Σε μια παρέμβαση με έντονο γεωπολιτικό περιεχόμενο, ο Δημήτρης Μάντζος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος και υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ–Κινήματος Αλλαγής, έθεσε ευθέως το ερώτημα εάν η στρατηγική σχέση Ελλάδας–Ηνωμένων Πολιτειών συνοδεύεται από επαρκείς εγγυήσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Μιλώντας στον ραδιοφωνικό σταθμό MEGA News 104,6 και στην εκπομπή «Ημερολόγιο» του Παύλου Τσίμα, σχολίασε την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, εστιάζοντας όχι τόσο στους διπλωματικούς συμβολισμούς όσο στο περιεχόμενο των αμερικανικών τοποθετήσεων για την Ανατολική Μεσόγειο.
Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκαν η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, η στάση της Τουρκίας και η αντίληψη της κυβέρνησης Τραμπ για το διεθνές δίκαιο.
Η βασική ένσταση του στελέχους του ΠΑΣΟΚ είναι ότι μια πολιτική που δίνει προτεραιότητα στους συσχετισμούς ισχύος μπορεί να αντιμετωπίζει τις νομικές διαφορές μεταξύ κρατών ως αντικείμενο πολιτικού συμβιβασμού, ακόμη και όταν, σύμφωνα με τις ελληνικές θέσεις, υπάρχουν συγκεκριμένα δικαιώματα που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας.
«Το διεθνές δίκαιο σχετικοποιείται» – Η προειδοποίηση για την Τουρκία
Ο Δημήτρης Μάντζος διατύπωσε μια σαφή επιφύλαξη για τον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική διοίκηση αντιμετωπίζει τις διεθνείς σχέσεις.
Όπως υποστήριξε, η Ελλάδα οφείλει να παραμένει μια χώρα που υπερασπίζεται το υφιστάμενο διεθνές σύστημα, την ειρήνη, τη σταθερότητα και τους κανόνες δικαίου.
Αντίθετα, κατά την εκτίμησή του, η σημερινή αμερικανική πολιτική χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη έμφαση στην προβολή στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος.
«Δυσκολεύομαι να βρω πώς ένα κράτος status quo, του διεθνούς δικαίου, της ειρήνης και της σταθερότητας, όπως πρέπει να είναι η Ελλάδα, μπορεί να βρει πολλές κοινές αρχές και αξίες με μια αμερικανική διοίκηση, η οποία το τελευταίο διάστημα έχει επιδοθεί σε προβολή ωμής ισχύος και σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στη Μέση Ανατολή και αλλού», ανέφερε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε ευθέως αυτή την αντίληψη με τα ελληνοτουρκικά.
«Όταν μια κυβέρνηση δεν πιστεύει έμπρακτα στο διεθνές δίκαιο, τότε υποβιβάζει σε απλώς “ευαίσθητα ζητήματα” τις δικές μας εθνικές θέσεις, οι οποίες απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας», υπογράμμισε.
Πρόκειται για την κεντρική πολιτική προειδοποίηση της παρέμβασής του: ότι η αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών διαφορών αποκλειστικά μέσα από μια λογική ισορροπίας ισχύος ενδέχεται, κατά την άποψή του, να αποδυναμώσει την έμφαση στις διεθνείς νομικές αρχές.
«Ο Ρούμπιο δεν μπήκε στον κόπο να κατονομάσει την Τουρκία»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Δημήτρης Μάντζος για τη δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών σχετικά με τις περιφερειακές διαφορές.
Κατά τον ίδιο, η αναφορά σε «ευαισθησίες» τρίτων κρατών δεν είναι επαρκής όταν η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι πρόκειται για παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
«Το να αναγνωρίζονται “ευαισθησίες” σε τρίτα κράτη της περιοχής —και μάλιστα ο κ. Ρούμπιο δεν μπήκε στον κόπο να κατονομάσει την Τουρκία— ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, νομίζω ότι δεν είναι μια θέση που υποστηρίζει τα συμφέροντα της χώρας», δήλωσε.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, επειδή θέτει ζήτημα σαφήνειας της αμερικανικής στάσης απέναντι σε δύο συμμάχους του ΝΑΤΟ.
