δύο κόμματα υποστηρίζουν διαφορετικού τύπου πολιτικές, με μεγαλύτερη έμφαση στην αύξηση της προσφοράς, στη διευκόλυνση της οικοδομής και σε μικρότερη κρατική παρέμβαση στις τιμές.
Αυτό δημιουργεί καθαρότερο πολιτικό διαχωρισμό γύρω από τη στέγαση.
Η κρίση είναι βαθύτερη από την ψηφοφορία
Η Ισπανία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σημαντική αύξηση στις τιμές κατοικίας και ενοικίων.
Η προσφορά νέων κατοικιών έχει μείνει πίσω από τη ζήτηση, ιδιαίτερα σε:
Μαδρίτη,
Βαρκελώνη,
τουριστικές περιοχές,
και μεγάλες πανεπιστημιακές πόλεις.
Παράλληλα, οι μισθοί δεν έχουν ακολουθήσει την ίδια πορεία.
Η συζήτηση γύρω από τις λύσεις είναι έντονα διχασμένη.
Άλλοι υποστηρίζουν αυστηρότερους ελέγχους στις τιμές και μεγαλύτερη δημόσια παρέμβαση.
Άλλοι προειδοποιούν ότι οι περιορισμοί μπορεί να μειώσουν ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη προσφορά ενοικιαζόμενων κατοικιών.
Το αυριανό αποτέλεσμα μπορεί να γίνει καταλύτης
Η ψηφοφορία στο Κογκρέσο είναι επομένως πολύ μεγαλύτερη από δύο διατάγματα.
Αν η κυβέρνηση χάσει, θα έχει αποδειχθεί για ακόμη μία φορά ότι δεν διαθέτει σταθερή πλειοψηφία για κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Αυτό είναι το στοιχείο που τροφοδοτεί τη συζήτηση περί πρόωρων εκλογών.
Τι γνωρίζουμε αυτή τη στιγμή
Η εικόνα μέχρι τώρα είναι συγκεκριμένη:
η Junts έχει ανακοινώσει καταψήφιση,
PP και Vox επίσης αντιτίθενται,
το Podemos στηρίζει τα μέτρα,
το PNV στηρίζει μόνο το πρώτο,
και η κυβέρνηση δεν σκοπεύει να τα αποσύρει.
Αυτό καθιστά πιθανή μια σημαντική κοινοβουλευτική ήττα.
Δεν σημαίνει όμως ότι οι πρόωρες εκλογές έχουν ήδη αποφασιστεί.
Η μεγάλη πολιτική εικόνα
Η Ισπανία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη πολιτική καμπή.
Ο Σάντσεθ έχει δύο επιλογές αν τα διατάγματα απορριφθούν:
να προσπαθήσει να συνεχίσει με μια ολοένα πιο δύσκολη κοινοβουλευτική αριθμητική,
ή να μεταφέρει τη μάχη στις κάλπες, επιχειρώντας να κάνει τη στέγαση κεντρικό θέμα της πολιτικής αντιπαράθεσης.
Μέχρι στιγμής, το δεύτερο σενάριο παραμένει υπό εξέταση.
Αλλά η σημερινή ψηφοφορία μπορεί να είναι αυτή που θα καθορίσει αν η στεγαστική κρίση της Ισπανίας θα μετατραπεί και σε εκλογική κρίση για την κυβέρνηση Σάντσεθ.
Πηγή: pagenews.gr