Ένα διπλό μήνυμα για την ελληνική οικονομία στέλνει ο νέος Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας.
Από τη μία πλευρά, η Ελλάδα βελτιώνει τη συνολική της βαθμολογία και ανεβαίνει στην 61η θέση παγκοσμίως.
Από την άλλη, όμως, υποχωρεί στην 25η θέση μεταξύ των 27 κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που δείχνει ότι η πρόοδος δεν αρκεί όταν οι ανταγωνιστικές οικονομίες κινούνται ταχύτερα.
Η έκθεση Economic Freedom of the World, που παρουσιάζεται στην Ελλάδα από το ΚΕΦΙΜ σε συνεργασία με το Fraser Institute, βασίζεται σε στοιχεία του 2024 και αξιολογεί 165 χώρες και δικαιοδοσίες.
Από 7,01 στο 7,17
Η συνολική βαθμολογία της Ελλάδας αυξάνεται από 7,01 σε 7,17 με άριστα το 10.
Η χώρα ανεβαίνει από την 63η στην 61η θέση παγκοσμίως και παραμένει στο δεύτερο τεταρτημόριο της κατάταξης.
Η μεταβολή είναι θετική.
Όμως στην Ευρωπαϊκή Ένωση η Ελλάδα χάνει μία θέση και πέφτει από την 24η στην 25η.
Χαμηλότερα βρίσκονται μόνο η Κροατία και η Πολωνία, στις 64η και 65η θέσεις παγκοσμίως αντίστοιχα.
Το εύρημα είναι χαρακτηριστικό: η Ελλάδα βελτιώνεται σε απόλυτους όρους, αλλά δεν συγκλίνει αρκετά γρήγορα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η μεγαλύτερη αδυναμία: το μέγεθος του κράτους
Η χαμηλότερη επίδοση της χώρας καταγράφεται στον τομέα του μεγέθους του κράτους.
Η βαθμολογία βελτιώνεται από 4,89 σε 5,24, ωστόσο η Ελλάδα βρίσκεται μόλις στην 144η θέση παγκοσμίως.
Πρόκειται με διαφορά για τη χειρότερη επίδοση στους πέντε βασικούς άξονες του δείκτη.
Η συγκεκριμένη κατηγορία εξετάζει μεταξύ άλλων:
το βάρος των κρατικών δαπανών, τις μεταβιβάσεις και επιδοτήσεις, τη φορολογία και τη συμμετοχή του κράτους στην οικονομία.
Η άνοδος της βαθμολογίας δείχνει βελτίωση, αλλά η διεθνής θέση υπογραμμίζει ότι το χάσμα παραμένει μεγάλο.
Το κανονιστικό περιβάλλον στη 70ή θέση
Δεύτερη αδύναμη περιοχή είναι το κανονιστικό περιβάλλον.
Η Ελλάδα ανεβάζει τη βαθμολογία της από 6,46 σε 6,64, αλλά κατατάσσεται μόλις στην 70ή θέση παγκοσμίως.
Ο δείκτης εξετάζει πόσο εύκολα μπορούν να λειτουργήσουν οι επιχειρήσεις, πόσο προβλέψιμοι είναι οι κανόνες, αλλά και πόσο σύνθετο είναι το διοικητικό και ρυθμιστικό πλαίσιο.
Η βελτίωση είναι υπαρκτή, αλλά εξακολουθεί να αφήνει σημαντικό περιθώριο για μεταρρυθμίσεις.
Στάσιμο το νομικό σύστημα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας
Στον άξονα νομικό σύστημα και δικαιώματα ιδιοκτησίας, η Ελλάδα υποχωρεί οριακά από 6,23 σε 6,22 και βρίσκεται στην 46η θέση διεθνώς.
Η μεταβολή είναι μικρή.
Όμως το γεγονός ότι δεν καταγράφεται ουσιαστική πρόοδος αποκτά ιδιαίτερη σημασία για μια οικονομία που επιδιώκει να προσελκύσει περισσότερες μακροπρόθεσμες επενδύσεις.
Για έναν επενδυτή, η ασφάλεια της ιδιοκτησίας, η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης και η προβλεψιμότητα των θεσμών είναι παράγοντες σχεδόν εξίσου κρίσιμοι με τη φορολογία.
Εκεί όπου η Ελλάδα αποδίδει καλύτερα
Η εικόνα είναι πολύ καλύτερη σε δύο άλλους βασικούς πυλώνες.
Στη σταθερότητα του νομίσματος, η βαθμολογία φτάνει το 9,09, από 9,03 προηγουμένως, με την Ελλάδα στην 49η θέση.
Στην ελευθερία του διεθνούς εμπορίου, η βαθμολογία ανεβαίνει από 8,43 σε 8,65, με τη χώρα στην 30ή θέση παγκοσμίως.
Εδώ η συμμετοχή στην Ευρωζώνη και στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά λειτουργεί ως σημαντικό πλεονέκτημα.
Η μεγάλη αντίθεση είναι εμφανής:
η Ελλάδα εμφανίζει ισχυρές επιδόσεις εκεί όπου λειτουργεί μέσα σε ευρωπαϊκούς θεσμούς και ενιαίες αγορές, αλλά πολύ χαμηλότερες εκεί όπου κυριαρχούν οι εσωτερικές κρατικές και ρυθμιστικές δομές.
