Το ζήτημα της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών αγροτικών κονδυλίων φέρνει ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο ευρωβουλευτής Νικόλας Φαραντούρης, με γραπτή ερώτηση για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να βρεθεί αντιμέτωπη με απώλειες χρηματοδότησης εξαιτίας καθυστερήσεων, χαμηλής απορρόφησης ή προβλημάτων στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται υπό πίεση από το υψηλό κόστος παραγωγής, την ενέργεια, τα λιπάσματα και τις συνέπειες ακραίων καιρικών φαινομένων, ενώ οι ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αποτελούν κρίσιμο τμήμα του εισοδήματος χιλιάδων παραγωγών.
Το ερώτημα προς την Κομισιόν
Ο Φαραντούρης ζητά από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει εάν υπάρχουν ευρωπαϊκά κονδύλια που κινδυνεύουν να χαθούν για την Ελλάδα και, εφόσον υπάρχει τέτοιος κίνδυνος, σε ποια προγράμματα ή χρηματοδοτικές γραμμές εντοπίζεται.
Παράλληλα ζητά ενημέρωση για την πορεία εφαρμογής και απορρόφησης των πόρων που συνδέονται με την αγροτική ανάπτυξη και τις ενισχύσεις των Ελλήνων παραγωγών.
Το πολιτικό σκεπτικό της παρέμβασής του είναι ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αγρότες αντιμετωπίζουν έντονη οικονομική πίεση, οποιαδήποτε απώλεια διαθέσιμου κοινοτικού χρήματος θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τον πρωτογενή τομέα.
Η ΚΑΠ παραμένει κρίσιμος χρηματοδοτικός πυλώνας
Η Ελλάδα εφαρμόζει για την περίοδο 2023–2027 το εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, το οποίο περιλαμβάνει άμεσες ενισχύσεις, επενδύσεις, προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης, οικολογικά σχήματα και στήριξη νέων αγροτών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε στις 6 Μαρτίου 2026 την τρίτη τροποποίηση του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, γεγονός που δείχνει ότι το πρόγραμμα συνεχίζει να προσαρμόζεται στις ανάγκες του ελληνικού αγροτικού τομέα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, η ελληνική γεωργία αριθμεί περίπου 600.000 εκμεταλλεύσεις, ενώ πάνω από το 70% της αγροτικής γης βρίσκεται σε περιοχές με φυσικούς ή άλλους περιορισμούς.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα χρήματα υπάρχουν, αλλά αν αξιοποιούνται
Η συζήτηση γύρω από τα αγροτικά κονδύλια έχει δύο διαφορετικές διαστάσεις.
Η πρώτη αφορά το ύψος των πόρων που διαθέτει η ΕΕ στην Ελλάδα.
Η δεύτερη –και εξίσου κρίσιμη– αφορά την πραγματική αξιοποίησή τους μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες.
Ακόμη και όταν ένα ποσό έχει εγκριθεί, η τελική εκταμίευσή του εξαρτάται από κανόνες επιλεξιμότητας, διοικητικές διαδικασίες, ελέγχους και την ορθή υλοποίηση των προγραμμάτων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί την πορεία των στρατηγικών σχεδίων μέσω ετήσιων εκθέσεων επίδοσης, οι οποίες καταγράφουν δαπάνες, αποτελέσματα και δείκτες εφαρμογής.
Οι ενισχύσεις υπό ευρωπαϊκό έλεγχο
Η ΚΑΠ χρηματοδοτείται κυρίως μέσω του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης.
Η Κομισιόν εφαρμόζει ειδικό σύστημα ελέγχων ώστε ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός να χρηματοδοτεί μόνο δαπάνες που πληρούν τους κανόνες της Ένωσης.
Αυτό σημαίνει ότι τυχόν σοβαρές αδυναμίες στην εφαρμογή, στους ελέγχους ή στις πληρωμές μπορούν να οδηγήσουν σε δημοσιονομικές διορθώσεις ή σε καθυστερήσεις στην καταβολή κονδυλίων.
Φαραντούρης: Οι πόροι πρέπει να φτάσουν στους αγρότες
Η παρέμβαση του Νικόλα Φαραντούρη κινείται στο πολιτικό πεδίο της προστασίας των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων και της έγκαιρης διοχέτευσής τους στην πραγματική οικονομία.
Το βασικό ερώτημα που θέτει είναι εάν η Ελλάδα αξιοποιεί πλήρως τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχει στη διάθεσή της ή εάν υπάρχουν ποσά που κινδυνεύουν να μείνουν ανεκμετάλλευτα.
Η απάντηση της Επιτροπής αναμένεται να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς θα μπορεί να αποσαφηνίσει εάν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος απώλειας πόρων ή εάν πρόκειται κυρίως για ζήτημα ρυθμού εφαρμογής και διαχειριστικών καθυστερήσεων.
Πρόσθετη στήριξη λόγω του κόστους λιπασμάτων
Η πίεση στον αγροτικό κόσμο έχει ήδη οδηγήσει και σε πρόσθετες παρεμβάσεις κρατικής ενίσχυσης.