Η Ουάσιγκτον διατηρεί στρατηγικές σχέσεις τόσο με την Αθήνα όσο και με την Άγκυρα.
Για το ΠΑΣΟΚ, ωστόσο, αυτή η πραγματικότητα δεν πρέπει να οδηγεί σε αποφυγή δημόσιων τοποθετήσεων όταν διακυβεύονται ζητήματα διεθνούς δικαίου.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Ο Δημήτρης Μάντζος στάθηκε ιδιαίτερα στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, ένα έργο με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και στρατηγική σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η πόντιση του καλωδίου μπορεί να προχωρήσει βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.
«Είναι ένα έργο το οποίο, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, μπορεί να προχωρήσει άμεσα και μάλιστα ως ευρωπαϊκό έργο, με ευρωπαϊκή σημασία και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση», ανέφερε.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ απέδωσε την αδυναμία προώθησης του έργου στην τουρκική αντίδραση, την οποία χαρακτήρισε παράνομη.
Η τοποθέτηση αυτή επαναφέρει το ερώτημα της προστασίας των ενεργειακών διασυνδέσεων και της δυνατότητας υλοποίησης ευρωπαϊκών έργων σε θαλάσσιες περιοχές όπου υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ κρατών.
Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, το έργο δεν έχει μόνο οικονομική διάσταση.
Συνδέεται επίσης με την ενεργειακή διασύνδεση της Κύπρου, την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική και την άσκηση δικαιωμάτων στη θάλασσα.
«Θέλουμε καθαρή αμερικανική θέση υπέρ του Δικαίου της Θάλασσας»
Ο Δημήτρης Μάντζος ξεκαθάρισε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν περιορίζεται στην κριτική για όσα ειπώθηκαν κατά την επίσκεψη Ρούμπιο.
Ζήτησε συγκεκριμένη στάση από την αμερικανική διοίκηση στο επόμενο διάστημα.
«Θα θέλαμε και περιμένουμε από την αμερικανική διοίκηση, στο επόμενο διάστημα, όχι απλώς μια ισορροπιστική προσέγγιση, αλλά μια πιο καθαρή θέση αρχών υπέρ του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και, άρα, υπέρ της χώρας μας, η οποία εν προκειμένω έχει κάθε δικαίωμα να προχωρήσει αυτό το έργο», δήλωσε.
Η απαίτηση αυτή αναδεικνύει μια συγκεκριμένη διαφοροποίηση από την κυβερνητική έμφαση στη στρατηγική σύγκλιση με τις ΗΠΑ.
Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει ότι η στρατηγική συνεργασία πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς τοποθετήσεις αρχών σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος.
Δεν αρκεί, κατά τον Μάντζο, να αναγνωρίζεται η σημασία της Ελλάδας ως συμμάχου, εάν δεν αποτυπώνεται δημόσια η αμερικανική θέση για τις διαφορές που επηρεάζουν την ελληνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα.
«Η στρατηγική σχέση δεν είναι μόνο εξοπλισμοί και ενεργειακές επενδύσεις»
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ έθεσε και ένα ευρύτερο ερώτημα για τον χαρακτήρα του στρατηγικού διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ.
Κατά την άποψή του, η συνεργασία των δύο χωρών δεν μπορεί να εξαντλείται σε αμυντικές προμήθειες, εξοπλιστικά προγράμματα και ενεργειακές επενδύσεις.
«Δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στους εξοπλισμούς και στις ενεργειακές επενδύσεις, αλλά θα έπρεπε να αποτελεί μια απόπειρα συναντίληψης πάνω σε κοινές αρχές και αξίες», ανέφερε.
Η τοποθέτηση αυτή ανοίγει τη συζήτηση για το περιεχόμενο της έννοιας «στρατηγικός σύμμαχος».
Για την ελληνική εξωτερική πολιτική, οι αμυντικές και ενεργειακές συμφωνίες αποτελούν σημαντικούς πυλώνες της συνεργασίας με την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, το ερώτημα που θέτει το ΠΑΣΟΚ είναι κατά πόσο η συνεργασία αυτή μεταφράζεται σε συγκεκριμένη πολιτική υποστήριξη όταν ανακύπτουν διαφορές με την Τουρκία.
