Η Μελέτη είναι σκιώδης εισηγήτρια του ΕΛΚ
Η θέση της Ελεονώρας Μελέτη στον συγκεκριμένο φάκελο έχει ιδιαίτερη σημασία.
Δεν συμμετείχε απλώς ως μία ευρωβουλευτής στη συζήτηση.
Είναι σκιώδης εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για την έκθεση σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, το στρες και την ψυχική υγεία στην εργασία.
Η βασική εισηγήτρια είναι η Βελγίδα ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Estelle Ceulemans.
Η έκθεση είχε εγκριθεί από την Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων στις 2 Σεπτεμβρίου και μεταφέρθηκε στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τι πραγματικά διακυβεύεται στην Ευρωβουλή
Πίσω από τη λεκτική σύγκρουση υπάρχει μία πολύ ουσιαστικότερη πολιτική και νομοθετική συζήτηση.
Σήμερα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία καλύπτει τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους κυρίως έμμεσα.
Δεν υπάρχει ένα ενιαίο ειδικό ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο που να καθορίζει ελάχιστες υποχρεώσεις για την πρόληψη τέτοιων κινδύνων για όλους τους εργαζόμενους.
Η υπό συζήτηση έκθεση καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να κινηθεί προς συγκεκριμένη ευρωπαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία.
Στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα όπως:
το εργασιακό στρες,
η επαγγελματική εξουθένωση,
η παρενόχληση,
η ψηφιακή επιτήρηση,
η αλγοριθμική διοίκηση εργαζομένων,
η αξιολόγηση ψυχοκοινωνικών κινδύνων
και η ευθύνη των εργοδοτών για την πρόληψή τους.
Η σύγκρουση για το βάρος της απόδειξης
Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της συζήτησης αφορά το βάρος της απόδειξης.
Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν ένας εργαζόμενος υποστηρίζει ότι έχει υποστεί ψυχοκοινωνική βλάβη εξαιτίας των συνθηκών εργασίας του.
Ο Κώστας Αρβανίτης υποστηρίζει ότι τροπολογίες της Μελέτη αποδυνάμωναν την πρόβλεψη για μηχανισμούς αντιστροφής ή ελάφρυνσης του βάρους απόδειξης υπέρ των εργαζομένων.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η διατύπωση μετακινήθηκε προς την απλή «εξέταση πιθανών μηχανισμών διευκόλυνσης του βάρους απόδειξης».
Η διαφορά μπορεί να ακούγεται τεχνική.
Νομικά όμως είναι ουσιαστική.
Τι σημαίνει «αντιστροφή του βάρους απόδειξης»
Σε ένα ισχυρότερο σύστημα προστασίας, ένας εργαζόμενος που παρουσιάζει επαρκείς ενδείξεις ότι η ψυχοκοινωνική βλάβη συνδέεται με την εργασία του δεν θα χρειάζεται να αποδείξει μόνος του ολόκληρη την αιτιώδη σύνδεση.
Υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, θα μπορεί να μεταφέρεται στον εργοδότη η υποχρέωση να αποδείξει ότι η βλάβη δεν προήλθε από τις συνθήκες εργασίας.
Η συζήτηση επομένως αφορά το πόσο εύκολο ή δύσκολο θα είναι για έναν εργαζόμενο να υπερασπιστεί νομικά τα δικαιώματά του.
Η αναφορά στις «καταχρηστικές ή αβάσιμες αξιώσεις»
Ο Αρβανίτης εστιάζει και σε μία ακόμη πτυχή των τροπολογιών.
Σύμφωνα με την παρουσίαση που έκανε, οι προτάσεις της Μελέτη έδιναν έμφαση στην ανάγκη οι μηχανισμοί να εξασφαλίζουν και ασφάλεια δικαίου για τους εργοδότες, αποτρέποντας καταχρηστικές ή αβάσιμες αξιώσεις.
Ακριβώς αυτό το σημείο συνδέει πολιτικά ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ με τη μετέπειτα αναφορά της Μελέτη στην Ολομέλεια για εργοδότες που εκβιάζονται από εργαζόμενους.
Για τον Αρβανίτη, τα δύο δεν είναι άσχετα μεταξύ τους.
«Περισσότερες εγγυήσεις για τον εργοδότη»
Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ περιέγραψε τη διαφωνία με σαφώς πολιτικούς όρους.
