Σε μία από τις σοβαρότερες διπλωματικές κρίσεις των τελευταίων ετών κινδυνεύουν να εισέλθουν Βρετανία και Ισραήλ, καθώς το Λονδίνο φέρεται να εξετάζει ακόμη και απέλαση Ισραηλινών διπλωματών εάν η ισραηλινή κυβέρνηση προχωρήσει στο κλείσιμο του βρετανικού γενικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η κλιμάκωση έρχεται μετά την απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε απαγόρευση εισαγωγής αγαθών από ισραηλινούς εποικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής πίεσης προς την κυβέρνηση Νετανιάχου για το ζήτημα της Δυτικής Όχθης. Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι προωθεί νέο πλαίσιο κυρώσεων και εμπορικών περιορισμών σε προϊόντα και δραστηριότητες που συνδέονται με εποικισμούς, τους οποίους θεωρεί παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η 30ήμερη προθεσμία και το ενδεχόμενο απέλασης
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, το Ισραήλ έχει δώσει στη Βρετανία προθεσμία 30 ημερών για να κλείσει το προξενείο της στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, με το τελεσίγραφο να λήγει την Πέμπτη.
Εάν η ισραηλινή πλευρά υλοποιήσει την απόφαση, το Λονδίνο εξετάζει ως απάντηση την απέλαση περίπου αντίστοιχου αριθμού Ισραηλινών διπλωματών από την ισραηλινή πρεσβεία στη Βρετανία.
Μια τέτοια κίνηση θα σηματοδοτούσε σοβαρή υποβάθμιση των διμερών σχέσεων και θα μετέφερε τη σύγκρουση από το επίπεδο των δηλώσεων και των κυρώσεων σε καθαρά διπλωματική αντιπαράθεση.
Το βρετανικό προξενείο έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος
Το βρετανικό Γενικό Προξενείο στην Ιερουσαλήμ δεν είναι μια τυπική προξενική δομή.
Βρίσκεται στο Σέιχ Τζαράχ της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και εκπροσωπεί τη βρετανική κυβέρνηση στην Ιερουσαλήμ, στη Δυτική Όχθη και στη Γάζα. Το ίδιο το Foreign Office αναφέρει ότι το προξενείο διαχειρίζεται πολιτικές, εμπορικές, οικονομικές και ζητήματα ασφαλείας που αφορούν τις σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με τους Παλαιστινίους.
Η Βρετανία διατηρεί επίσης επί δεκαετίες τη θέση ότι δεν αναγνωρίζει ισραηλινή κυριαρχία επί της Ανατολικής Ιερουσαλήμ και τη θεωρεί κατεχόμενο έδαφος μέχρι την οριστική διευθέτηση του καθεστώτος της πόλης.
Άρα το ενδεχόμενο κλεισίματος του προξενείου έχει πολύ μεγαλύτερο συμβολικό και πολιτικό βάρος από μια απλή διοικητική απόφαση.
Η μεγάλη ρήξη: Τα προϊόντα από τους εποικισμούς
Η νέα κρίση συνδέεται άμεσα με τη σκληρότερη γραμμή που υιοθετεί το Λονδίνο απέναντι στους ισραηλινούς εποικισμούς.
Η βρετανική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα εισαγάγει απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων από εποικισμούς στα κατεχόμενα εδάφη και νέο καθεστώς κυρώσεων κατά εταιρειών ή προσώπων που διευκολύνουν την επέκτασή τους
Ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει ότι το Λονδίνο θεωρεί πως οι εποικισμοί υπονομεύουν τη βιωσιμότητα της λύσης δύο κρατών, ενώ έχει καταδικάσει ειδικά την προώθηση του σχεδίου E1, το οποίο θεωρεί ότι μπορεί να αποκόψει τη Δυτική Όχθη από την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η Βρετανία έχει παράλληλα συντονιστεί με χώρες όπως Γαλλία και Καναδάς, οι οποίες έχουν επίσης κινηθεί προς περιορισμούς στο εμπόριο προϊόντων από εποικισμούς.
Από τους εποικισμούς στη διπλωματική σύγκρουση
Η αντιπαράθεση δείχνει πόσο γρήγορα το ζήτημα της Δυτικής Όχθης έχει μεταφερθεί από το πεδίο των πολιτικών δηλώσεων σε εκείνο των πραγματικών κυρώσεων και της διπλωματικής πίεσης.
Για το Λονδίνο, η θέση είναι ότι οι κυρώσεις δεν στοχεύουν το κράτος του Ισραήλ συνολικά, αλλά την επέκταση των εποικισμών και όσους τη διευκολύνουν. Η ίδια η βρετανική κυβέρνηση έχει υπογραμμίσει ότι θέλει να διατηρήσει κανονικές εμπορικές σχέσεις με το Ισραήλ εντός της Πράσινης Γραμμής, απορρίπτοντας παράλληλα το γενικευμένο κίνημα BDS.
