Η υπόθεση της Flydubai FZ1073 εξελίσσεται από μία δραματική αεροπορική επίθεση σε ένα πολύ μεγαλύτερο γεωπολιτικό τεστ για τη σχέση Ισραήλ–Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πώς ο συγκυβερνήτης κατάφερε να επιτεθεί στον κυβερνήτη ενός Boeing 737 MAX με προορισμό το Τελ Αβίβ.
Είναι πώς πέρασε μέσα από ένα σύστημα ασφαλείας που οικοδομήθηκε επί έξι χρόνια γύρω από μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες εξομάλυνσης στη Μέση Ανατολή:
τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Η ανάλυση του Al-Monitor αποκαλύπτει ότι Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν το περιστατικό σοβαρό πλήγμα στην εμπιστοσύνη των δύο πλευρών — τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.
Δεν περιμένουν όμως να προκαλέσει στρατηγική ρήξη.
Αντίθετα, εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα μπορεί να είναι ακόμη στενότερη συνεργασία των υπηρεσιών ασφαλείας.
«Πρέπει να κλείσουμε την τρύπα που επέτρεψε την επίθεση»
Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος περιέγραψε στο Al-Monitor την ισραηλινή ανάγνωση της κρίσης.
«Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας θα γίνει ακόμη στενότερη», ανέφερε υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Και εξήγησε γιατί το Τελ Αβίβ δεν θεωρεί ότι η υπόθεση οδηγεί σε ρήξη με τα Εμιράτα:
«Ευτυχώς, τα ΗΑΕ δεν προσπάθησαν να συγκαλύψουν το περιστατικό. Ανέλαβαν την ευθύνη και άνοιξαν έρευνα».
Το Ισραήλ επιδιώκει πλέον να συμμετάσχει στην έρευνα.
Ο στόχος, σύμφωνα με την ίδια πηγή, είναι συγκεκριμένος:
«Να μάθουμε ακριβώς τι συνέβη και να κλείσουμε το κενό που επέτρεψε να συμβεί η επίθεση».
Η πρώτη μεγάλη δοκιμασία στην αεροπορική γέφυρα Ισραήλ–ΗΑΕ
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ του 2020 δεν δημιούργησαν απλώς διπλωματικές σχέσεις ανάμεσα στο Ισραήλ και τα ΗΑΕ.
Δημιούργησαν μέσα σε λίγα χρόνια μία ολόκληρη υποδομή:
αεροπορικές συνδέσεις, τουρισμό, εμπόριο, επενδύσεις, τεχνολογία, στρατιωτικές επαφές και συνεργασία πληροφοριών.
Το Ντουμπάι εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς των Ισραηλινών.
Το 2025, τα ΗΑΕ αντιστοιχούσαν σε περίπου 1,5 εκατ. επιβάτες ή 8,3% της συνολικής επιβατικής κίνησης του αεροδρομίου Μπεν Γκουριόν.
Ακόμη και μέσα στο εξαιρετικά δύσκολο 2026, περίπου 837.000 επιβάτες ταξίδεψαν μεταξύ Ισραήλ και ΗΑΕ στο πρώτο οκτάμηνο.
Περίπου οι μισοί χρησιμοποίησαν τη Flydubai.
Άρα η υπόθεση δεν αφορά μία περιφερειακή αεροπορική γραμμή μικρής σημασίας.
Χτυπά μία από τις πιο απτές επιτυχίες της εξομάλυνσης των σχέσεων Ισραήλ–ΗΑΕ.
Το πρώτο κενό: Ποιος ελέγχει τους πιλότους;
Εδώ βρίσκεται ίσως η σοβαρότερη αποκάλυψη.
Ο συγκυβερνήτης της πτήσης ήταν υπήκοος του Ομάν.
Το Ομάν δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ.
Σύμφωνα με ισραηλινές αναφορές, υπήρχε περιορισμός για πιλότους από χώρες χωρίς διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ να πραγματοποιούν πτήσεις προς τη χώρα.
Ωστόσο, το Channel 12 ανέφερε ότι δεκάδες πιλότοι από το Ομάν είχαν πραγματοποιήσει πτήσεις προς το Ισραήλ τα προηγούμενα χρόνια.
Αν η αναφορά επιβεβαιωθεί πλήρως από την επίσημη έρευνα, το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη διαδικασία πρόσληψης της Flydubai.
Αφορά και την ισραηλινή πλευρά.
