Βρετανία: Η Μπάντενοχ θέλει «ασπίδα» £10 δισ. κατά πυραύλων και drones – Η σύγκριση με το Iron Dome

Οι Συντηρητικοί προτείνουν το «Britannia Shield», ένα νέο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας για τη Βρετανία – Προβλέπεται επένδυση 10 δισ. λιρών σε δέκα χρόνια, όμως η Κέμι Μπάντενοχ απορρίπτει πλέον τη σύγκριση με το ισραηλινό Iron Dome.

Ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα που προτείνουν οι Βρετανοί Συντηρητικοί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου παρουσίασε η ηγεσία του κόμματος, με στόχο τη δημιουργία μιας νέας πολυεπίπεδης αεράμυνας απέναντι σε πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλες εναέριες απειλές.

Το σχέδιο ονομάζεται «Britannia Shield» και προβλέπει επενδύσεις συνολικού ύψους 10 δισ. λιρών σε χρονικό ορίζοντα δέκα ετών.

Η πρόταση πυροδότησε όμως πολιτική συζήτηση στη Βρετανία, καθώς αρχικά οι ίδιοι οι Συντηρητικοί τη συνέκριναν με το ισραηλινό Iron Dome, πριν η αρχηγός τους, Κέμι Μπάντενοχ, επιχειρήσει να αποστασιοποιηθεί από αυτή τη σύγκριση.

«Δεν έχουμε πει ότι είναι Iron Dome»

Η Μπάντενοχ υποστήριξε ότι το βρετανικό σχέδιο δεν πρόκειται να αποτελεί αντίγραφο του ισραηλινού συστήματος.

Όπως εξήγησε, η Βρετανία αντιμετωπίζει διαφορετικό είδος απειλών και διαθέτει πολύ μεγαλύτερη γεωγραφική έκταση, επομένως χρειάζεται ένα σύστημα σχεδιασμένο ειδικά για τις δικές της ανάγκες.

Η θέση της προκάλεσε ερωτήματα, καθώς σε προηγούμενη ανακοίνωση των Συντηρητικών είχε χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα ο όρος «Iron Dome» ώστε να εξηγηθεί στο κοινό η λογική του σχεδίου.

Ο σκιώδης υπουργός Άμυνας Τζέιμς Κάρτλιτζ υποστήριξε ότι ο όρος χρησιμοποιήθηκε περισσότερο ως κατανοητή περιγραφή ενός συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας και όχι ως τεχνικός χαρακτηρισμός.

Τι είναι το «Britannia Shield»

Η πρόταση των Συντηρητικών προβλέπει ένα νέο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας.

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:

• νέα και εξελιγμένα ραντάρ,
• συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης,
• δικτύωση αισθητήρων,
• συστήματα διοίκησης και ελέγχου,
• δυνατότητες αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών,
• καθώς και μέσα αναχαίτισης πυραυλικών απειλών.

Οι Συντηρητικοί θέλουν η Βρετανία να αποκτήσει βασική επιχειρησιακή δυνατότητα μέσα σε πέντε χρόνια, με το σύστημα να επεκτείνεται και να ενισχύεται κατά την επόμενη πενταετία.

Το συνολικό κόστος που έχει ανακοινωθεί ανέρχεται σε περίπου 1 δισ. λίρες ετησίως επί μία δεκαετία.

Γιατί η Βρετανία θέλει νέα αεράμυνα

Η συζήτηση για την προστασία του βρετανικού εναέριου χώρου έχει ενταθεί μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη μαζική χρήση πυραύλων και drones.

Τα τελευταία χρόνια, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επανεξετάζουν την αεράμυνά τους καθώς η σύγκρουση στην Ουκρανία έχει δείξει ότι ακόμη και χώρες με ισχυρές ένοπλες δυνάμεις χρειάζονται πολύ μεγάλες ποσότητες αναχαιτιστών και εκτεταμένα δίκτυα αισθητήρων.

Η Βρετανία συμμετέχει ήδη σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αντιβαλλιστικής προστασίας.

Τον Ιούλιο του 2026, το Λονδίνο μαζί με τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Δανία, τη Νορβηγία, την Ισπανία, τη Σουηδία και την Ουκρανία ανακοίνωσε τη δημιουργία νέου ευρωπαϊκού συνασπισμού ολοκληρωμένης αντιβαλλιστικής άμυνας.

Η κοινή διακήρυξη αναγνώριζε ότι οι βαλλιστικοί πύραυλοι αποτελούν αυξανόμενη απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και ότι απαιτείται ενιαία αρχιτεκτονική άμυνας.

Γιατί το Iron Dome δεν μπορεί απλώς να αντιγραφεί

Το ισραηλινό Iron Dome κατασκευάστηκε πρωτίστως για την αναχαίτιση σχετικά μικρής εμβέλειας ρουκετών και άλλων απειλών που εκτοξεύονται προς κατοικημένες περιοχές.

Η γεωγραφία της Βρετανίας, όμως, είναι πολύ διαφορετική.

Για να δημιουργηθεί ένα ολοκληρωμένο αμυντικό πλέγμα για ολόκληρη τη χώρα θα χρειαζόταν προστασία απέναντι σε:

βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους κρουζ, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, καθώς και πιθανώς υπερηχητικά όπλα.

Αυτό απαιτεί συνδυασμό διαφορετικών συστημάτων αναχαίτισης και όχι έναν μόνο τύπο πυραύλου ή ραντάρ.

Γι’ αυτό και η ίδια η Μπάντενοχ τονίζει πλέον ότι το «Britannia Shield» θα πρέπει να θεωρείται βρετανικό σύστημα προσαρμοσμένο στις συγκεκριμένες απειλές που αντιμετωπίζει η χώρα.

