Σήμα κινδύνου για την ελληνική γεωργία εκπέμπει ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Χαράλαμπος Κασίμης, περιγράφοντας έναν πρωτογενή τομέα που βρίσκεται αντιμέτωπος με ταυτόχρονη πίεση από το ενεργειακό κόστος, τις αυξημένες εισροές και την πτώση των τιμών παραγωγού.
Μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, ο καθηγητής επικαλέστηκε ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο:
«Βλέπουμε ήδη τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, καθώς 67.000 αγρότες αποχώρησαν από το επάγγελμα».
Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει την αβεβαιότητα και την απογοήτευση που επικρατεί στον αγροτικό κόσμο.
«Αυτό είναι δηλωτικό μιας απογοήτευσης, της αβεβαιότητας η οποία καθιστά το παρόν και το μέλλον των αγροτών αμφίρροπο», ανέφερε.
Και προειδοποίησε:
«Νομίζω ότι είναι κάτι το οποίο θα δούμε να επιδεινώνεται το επόμενο διάστημα, γιατί είναι πλέον αδύνατο να διαχειριστούν το κόστος παραγωγής και τις τιμές».
Ο αριθμός των 67.000 αποτελεί στοιχείο που επικαλέστηκε ο ίδιος στη συνέντευξη. Δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που εξετάσαμε ότι το συγκεκριμένο σύνολο αποχωρήσεων μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην ενεργειακή κρίση.
Η «ψαλίδα» που συνθλίβει το αγροτικό εισόδημα
Εκεί όπου τα επίσημα στοιχεία είναι απολύτως σαφή είναι στην εξέλιξη των τιμών.
Ο Κασίμης ανέφερε:
«Η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε ότι οι τιμές παραγωγού είχαν μείωση 8,4% και το κόστος παραγωγής αυξήθηκε 4,7%. Δηλαδή έχουμε μια απόκλιση 13% στο εισόδημα του παραγωγού».
Τα στοιχεία επιβεβαιώνονται από τα προσωρινά δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ για τον Ιούλιο του 2026.
Ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εκροών στη γεωργία και την κτηνοτροφία —χωρίς τις επιδοτήσεις— μειώθηκε 8,4% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2025. Την ίδια στιγμή, ο Γενικός Δείκτης Τιμών Εισροών αυξήθηκε 4,7%.
Η διαφορά των δύο μεταβολών αντιστοιχεί σε 13,1 ποσοστιαίες μονάδες, αν και τεχνικά δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτομάτως ως ισόποση ποσοστιαία μείωση του καθαρού εισοδήματος κάθε παραγωγού.
Η ουσία, όμως, είναι αμείλικτη:
οι παραγωγοί κατά μέσο όρο πωλούν φθηνότερα, ενώ πληρώνουν ακριβότερα για να παράγουν.
Ενέργεια +12,4%, λιπάσματα +11,3%
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν ανοίξει κανείς τα επιμέρους στοιχεία.
Στη φυτική παραγωγή οι τιμές υποχώρησαν κατά 9,9%, ενώ στη ζωική παραγωγή αυξήθηκαν κατά 3,3%.
Στην πλευρά του κόστους, όμως, δύο από τις βασικότερες κατηγορίες για τον παραγωγό καταγράφουν διψήφιες ανατιμήσεις:
Ενέργεια και λιπαντικά: +12,4%.
Λιπάσματα και βελτιωτικά εδάφους: +11,3%.
Πρόκειται για στοιχεία που εξηγούν γιατί η ενεργειακή κρίση μεταφέρεται τόσο γρήγορα στο χωράφι: από το πετρέλαιο και το ηλεκτρικό ρεύμα μέχρι την άρδευση, τα λιπάσματα, τη μεταφορά και τελικά το συνολικό κόστος παραγωγής.
Κασίμης: «Δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη κατάσταση»
Ο καθηγητής το είπε χωρίς περιστροφές:
«Δεν είναι εύκολα διαχειρίσιμη κατάσταση».
Και η εικόνα δεν περιορίζεται σε έναν μόνο μήνα.
Στο δωδεκάμηνο Αυγούστου 2025–Ιουλίου 2026, ο μέσος Δείκτης Εκροών μειώθηκε κατά 1,3%, ενώ ο μέσος Δείκτης Εισροών αυξήθηκε κατά 2%.
Η ελληνική γεωργία βρίσκεται επομένως αντιμέτωπη με μια επικίνδυνη εξίσωση: συμπίεση της αξίας που λαμβάνει ο παραγωγός για το προϊόν του και ταυτόχρονη αύξηση του κόστους που απαιτείται για να συνεχίσει να παράγει.
«Αντιφάσεις» στην ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική
Ο Κασίμης έστρεψε όμως τα πυρά του και προς την ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική.
Όπως υποστήριξε, υπάρχει μια βασική αντίφαση:
«Από τη μια μεριά η Ευρώπη αναγνωρίζει τη σημασία του αγροτικού τομέα για την επισιτιστική της ασφάλεια και ταυτόχρονα υιοθετεί πολιτικές οι οποίες μειώνουν τον συνολικό προϋπολογισμό της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής».