«Η στάση της ιδίας στην EMPL και η μετέπειτα στάση ΝΔ – ΕΛΚ στην ψηφοφορία δείχνουν μια συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση: περισσότερες εγγυήσεις για τον εργοδότη, λιγότερο δεσμευτικές υποχρεώσεις και ασθενέστερα νομικά εργαλεία για τον εργαζόμενο», ανέφερε.
Αυτή είναι η ερμηνεία του Αρβανίτη για τις συγκεκριμένες τροπολογίες και την ψηφοφορία — όχι ουδέτερη διαπίστωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Τι λέει η ίδια η Μελέτη
Η άλλη πλευρά της αντιπαράθεσης έχει διαφορετική ανάγνωση.
Η Μελέτη υποστήριξε στην Ολομέλεια ότι οι εργαζόμενοι αντιμετωπίζουν πραγματικούς ψυχοκοινωνικούς κινδύνους, κάνοντας αναφορά σε εκφοβισμό, λεκτική βία και απαξίωση.
Ταυτόχρονα όμως υποστήριξε ότι μία ολοκληρωμένη πολιτική πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις δυσκολίες της εργοδοτικής πλευράς.
Η θέση της είναι ότι οι υγιείς εργασιακές σχέσεις προϋποθέτουν συνεργασία και ότι ένα λειτουργικό πλαίσιο πρέπει να βοηθά και τους υπεύθυνους εργοδότες.
Η διαφωνία επομένως δεν αφορά το εάν υπάρχουν ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι στην εργασία.
Αφορά κυρίως πώς πρέπει να κατανέμονται οι νομικές υποχρεώσεις, οι εγγυήσεις και το βάρος της απόδειξης.
Η Ευρώπη ετοιμάζει νέο πλαίσιο για την ψυχική υγεία στην εργασία
Η πολιτική σύγκρουση αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρίσκεται ήδη σε διαδικασία εξέτασης νέων μέτρων.
Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι αποτελούν μέρος της συζήτησης για το ευρωπαϊκό Quality Jobs Act, με τις επιλογές να περιλαμβάνουν από δεσμευτική νομοθεσία έως μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές ή συνδυασμό των δύο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πιέζει εδώ και χρόνια για ισχυρότερο πλαίσιο προστασίας.
Η έκθεση της EMPL ζητά από την Επιτροπή να προχωρήσει σε νομοθετική πρόταση που θα καθορίζει ελάχιστες απαιτήσεις.
Από μία φράση σε μια μεγαλύτερη πολιτική σύγκρουση
Η αναφορά της Μελέτη στους «εκβιαζόμενους εργοδότες» ήταν αυτή που προκάλεσε την πολιτική έκρηξη.
Όμως πίσω από αυτή βρίσκεται μία πολύ μεγαλύτερη αντιπαράθεση.
Πόσο δεσμευτική πρέπει να είναι η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ψυχική υγεία στην εργασία;
Ποιες υποχρεώσεις πρέπει να έχει ο εργοδότης;
Ποιος πρέπει να αποδεικνύει ότι μία ψυχοκοινωνική βλάβη συνδέεται με τις συνθήκες εργασίας;
Και πώς προστατεύεται ο εργαζόμενος χωρίς, από την άλλη πλευρά, να δημιουργούνται περιθώρια για αβάσιμες αξιώσεις;
Αυτή είναι η πραγματική πολιτική σύγκρουση που βρίσκεται πίσω από την αντιπαράθεση Μελέτη–Αρβανίτη.
Για τον Αρβανίτη, η στάση της ευρωβουλευτού της ΝΔ συνιστά συγκεκριμένη «ταξική επιλογή» υπέρ ισχυρότερων εγγυήσεων για τους εργοδότες.
Για τη Μελέτη, το ζητούμενο είναι ένα πλαίσιο που θα προστατεύει την ψυχική υγεία, αλλά θα λαμβάνει υπόψη και τις πιέσεις και τα δικαιώματα της εργοδοτικής πλευράς.
Και πλέον η σύγκρουση μεταφέρεται από τις δηλώσεις στην ουσία:
στο ποια μορφή θα πάρει τελικά η νέα ευρωπαϊκή προστασία απέναντι στο εργασιακό στρες, την παρενόχληση και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους.
Πηγή: pagenews.gr