Σε μια παρέμβαση με σαφή πολιτική και οργανωτική στόχευση, ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε το σήμα για νέα φάση εξωστρέφειας της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, επιχειρώντας ταυτόχρονα να οριοθετήσει το κόμμα του τόσο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία όσο και απέναντι στις υπόλοιπες δυνάμεις της αντιπολίτευσης.
Μιλώντας το απόγευμα της Δευτέρας 6 Οκτωβρίου στη συνεδρίαση των Συντονιστικών Επιτροπών Αττικής στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε ότι το νέο κόμμα δεν συγκροτήθηκε απλώς για να καταλάβει μια θέση στο κοινοβουλευτικό τοπίο αλλά για να διεκδικήσει πολιτική αλλαγή και κυβερνητικό ρόλο. Η συνεδρίαση εντάσσεται στον οργανωτικό σχεδιασμό της ΕΛ.Α.Σ. για ενίσχυση των τοπικών πυρήνων, προσέλκυση νέων μελών και προετοιμασία για τις επόμενες εθνικές εκλογές.
«Δεν ήρθαμε να καλύψουμε μερικά έδρανα»
Η κεντρική φράση της παρέμβασής του ήταν σαφής:
«Δεν ήρθαμε να καλύψουμε μερικά έδρανα στο Κοινοβούλιο αλλά να κάνουμε πράξη την πολιτική αλλαγή».
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν δημιουργήθηκε απλώς για να καλύψει ένα πολιτικό κενό, αλλά για να διαμορφώσει έναν «νέο εναλλακτικό της δεξιάς πόλο» με μακροπρόθεσμη προοπτική και δυνατότητα διεκδίκησης της διακυβέρνησης.
Η τοποθέτηση αυτή βρίσκεται στην ίδια γραμμή με όσα είχε υποστηρίξει στη ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο, όταν είχε δηλώσει ότι επιδιώκει την ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών και τη δημιουργία προϋποθέσεων για «μεγάλη πολιτική αλλαγή».
«Παραδοσιακός και μοναδικός αντίπαλος η δεξιά ΝΔ»
Ο Τσίπρας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη στρατηγική ταυτότητα του νέου φορέα.
Όπως είπε, η ΕΛ.Α.Σ. πρέπει να μπορεί να κοιτάζει «τον παραδοσιακό μας και μοναδικό αντίπαλο, τη δεξιά Νέα Δημοκρατία, στα μάτια με όρους ισότιμης μάχης».
Η φράση αυτή έχει διπλή πολιτική λειτουργία.
Από τη μία οριοθετεί τη ΝΔ ως βασικό αντίπαλο.
Από την άλλη, επιχειρεί να τοποθετήσει την ΕΛ.Α.Σ. ως κεντρικό πόλο του χώρου που βρίσκεται απέναντι στην κυβέρνηση, την ώρα που η μάχη για τη δεύτερη θέση στις μετρήσεις παραμένει ανοικτή.
Το μήνυμα για το «αντι-ΕΛ.Α.Σ. μέτωπο»
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στη στάση των υπόλοιπων κομμάτων της αντιπολίτευσης, υποστηρίζοντας ότι η εμφάνιση της ΕΛ.Α.Σ. άλλαξε τους πολιτικούς συσχετισμούς.
«Ξεβολέψαμε και την αντιπολίτευση», είπε, προσθέτοντας ότι σήμερα σχεδόν όλοι έχουν ως στόχο «να μας νικήσουν, έστω και με μια ψήφο».
Ο ίδιος, πάντως, επιχείρησε να διαφοροποιηθεί από αυτή τη λογική, λέγοντας ότι η ΕΛ.Α.Σ. δεν πρέπει να παρασυρθεί σε μια μάχη εσωτερικού ανταγωνισμού.
«Ο δικός μας στόχος πρέπει να είναι να νικήσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η κοινωνία και ο κόσμος γύρω μας», ανέφερε.
Η θέση αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια της ηγεσίας του κόμματος να παρουσιάσει τον ανταγωνισμό με τις άλλες δυνάμεις της αντιπολίτευσης ως δευτερεύον σε σχέση με τη σύγκρουση με την κυβέρνηση.
Η δεύτερη θέση και το «μικρό θαύμα»
Ο Τσίπρας έχει ήδη χαρακτηρίσει «μικρό θαύμα» το γεγονός ότι η ΕΛ.Α.Σ., λίγους μόλις μήνες μετά την ιδρυτική της διακήρυξη, εμφανίζεται σε μετρήσεις στη δεύτερη θέση.