Κατά τον καθηγητή, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το ύψος των διαθέσιμων πόρων.
«Διαμορφώνουν ένα περιβάλλον πολιτικής το οποίο θα είναι πολύ πιο δύσκολο για την εφαρμογή του. Ουσιαστικά μειώνει όχι μόνο τους πόρους αλλά μειώνει και το σκέλος το αναπτυξιακό», ανέφερε.
«Καθοριστική η ενίσχυση από τα ευρωπαϊκά προγράμματα»
Και εδώ έρχεται το κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του.
«Για τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας καθοριστική είναι η ενίσχυση από τα ευρωπαϊκά προγράμματα».
Για μια γεωργία που χαρακτηρίζεται από μεγάλο αριθμό μικρών και μεσαίων εκμεταλλεύσεων, υψηλό ενεργειακό κόστος και ανάγκη επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες, άρδευση και εξοικονόμηση ενέργειας, η πρόσβαση στους ευρωπαϊκούς πόρους αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Το ζήτημα, σύμφωνα με τον Κασίμη, δεν είναι απλώς να διατηρηθούν οι επιδοτήσεις αλλά να υπάρχει αναπτυξιακή κατεύθυνση που θα επιτρέψει στις εκμεταλλεύσεις να παραμείνουν βιώσιμες.
Προειδοποίηση και για τους συνταξιούχους αγρότες
Ο καθηγητής έβαλε στη συζήτηση ακόμη μία παράμετρο για τα επόμενα χρόνια.
«Στην ελληνική γεωργία θα επιδεινωθεί και μια άλλη συνθήκη: μετά το 2032 δεν θα ενισχύονται οι συνταξιούχοι γεωργοί, οι οποίοι έχουν ήδη χαμηλές συντάξεις».
Η συγκεκριμένη αναφορά αφορά το μελλοντικό πλαίσιο ενισχύσεων όπως το περιέγραψε ο Κασίμης και χρειάζεται να διαχωρίζεται από τις σημερινές προϋποθέσεις της ΚΑΠ.
Η προειδοποίησή του, πάντως, αγγίζει ένα από τα μεγαλύτερα διαρθρωτικά προβλήματα του ελληνικού πρωτογενούς τομέα: τη γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και τη δυσκολία ανανέωσης των γενεών.
Κορινθία: «Η απόγνωση παραγωγών και οινοποιών ήταν απίστευτη»
Ακόμη πιο δραματική ήταν η εικόνα που μετέφερε από τον αμπελοοινικό τομέα.
Ο Κασίμης αποκάλυψε ότι μόλις μία ημέρα νωρίτερα είχε βρεθεί σε σχετική εκδήλωση στην Κορινθία.
«Η απόγνωση των παραγωγών και των οινοποιών ήταν απίστευτη. Οι άνθρωποι είναι σε αδιέξοδο».
Και περιέγραψε την κατάσταση με τρεις φράσεις:
«Οι τιμές καταρρέουν, το κόστος παραγωγής εκτινάσσεται, ο ανταγωνισμός είναι μεγάλος».
Το πρόβλημα, κατά τον ίδιο, δεν σταματά όμως στην αγορά.
«Δεν ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε»
Ο Κασίμης έθεσε ευθέως ζήτημα στρατηγικής για την ελληνική γεωργία.
«Υπάρχει ένα πλαίσιο πολιτικής το οποίο δεν φαίνεται να έχει μια στρατηγική στόχευση», ανέφερε.
Και συνέχισε:
«Δεν ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε και τι μέτρα πολιτικής θέλουμε να υιοθετήσουμε για να προστατεύσουμε την ελληνική γεωργία».
Για τον ίδιο, μάλιστα, το ζήτημα ξεπερνά το εισόδημα των αγροτών.
Αφορά την ίδια την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.
«Να προστατεύσουμε την ελληνική γεωργία και να προστατεύσουμε και την ίδια την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας», τόνισε.
Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική γεωργία
Η προειδοποίηση Κασίμη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αριθμοί αποτυπώνουν μια πραγματική πίεση στον πρωτογενή τομέα.
Οι τιμές παραγωγού βρίσκονται 8,4% χαμηλότερα σε ετήσια βάση, οι εισροές 4,7% υψηλότερα, η ενέργεια και τα λιπαντικά 12,4% ακριβότερα και τα λιπάσματα 11,3% ακριβότερα.
Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο πόσο θα κοστίσει η επόμενη καλλιεργητική περίοδος.
Αφορά το πόσοι παραγωγοί θα μπορούν να παραμείνουν ενεργοί, πόσες εκμεταλλεύσεις θα εξακολουθούν να είναι οικονομικά βιώσιμες και ποια θέση θα έχει η ελληνική γεωργία στη νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Ο Κασίμης συμπυκνώνει την απάντησή του σε δύο προειδοποιήσεις:
«Οι άνθρωποι είναι σε αδιέξοδο».
και
«Για τη βιωσιμότητα της ελληνικής γεωργίας καθοριστική είναι η ενίσχυση από τα ευρωπαϊκά προγράμματα».
Πηγή: pagenews.gr