Το στοίχημα των ιδιωτικών επενδύσεων
Η νέα κατάταξη αποκτά πρόσθετη βαρύτητα καθώς η ελληνική οικονομία πλησιάζει στο τέλος της περιόδου των μεγάλων εισροών από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η επόμενη αναπτυξιακή φάση θα απαιτήσει πολύ μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η φορολογία, η ποιότητα των θεσμών, το μέγεθος του κράτους και η προβλεψιμότητα των κανόνων γίνονται κρίσιμοι παράγοντες ανταγωνισμού.
Η Ελλάδα δεν ανταγωνίζεται μόνο για κεφάλαια.
Ανταγωνίζεται επίσης για:
επιχειρήσεις, στελέχη, επιστήμονες, νέες επενδύσεις και τεχνολογικές δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το μήνυμα Ρώμπαπα
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ Νίκος Ρώμπαπας αποδίδει την πτώση στην ευρωπαϊκή κατάταξη όχι σε απόλυτη επιδείνωση της Ελλάδας, αλλά στον ταχύτερο ρυθμό προόδου άλλων χωρών.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα του δείκτη.
Η Ελλάδα βελτιώνεται.
Όμως σε μια διεθνή οικονομία όπου οι χώρες ανταγωνίζονται διαρκώς για επενδύσεις και ανθρώπινο κεφάλαιο, δεν αρκεί απλώς να κινείται κανείς προς τη σωστή κατεύθυνση.
Πρέπει να κινείται γρηγορότερα από τους ανταγωνιστές του.
Η μεγάλη ευρωπαϊκή απόσταση
Η 25η θέση στην ΕΕ δείχνει ότι παρά τις μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται κοντά στο τέλος της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό επειδή ο δείκτης δεν μετρά μόνο φόρους.
Μετρά το συνολικό θεσμικό περιβάλλον μέσα στο οποίο παράγεται οικονομική δραστηριότητα.
Δηλαδή:
πόσο μεγάλο είναι το κράτος, πόσο ασφαλής είναι η ιδιοκτησία, πόσο σταθερό είναι το νόμισμα, πόσο ελεύθερο είναι το εμπόριο και πόσο λειτουργικό είναι το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Από την κρίση μέχρι σήμερα
Η Ελλάδα έχει διανύσει μεγάλη απόσταση σε βάθος χρόνου.
Το ΚΕΦΙΜ παρουσιάζει τον συγκεκριμένο δείκτη στη χώρα από το 2017 σε συνεργασία με το Fraser Institute, ενώ η αποστολή του δείκτη είναι να αξιολογεί κατά πόσο οι θεσμοί και οι πολιτικές μιας οικονομίας ευνοούν την ανοιχτή αγορά και την οικονομική ελευθερία.
Η σημερινή εικόνα είναι σαφώς καλύτερη από εκείνη των χρόνων της βαθιάς κρίσης.
Παράλληλα, όμως, οι συγκρίσεις με τους ευρωπαϊκούς εταίρους δείχνουν ότι η διαδικασία σύγκλισης δεν έχει ολοκληρωθεί.
Η διεθνής εικόνα
Στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης βρίσκεται το Χονγκ Κονγκ, ακολουθούμενο από:
την Ελβετία, τη Σιγκαπούρη, τη Νέα Ζηλανδία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην τελευταία θέση βρίσκεται η Βενεζουέλα.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι το συνολικό επίπεδο οικονομικής ελευθερίας παγκοσμίως παραμένει χαμηλότερο από τα επίπεδα πριν από την πανδημία.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον δείκτη, οι χώρες με τις υψηλότερες επιδόσεις εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερα εισοδήματα και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
Πρόκειται όμως για συσχετίσεις μεταξύ ομάδων χωρών και όχι απόδειξη ότι μία υψηλότερη βαθμολογία από μόνη της προκαλεί υψηλότερη ανάπτυξη ή εισόδημα.
Το πολιτικό μήνυμα
Το ουσιαστικό συμπέρασμα για την Ελλάδα είναι περισσότερο σύνθετο από έναν απλό αριθμό κατάταξης.
Η χώρα έχει βελτιωθεί.
Το νόμισμα και το διεθνές εμπόριο αποτελούν ισχυρές πλευρές.
Αλλά το μέγεθος του κράτους, το κανονιστικό βάρος και η ποιότητα των θεσμών εξακολουθούν να κρατούν την Ελλάδα χαμηλά σε σχέση με τους περισσότερους ευρωπαϊκούς εταίρους.
Και αυτό είναι το πραγματικό πολιτικό και οικονομικό στοίχημα της επόμενης περιόδου:
αν η χώρα θα μπορέσει να μετατρέψει τη βελτίωση των μακροοικονομικών μεγεθών σε ένα θεσμικό περιβάλλον που θα προσελκύει ιδιωτικά κεφάλαια ταχύτερα από τους ανταγωνιστές της.
Γιατί η 61η θέση στον κόσμο είναι βελτίωση.
Η 25η θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως, δείχνει πόσος δρόμος απομένει.
Πηγή: pagenews.gr