Αυτό δεν αναιρεί όμως το πρόβλημα της μεγάλης απόστασης από τη ΝΔ ούτε την πίεση που δημιουργεί η μικρή διαφορά από το ΠΑΣΟΚ.
Η ηγεσία της ΕΛ.Α.Σ. φαίνεται πλέον να αντιμετωπίζει το επόμενο διάστημα ως κρίσιμο για τη μετατροπή μιας πρώτης δημοσκοπικής δυναμικής σε πιο σταθερή πολιτική και οργανωτική παρουσία.
Εξωστρέφεια και περιοδείες
Ο Αλέξης Τσίπρας αναλαμβάνει προσωπικά μέρος της καμπάνιας εξωστρέφειας.
Η ΕΛ.Α.Σ. έχει ήδη προαναγγείλει 9 έως 10 μεγάλες εξορμήσεις στην περιφέρεια μέχρι τις γιορτές, με στόχο την επαφή με τοπικές κοινωνίες, επαγγελματικούς φορείς και κινήματα.
Η στρατηγική είναι να δημιουργηθεί παρουσία πέρα από τα τηλεοπτικά στούντιο και τις κεντρικές πολιτικές εκδηλώσεις.
Το κόμμα θέλει να εμφανίζεται εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές κοινωνικές πιέσεις: στην ακρίβεια, στα καύσιμα, στη στέγη, στους μισθούς, στην Υγεία και στην Παιδεία.
Η συνάντηση του Τσίπρα με εκπροσώπους μεταφορικών επιχειρήσεων μία ημέρα νωρίτερα, με επίκεντρο το αυξημένο κόστος ενέργειας, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τακτικής.
Το οργανωτικό στοίχημα της Αττικής
Η συνεδρίαση στο Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης είχε έντονο οργανωτικό χαρακτήρα.
Στόχος είναι να συγκροτηθούν σταθεροί κομματικοί πυρήνες σε δήμους και δημοτικές ενότητες της Αττικής, ώστε η ΕΛ.Α.Σ. να αποκτήσει τοπικό δίκτυο και ανθρώπινο δυναμικό.
Στη διαδικασία συμμετείχαν ο γραμματέας του κόμματος Μίλτος Χατζηγιαννάκης, τα μέλη του Οργανωτικού, οι επτά περιφερειακοί υπεύθυνοι Αττικής και τα μέλη των συντονιστικών επιτροπών.
Η κατεύθυνση είναι σαφής: περισσότερα μέλη, μεγαλύτερη τοπική παρουσία και προετοιμασία για τη συγκρότηση ψηφοδελτίων.
Χωρίς κομματικό ιστό δεν υπάρχει κυβερνητική προοπτική
Το οργανωτικό σκέλος έχει ιδιαίτερη σημασία για ένα νέο κόμμα.
Η εκλογική επιρροή στις δημοσκοπήσεις δεν αρκεί εάν δεν συνοδεύεται από τοπικές οργανώσεις, στελέχη, υποψηφίους και μηχανισμούς πολιτικής κινητοποίησης.
Η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί επομένως να περάσει από τη φάση της κεντρικής πολιτικής παρουσίας στη δημιουργία μόνιμου κομματικού ιστού.
Η πρώτη πανελλαδική τηλεδιάσκεψη των συντονιστικών είχε ήδη θέσει ως στόχο τις συνεχείς εξορμήσεις και τη δημιουργία δεσμών «από κάτω προς τα πάνω» με τους πολίτες.
«Παράγουμε περισσότερο – μοιράζουμε δικαιότερα – ζούμε καλύτερα»
Ο Τσίπρας επανέφερε και το οικονομικό τρίπτυχο που είχε παρουσιάσει στη Θεσσαλονίκη.
Όπως είπε, το κεντρικό μήνυμα πρέπει να είναι:
αλλαγή παραγωγικού μοντέλου, αναδιανομή και καλύτερο επίπεδο ζωής.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η χώρα πρέπει να παράγει περισσότερο νέο πλούτο αλλά και να τον κατανέμει δικαιότερα.
Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε σε Παιδεία, Υγεία, μισθούς, συντάξεις, επενδύσεις και παραγωγή ως βασικούς πυλώνες της εναλλακτικής πρότασης που θέλει να παρουσιάσει η ΕΛ.Α.Σ.
Στη ΔΕΘ είχε ήδη παρουσιάσει σειρά προτάσεων για φορολογία, κοινωνική κατοικία και αναδιανομή, τοποθετώντας τη διεύρυνση της φορολογικής επιβάρυνσης του μεγάλου πλούτου στον πυρήνα του οικονομικού του προγράμματος.