Ποιος γνώριζε ποιος βρισκόταν στο cockpit των αεροσκαφών που προσγειώνονταν στο Μπεν Γκουριόν;
Το δεύτερο κενό: Οι πληροφορίες δεν πέρασαν τα σύνορα
Υπάρχει ακόμη ένα σοβαρότερο ζήτημα.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν έρθει στο φως, ο συγκυβερνήτης είχε προηγουμένως απομακρυνθεί από πτητικά καθήκοντα στο Ομάν λόγω ανησυχιών για εξτρεμιστικές απόψεις.
Στη συνέχεια προσελήφθη από τη Flydubai.
Δεν είναι ακόμη σαφές πόσο εκτενής ήταν ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε κατά την πρόσληψή του στα ΗΑΕ.
Αυτό δημιουργεί ένα κλασικό αλλά εξαιρετικά επικίνδυνο πρόβλημα στην περιφερειακή ασφάλεια:
μια πληροφορία μπορεί να υπάρχει σε μία χώρα χωρίς να φτάσει εγκαίρως στην άλλη.
Και στην προκειμένη περίπτωση το κενό βρέθηκε μέσα σε ένα πιλοτήριο.
Η Μίρι Ρεγκέβ ζήτησε να σταματήσουν οι πτήσεις
Η πρώτη αντίδραση στο Ισραήλ ήταν σκληρή.
Η υπουργός Μεταφορών Μίρι Ρεγκέβ ζήτησε τη διακοπή των πτήσεων από τα ΗΑΕ.
Οι πτήσεις της Flydubai προς το Τελ Αβίβ ανεστάλησαν, ενώ τέθηκαν σε εφαρμογή διαδικασίες για τον επαναπατρισμό Ισραηλινών που είχαν εγκλωβιστεί στο Ντουμπάι.
Η εξέλιξη δημιούργησε αμέσως πίεση σε μία αεροπορική σύνδεση που μέχρι πριν από λίγες ημέρες αποτελούσε σύμβολο της νέας Μέσης Ανατολής.
Νετανιάχου και Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ άνοιξαν απευθείας γραμμή
Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, οι πολιτικές γραμμές επικοινωνίας δεν έκλεισαν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου συνομίλησε με τον πρόεδρο των ΗΑΕ Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ αλ Ναχιάν.
Παράλληλα, ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ επικοινώνησε με τον Εμιρατινό ομόλογό του Αμπντάλα μπιν Ζαγέντ.
Η ισραηλινή πλευρά χαρακτήρισε τη συνομιλία θερμή και ανακοίνωσε ότι οι δύο υπουργοί εξέφρασαν κοινή αποφασιστικότητα να ενισχύσουν τις διμερείς σχέσεις και να συνεργαστούν απέναντι σε εξτρεμιστικά στοιχεία που επιχειρούν να πλήξουν την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα.
Αυτό έχει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Η πρώτη αντίδραση των δύο κυβερνήσεων δεν ήταν η αλληλοκατηγορία.
Ήταν η προσπάθεια να περιοριστεί η ζημιά στη στρατηγική σχέση.
Το Ισραήλ βλέπει επίθεση και στις Συμφωνίες του Αβραάμ
Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε ένα βήμα παραπέρα.
Σε ενημέρωση προς τους Ισραηλινούς πρεσβευτές και επικεφαλής διπλωματικών αποστολών, παρουσίασε το περιστατικό ως απόπειρα επίθεσης όχι μόνο εναντίον Ισραηλινών.
Αλλά εναντίον:
του Ισραήλ, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και των ίδιων των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Αυτό αποτελεί την ισραηλινή πολιτική ερμηνεία του περιστατικού και όχι ακόμη πόρισμα της έρευνας για τα κίνητρα του δράστη.
Δείχνει όμως πώς το Τελ Αβίβ θέλει να τοποθετήσει γεωπολιτικά την κρίση:
όχι ως λόγο αντιπαράθεσης με το Άμπου Ντάμπι, αλλά ως κοινή απειλή απέναντι στις δύο χώρες.
Το Άμπου Ντάμπι έχει επίσης πολλά να χάσει
Η υπόθεση είναι εξαιρετικά ευαίσθητη και για τα ΗΑΕ.
Τα Εμιράτα έχουν επενδύσει επί χρόνια στην εικόνα ενός κράτους με:
- υψηλό επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας,
- ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών,
- μηδενική ανοχή σε εξτρεμιστικές οργανώσεις,
- και ένα από τα σημαντικότερα διεθνή αεροπορικά hubs στον κόσμο.
Ένα περιστατικό στο οποίο ένας εργαζόμενος αεροπορικής εταιρείας των Εμιράτων φέρεται να πέρασε μέσα από τα φίλτρα ασφαλείας παρά προηγούμενες ανησυχίες δημιουργεί επομένως και ζήτημα αξιοπιστίας για το ίδιο το σύστημα των ΗΑΕ.