Το μεγάλο ερώτημα των 10 δισ. λιρών

Η οικονομική διάσταση της πρότασης έχει ήδη προκαλέσει έντονη συζήτηση.

Ο απόστρατος στρατηγός Richard Barrons, πρώην επικεφαλής της Διοίκησης Κοινών Δυνάμεων της Βρετανίας, έχει εκτιμήσει ότι ένα πραγματικά ολοκληρωμένο σύστημα που θα προστάτευε ολόκληρη τη χώρα με δυνατότητες ανάλογης κλίμακας θα μπορούσε να κοστίσει πάνω από 100 δισ. λίρες.

Αυτό δημιουργεί μεγάλη απόσταση από τα 10 δισ. λίρες που προτείνουν οι Συντηρητικοί.

Η διαφορά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα δύο σχέδια αφορούν ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Δείχνει όμως ότι ένα πλήρες πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας μεγάλης χώρας αποτελεί εξαιρετικά δαπανηρό και τεχνικά σύνθετο εγχείρημα.

Οι Συντηρητικοί συνδέουν το σχέδιο με το 3% του ΑΕΠ

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης δέσμευσης των Συντηρητικών για αύξηση των βρετανικών αμυντικών δαπανών στο 3% του ΑΕΠ έως το 2030.

Η ηγεσία του κόμματος υποστηρίζει ότι οι στρατιωτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν αλλάξει ριζικά το περιβάλλον ασφαλείας στην Ευρώπη.

Η λογική πίσω από το σχέδιο είναι ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν μπορεί πλέον να βασίζεται αποκλειστικά στη γεωγραφική απόστασή του από πιθανές συγκρούσεις ή στην αποτρεπτική δύναμη του ΝΑΤΟ.

Η κυβέρνηση απαντά

Οι Εργατικοί αμφισβήτησαν τόσο την κοστολόγηση όσο και τον τρόπο παρουσίασης της πρότασης.

Η κυβερνητική πλευρά υποστηρίζει ότι η άμυνα της Βρετανίας πρέπει να σχεδιάζεται στο πλαίσιο των συνολικών στρατιωτικών δυνατοτήτων της χώρας, των υποχρεώσεών της στο ΝΑΤΟ και των συνεργασιών της με τους ευρωπαίους συμμάχους.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ήδη συμμετάσχει στη δημιουργία του ευρωπαϊκού συνασπισμού αντιβαλλιστικής άμυνας, γεγονός που δείχνει ότι η ανάγκη ενίσχυσης της αεράμυνας αναγνωρίζεται πλέον ευρύτερα στο βρετανικό πολιτικό σύστημα.

Η διαφωνία αφορά περισσότερο το κόστος, την ταχύτητα εφαρμογής και το εύρος του συστήματος.

Η νέα πραγματικότητα των drones

Ένας από τους σημαντικότερους λόγους που αλλάζει η ευρωπαϊκή αμυντική στρατηγική είναι η μαζική διάδοση των μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει δείξει ότι σχετικά φθηνά drones μπορούν να χρησιμοποιηθούν μαζικά για επιθέσεις σε:

ενεργειακές εγκαταστάσεις, στρατιωτικές βάσεις, αποθήκες πυρομαχικών, αεροδρόμια και κρίσιμες υποδομές.

Αυτό δημιουργεί ένα δύσκολο οικονομικό πρόβλημα: η κατάρριψη ενός πολύ φθηνού drone με έναν εξαιρετικά ακριβό πύραυλο αναχαίτισης δεν αποτελεί βιώσιμη λύση σε περίπτωση μαζικής επίθεσης.

Για τον λόγο αυτό τα νέα συστήματα αεράμυνας συνδυάζουν διαφορετικά όπλα, ηλεκτρονικό πόλεμο και τεχνολογίες αντιμετώπισης drones.

Η Ευρώπη ξαναχτίζει την αντιαεροπορική της «ομπρέλα»

Η βρετανική συζήτηση αποτελεί μέρος μιας πολύ ευρύτερης αλλαγής στην Ευρώπη.

Γερμανία, Πολωνία, χώρες της Βαλτικής και άλλοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ επενδύουν πλέον σε περισσότερους πυραύλους, ραντάρ και συστήματα αεράμυνας.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν τομέα που είχε υποβαθμιστεί μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Και η δημιουργία μιας πραγματικά ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής αντιπυραυλικής ομπρέλας θεωρείται πλέον μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας.

Από το «Iron Dome» στο «Britannia Shield»

Η επικοινωνιακή διαμάχη γύρω από την ονομασία έχει τελικά αποκαλύψει και τη βασική δυσκολία της πρότασης.

Το «Iron Dome» είναι ένα ήδη αναγνωρίσιμο σύστημα που βοηθά πολιτικά να εξηγηθεί στο κοινό τι θέλουν να δημιουργήσουν οι Συντηρητικοί.

Το πραγματικό βρετανικό σχέδιο, όμως, εφόσον προχωρήσει, θα πρέπει να είναι πολύ διαφορετικό.

Θα χρειαστεί να προστατεύει πολύ μεγαλύτερη περιοχή και να αντιμετωπίζει περισσότερες κατηγορίες απειλών.

Γι’ αυτό το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Βρετανία θα αποκτήσει ένα «Iron Dome».

Είναι πόσο ολοκληρωμένη αεράμυνα μπορεί πραγματικά να αγοράσει με 10 δισ. λίρες και πόσο γρήγορα μπορεί να τη θέσει σε λειτουργία.

Πηγή: pagenews.gr