Νέα επίθεση στην κυβέρνηση για την ακρίβεια
Η οργανωτική κινητοποίηση συνδέεται άμεσα και με την αντιπολιτευτική τακτική.
Ο Τσίπρας έχει κλιμακώσει τις τελευταίες ημέρες την κριτική του προς την κυβέρνηση για τις τιμές καυσίμων, το ενεργειακό κόστος και το προσχέδιο του προϋπολογισμού.
Στη συνάντησή του με τους μεταφορείς υποστήριξε ότι το υψηλό ενεργειακό κόστος πλήττει βασικούς επαγγελματικούς κλάδους και μετακυλίεται τελικά στους καταναλωτές, ενώ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι διατηρεί υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα αντί να χρησιμοποιεί μεγαλύτερο μέρος του δημοσιονομικού χώρου για στήριξη της οικονομίας. Πρόκειται για την πολιτική θέση της ΕΛ.Α.Σ., την οποία η κυβέρνηση αμφισβητεί ως προς την αποτελεσματικότητα και το δημοσιονομικό της κόστος.
Προειδοποίηση για την Ακροδεξιά
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. και στην Ακροδεξιά.
Προειδοποίησε για τον κίνδυνο κανονικοποίησης ή «ξεπλύματος» νεοναζιστικών προσώπων και σχηματισμών μέσω των μέσων ενημέρωσης και του lifestyle περιεχομένου.
Η θέση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια του Τσίπρα να εμφανίσει την ΕΛ.Α.Σ. ως δύναμη που αντιπαρατίθεται τόσο με την κυβερνητική δεξιά όσο και με πιο ακραίες εκδοχές της.
Από την πλατφόρμα στον δρόμο
Η οργανωτική στρατηγική βασίζεται σε δύο επίπεδα.
Το πρώτο είναι η φυσική παρουσία στις τοπικές κοινωνίες, με οργανώσεις, περιοδείες και επαφές.
Το δεύτερο είναι η ψηφιακή οργάνωση, μέσω της κομματικής πλατφόρμας και των ηλεκτρονικών εργαλείων εγγραφής και κινητοποίησης.
Η λογική είναι ότι ένα νέο κόμμα μπορεί να κινηθεί ταχύτερα αξιοποιώντας την τεχνολογία, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει πλήρως τη φυσική παρουσία και την τοπική πολιτική δικτύωση.
Η μάχη δεν είναι μόνο με τη ΝΔ
Η πολιτική δυσκολία για την ΕΛ.Α.Σ. είναι ότι πρέπει να κινηθεί ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα.
Από τη μία θέλει να μειώσει την απόσταση από τη Νέα Δημοκρατία.
Από την άλλη πρέπει να διατηρήσει σαφή διαφορά από το ΠΑΣΟΚ και τις άλλες αντιπολιτευτικές δυνάμεις που διεκδικούν το ίδιο ή παραπλήσιο ακροατήριο.
Ακριβώς γι’ αυτό η αναφορά Τσίπρα ότι οι αντίπαλοι θέλουν «να μας νικήσουν έστω και με μία ψήφο» έχει πολιτική σημασία.
Αναγνωρίζει τον ανταγωνισμό, αλλά προσπαθεί να μεταφέρει τη συζήτηση από τη δεύτερη θέση στο ερώτημα ποιος μπορεί να συγκροτήσει πραγματική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Η μεγάλη εικόνα
Η συνεδρίαση των Συντονιστικών Επιτροπών Αττικής σηματοδοτεί την προσπάθεια της ΕΛ.Α.Σ. να περάσει από την περίοδο της ίδρυσης και της πρώτης δημοσκοπικής καταγραφής σε μια πιο απαιτητική φάση:
οργάνωση, κοινωνική διείσδυση και προετοιμασία για εκλογική μάχη.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί ταυτόχρονα να κλειδώσει την πολιτική ταυτότητα του φορέα του.
Κύριος αντίπαλος η Νέα Δημοκρατία.
Στόχος όχι απλώς η δεύτερη θέση, αλλά η διεκδίκηση διακυβέρνησης.
Και κεντρικό μήνυμα, η «πολιτική αλλαγή» μέσα από διαφορετικό παραγωγικό και αναδιανεμητικό μοντέλο.
Η φράση του συνοψίζει την επιδίωξη:
«Δεν ήρθαμε να καλύψουμε μερικά έδρανα στο Κοινοβούλιο».
Για την ΕΛ.Α.Σ., το επόμενο στοίχημα είναι να αποδείξει εάν αυτή η φιλοδοξία μπορεί να μετατραπεί από δημοσκοπική παρουσία σε σταθερή πολιτική και οργανωτική δύναμη στην κοινωνία.