Τον Ιούλιο του 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ελληνικό καθεστώς άμεσων επιχορηγήσεων προς γεωργικές εκμεταλλεύσεις για την αντιμετώπιση της αύξησης του κόστους των λιπασμάτων, στο πλαίσιο του προσωρινού ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η συγκεκριμένη απόφαση δείχνει ότι οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν τη σημαντική πίεση που αντιμετωπίζει ο αγροτικός τομέας από την άνοδο του κόστους παραγωγής.
Η μεγάλη συζήτηση για την ΚΑΠ μετά το 2027
Η παρέμβαση Φαραντούρη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία καθώς βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η μεγάλη ευρωπαϊκή συζήτηση για την ΚΑΠ μετά το 2027.
Η Κομισιόν έχει παρουσιάσει πρόταση για εγγυημένους ελάχιστους εθνικούς πόρους και υποστηρίζει ότι στο νέο πλαίσιο θα διασφαλιστούν τουλάχιστον 300 δισ. ευρώ για τη στήριξη των αγροτών στην ΕΕ, μαζί με πρόσθετο δίχτυ ασφαλείας ύψους 6,3 δισ. ευρώ για διαταραχές της αγοράς.
Η συζήτηση επομένως δεν αφορά μόνο τα κονδύλια που πρέπει να απορροφηθούν σήμερα, αλλά και το ύψος και τη δομή της μελλοντικής αγροτικής χρηματοδότησης.
Το πρόβλημα της αγροτικής οικονομίας είναι ευρύτερο
Οι κοινοτικές ενισχύσεις είναι κρίσιμες, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους για να αντιμετωπίσουν τα διαρθρωτικά προβλήματα του ελληνικού πρωτογενούς τομέα.
Η Ελλάδα έχει κατά μέσο όρο μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, περίπου 7 εκτάρια ανά αγρόκτημα, ενώ η γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και η δυσκολία προσέλκυσης νέων παραγωγών παραμένουν σημαντικά προβλήματα.
Ταυτόχρονα, η ανταγωνιστικότητα επιβαρύνεται από το κόστος ενέργειας, αρδευτικών έργων, εφοδίων και μεταφορών.
Γι’ αυτό η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων αποκτά στρατηγικό χαρακτήρα: δεν αφορά μόνο εισοδηματική στήριξη, αλλά επενδύσεις, τεχνολογία, υποδομές και αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου.
Η πολιτική αιχμή προς την κυβέρνηση
Η ερώτηση Φαραντούρη έχει προφανώς και εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο ευρωβουλευτής ζητά να καταστεί σαφές εάν οι ελληνικές αρχές έχουν προχωρήσει εγκαίρως στις απαιτούμενες ενέργειες και εάν υπάρχει οποιαδήποτε ευθύνη από καθυστερήσεις στη διαχείριση των χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ωστόσο, μέχρι να απαντήσει επίσημα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι έχουν πράγματι χαθεί συγκεκριμένα ποσά.
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο: άλλο ο κίνδυνος ή η καταγγελία για απώλεια πόρων και άλλο η επίσημη διαπίστωση ότι χρήματα έχουν ήδη χαθεί.
Τι αναμένεται από την Κομισιόν
Η γραπτή απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα πρέπει να διευκρινίσει τρία βασικά σημεία:
εάν υπάρχουν δεσμευμένοι πόροι που κινδυνεύουν να απολεσθούν,
ποια είναι η πορεία απορρόφησης των ελληνικών αγροτικών προγραμμάτων,
και εάν απαιτούνται διορθωτικές παρεμβάσεις από τις ελληνικές αρχές.
Η απάντηση θα αποτελέσει και το βασικό τεκμήριο για το εάν το ζήτημα αφορά μια πραγματική δημοσιονομική απώλεια ή κυρίως πολιτική αντιπαράθεση γύρω από την ταχύτητα εφαρμογής.
Η μεγάλη εικόνα
Για τον ελληνικό αγροτικό κόσμο, η συζήτηση είναι εξαιρετικά πρακτική.
Σε μια εποχή αυξημένου κόστους και περιορισμένης ρευστότητας, κάθε διαθέσιμο ευρώ από την ΚΑΠ έχει μεγαλύτερη αξία.
Η ερώτηση του Νικόλα Φαραντούρη προς την Κομισιόν φέρνει επομένως στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα:
εάν η Ελλάδα χρησιμοποιεί εγκαίρως και πλήρως τα ευρωπαϊκά χρήματα που έχει ήδη εξασφαλίσει για την αγροτική οικονομία.
Η επίσημη απάντηση των Βρυξελλών θα δείξει εάν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος απώλειας κονδυλίων και σε ποια έκταση.
Μέχρι τότε, το βέβαιο είναι ότι η ΚΑΠ παραμένει ένας από τους σημαντικότερους χρηματοδοτικούς πυλώνες του ελληνικού πρωτογενούς τομέα και η αποτελεσματική διαχείρισή της αποτελεί κρίσιμο οικονομικό και πολιτικό στοίχημα.
Πηγή: pagenews.gr