Από την ισραηλινή πλευρά, όμως, το μέτρο αντιμετωπίζεται ως ευρύτερη πολιτική εχθρότητα και ως απόπειρα άσκησης πίεσης στην κυβέρνηση Νετανιάχου.
Και εδώ αρχίζει η πραγματική γεωπολιτική ένταση.
Το Λονδίνο αναζητά ευρωπαϊκή στήριξη
Η Βρετανία φέρεται επίσης να αναζητεί στήριξη από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προκειμένου να πιέσει το Ισραήλ να μην προχωρήσει στο κλείσιμο του προξενείου.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια να διατηρηθεί η λύση δύο κρατών ως κεντρικό πλαίσιο για το Παλαιστινιακό.
Τον Σεπτέμβριο, δώδεκα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών Βρετανία, Γαλλία, Ισπανία, Ιρλανδία και σκανδιναβικές χώρες, προειδοποίησαν ότι η επέκταση των εποικισμών και η βία εποίκων απειλούν άμεσα την προοπτική παλαιστινιακού κράτους.
Η σχέση Βρετανίας–Ισραήλ έχει ήδη αλλάξει
Η σημερινή κρίση δεν εμφανίστηκε από το πουθενά.
Οι σχέσεις έχουν επιβαρυνθεί σταδιακά λόγω:
της βρετανικής κριτικής για τις επιχειρήσεις στη Γάζα,
των κυρώσεων σε ακραίους εποίκους,
της αντίθεσης στα σχέδια επέκτασης εποικισμών,
και της πίεσης για μεγαλύτερη προστασία των παλαιστινιακών δικαιωμάτων.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει ήδη επιβάλει αρκετά πακέτα κυρώσεων σε εξτρεμιστές εποίκους και οργανώσεις που κατηγορεί ότι υποκινούν ή διευκολύνουν βία κατά Παλαιστινίων.
Από την άλλη πλευρά, Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα κατηγορήσει την κυβέρνηση των Εργατικών ότι υιοθετεί όλο και πιο εχθρική στάση απέναντι στο Ισραήλ.
Αν κλείσει το προξενείο, το μήνυμα θα είναι πολύ μεγαλύτερο
Το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ θα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από την απομάκρυνση μερικών δεκάδων διπλωματών.
Θα σηματοδοτήσει ότι το Ισραήλ αμφισβητεί έμπρακτα μια μακρόχρονη διπλωματική παρουσία που συνδέεται άμεσα με την ιδιαίτερη διεθνή θέση της Ανατολικής Ιερουσαλήμ.
Και αν το Λονδίνο απαντήσει με απέλαση Ισραηλινών διπλωματών, η κρίση θα περάσει σε μια νέα φάση: από πολιτική διαφωνία σε θεσμική διπλωματική σύγκρουση.
Η Ιερουσαλήμ γίνεται ξανά το επίκεντρο
Η γεωπολιτική ουσία της υπόθεσης βρίσκεται τελικά στην ίδια την Ιερουσαλήμ.
Η βρετανική θέση παραμένει ότι το καθεστώς της πόλης δεν έχει οριστικά διευθετηθεί και ότι η Ανατολική Ιερουσαλήμ βρίσκεται υπό κατοχή.
Το Ισραήλ, αντίθετα, αντιμετωπίζει την Ιερουσαλήμ ως ενιαία πρωτεύουσά του.
Το προξενείο, επομένως, δεν είναι απλώς κτίριο.
Είναι σύμβολο μιας διαφορετικής νομικής και πολιτικής ανάγνωσης της πόλης.
Και γι’ αυτό ακριβώς η υπόθεση έχει τόσο μεγάλη δυναμική.
Από σύμμαχοι σε ανοικτή κρίση;
Η σχέση Λονδίνου–Ιερουσαλήμ δεν έχει φτάσει ακόμη σε πλήρη ρήξη.
Υπάρχουν ακόμη βαθιές σχέσεις σε άμυνα, πληροφορίες, εμπόριο και ασφάλεια.
Αλλά η σημερινή αντιπαράθεση δείχνει πόσο έχει μετακινηθεί το πολιτικό κλίμα.
Αν το προξενείο κλείσει και ακολουθήσουν αμοιβαίες απελάσεις διπλωματών, η Βρετανία και το Ισραήλ μπορεί να βρεθούν μπροστά σε μια από τις σοβαρότερες κρίσεις στις διμερείς σχέσεις τους εδώ και δεκαετίες.
Και το πραγματικό διακύβευμα θα ξεπερνά κατά πολύ τα πρόσωπα που θα αναγκαστούν να φύγουν.
Θα αφορά την Ιερουσαλήμ, τους εποικισμούς, τη λύση δύο κρατών και τελικά το κατά πόσο ακόμη και οι παραδοσιακοί δυτικοί σύμμαχοι του Ισραήλ είναι πλέον διατεθειμένοι να χρησιμοποιήσουν πραγματική πολιτική και οικονομική πίεση.
Πηγή: pagenews.gr