Ο Εμιρατινός ανώτερος διπλωματικός σύμβουλος Ανουάρ Γκαργκάς χαρακτήρισε την επίθεση «επικίνδυνη τρομοκρατική πράξη» και εξήρε τον κυβερνήτη που απέτρεψε την καταστροφή.
Οι δικαστικές αρχές των ΗΑΕ έχουν αναλάβει την έρευνα, καθώς το αεροσκάφος είναι καταχωρισμένο στη χώρα και πετά υπό εμιρατινή σημαία.
Ισραηλινές αεροπορικές ετοιμάζονται να καλύψουν το κενό
Υπάρχει ήδη και οικονομική συνέπεια.
Οι El Al, Israir και Arkia έχουν εκφράσει πρόθεση να επαναφέρουν ή να αυξήσουν τις πτήσεις προς το Ντουμπάι, εφόσον λάβουν τις απαιτούμενες εγκρίσεις ασφαλείας.
Η El Al σχεδιάζει τουλάχιστον δύο καθημερινές πτήσεις από τον Νοέμβριο, υπό την προϋπόθεση των κρατικών εγκρίσεων, ενώ η Israir έχει μιλήσει για έως δέκα εβδομαδιαίες συνδέσεις.
Εάν η εμπιστοσύνη των Ισραηλινών επιβατών προς τις εμιρατινές εταιρείες πληγεί για μεγαλύτερο διάστημα, η υπόθεση μπορεί επομένως να αναδιατάξει και την εμπορική ισορροπία της γραμμής Τελ Αβίβ–Ντουμπάι.
Το παράδοξο: Η κρίση μπορεί να φέρει στενότερη συνεργασία
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα της ανάλυσης του Al-Monitor.
Βραχυπρόθεσμα υπάρχει πρόβλημα εμπιστοσύνης.
Υπάρχουν ερωτήματα για τη Flydubai.
Υπάρχουν ερωτήματα για τις εμιρατινές υπηρεσίες.
Υπάρχουν όμως και ερωτήματα για το Shin Bet και τους ισραηλινούς ελέγχους.
Μακροπρόθεσμα, όμως, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ακριβώς αυτά τα κενά θα οδηγήσουν σε:
περισσότερη ανταλλαγή πληροφοριών, αυστηρότερο vetting πληρωμάτων και βαθύτερη επιχειρησιακή συνεργασία Ισραήλ–ΗΑΕ.
Με άλλα λόγια, η κρίση μπορεί να λειτουργήσει ως stress test για τις Συμφωνίες του Αβραάμ.
Οι Συμφωνίες του Αβραάμ περνούν από το πρώτο μεγάλο «τεστ ασφαλείας»
Η εξομάλυνση του 2020 οικοδομήθηκε πάνω σε μία μεγάλη υπόσχεση:
ότι Ισραήλ και αραβικά κράτη μπορούν να δημιουργήσουν ένα νέο δίκτυο οικονομικής, διπλωματικής και ασφαλιστικής συνεργασίας.
Η Flydubai αποκάλυψε όμως κάτι που οι επίσημες τελετές δεν μπορούσαν να δείξουν.
Οι αεροπορικές γραμμές μπορούν να ανοίξουν γρήγορα.
Οι εμπορικές συμφωνίες μπορούν να υπογραφούν.
Οι τουρίστες μπορούν να αρχίσουν να ταξιδεύουν.
Αλλά η πραγματική ενοποίηση των μηχανισμών ασφαλείας και πληροφοριών είναι πολύ πιο δύσκολη.
Και αυτό είναι πλέον το πραγματικό στοίχημα μετά την FZ1073.
Όχι εάν το Ισραήλ και τα ΗΑΕ θα διακόψουν τις σχέσεις τους — οι μέχρι τώρα ενδείξεις δεν δείχνουν κάτι τέτοιο.
Αλλά εάν θα καταφέρουν να κλείσουν το κενό που επέτρεψε σε μία απειλή να περάσει μέσα από τα συστήματα ασφαλείας και των δύο πλευρών.
Γιατί το επεισόδιο της Flydubai απέδειξε ότι οι Συμφωνίες του Αβραάμ δεν κρίνονται πλέον μόνο στη διπλωματία.
Κρίνονται και στο εάν οι χώρες που τις υπέγραψαν μπορούν να προστατεύσουν στην πράξη τις αεροπορικές, οικονομικές και ανθρώπινες γέφυρες που δημιούργησαν.
Πηγή: pagenews.gr