Η Πνύκα, η αρχαία Ελλάδα και το «τραμπικό δόγμα»
Ο Δημήτρης Μάντζος σχολίασε επικριτικά και την ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα.
Κατά την εκτίμησή του, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επιχείρησε να εντάξει την αρχαία ελληνική ιστορία στο ιδεολογικό πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ.
«Επιχείρησε να χωρέσει το τραμπικό δόγμα εξωτερικής πολιτικής ακόμη και στις διαστάσεις της αρχαίας ελληνικής ιστορίας», σημείωσε.
Η αναφορά του δεν αφορούσε μόνο τον συμβολισμό του χώρου.
Αφορούσε κυρίως το περιεχόμενο της ομιλίας και την αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις που, σύμφωνα με το στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, προβάλλει η αμερικανική διοίκηση.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η προσέγγιση που δίνει έμφαση στη στρατηγική ισχύ και στην προστασία των εθνικών συμφερόντων.
Από την άλλη, η προσέγγιση που θεωρεί το διεθνές δίκαιο βασικό πλαίσιο ρύθμισης των σχέσεων μεταξύ κρατών.
Η πολιτική συζήτηση αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι δύο αυτές λογικές συνυπάρχουν ή συγκρούονται στη σημερινή διεθνή πραγματικότητα.
«Δεν αρκεί να λένε ότι δεν θα γίνει πόλεμος Ελλάδας–Τουρκίας»
Ο Δημήτρης Μάντζος σχολίασε και τη δήλωση Ρούμπιο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επέτρεπαν μια εμπόλεμη σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Για το ΠΑΣΟΚ, η αποτροπή ενός πολέμου αποτελεί αναγκαία αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση σταθερότητας.
«Το να μην υπάρξει πόλεμος εδώ προϋποθέτει πραγματικούς όρους καλής γειτονίας και ειρήνης, βασισμένους και πάλι στο διεθνές δίκαιο και στους κανόνες που κράτησαν όρθιο τον πλανήτη μας τις προηγούμενες δεκαετίες», υπογράμμισε.
Η διαφορά που αναδεικνύει είναι ουσιαστική.
Μια πολιτική αποτροπής της σύγκρουσης μπορεί να επιδιώκει την αποφυγή στρατιωτικής έντασης μεταξύ δύο συμμάχων.
Μια πολιτική βασισμένη στο διεθνές δίκαιο επιδιώκει επιπλέον να προσδιορίσει τις αρχές βάσει των οποίων πρέπει να αντιμετωπίζονται οι διαφορές τους.
Κατά τον Μάντζο, η Ελλάδα πρέπει να επιμένει στη δεύτερη διάσταση.
Προειδοποίηση για την «ιδιωτική διπλωματία» των ΗΠΑ
Ένα ακόμη σημείο της παρέμβασης αφορούσε τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται μακριά από τη δημοσιότητα.
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ εξέφρασε προβληματισμό για το πώς η αμερικανική διοίκηση αντιλαμβάνεται τις διπλωματικές επαφές μεταξύ κρατών.
«Μια αμερικανική διοίκηση η οποία δεν πιστεύει έμπρακτα στην ισχύ του διεθνούς δικαίου, αλλά μάλλον στην ωμή ισχύ, μας κάνει πολύ διστακτικούς και σκεπτικούς για το πώς εννοεί τις ιδιωτικές διαπραγματεύσεις, την ιδιωτική διπλωματία και τις επαφές μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας», ανέφερε.
Και κατέληξε:
«Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί και να αξιολογούμε από εδώ και πέρα ως Ελλάδα, μέσω της διπλωματίας μας, τα επόμενα βήματα στην περιοχή».
Η τοποθέτηση δεν αποτελεί καταγγελία για συγκεκριμένη μυστική συμφωνία.
Αποτελεί πολιτική προειδοποίηση για την ανάγκη προσεκτικής αξιολόγησης των διπλωματικών πρωτοβουλιών και των πιθανών συνεπειών τους.
Το πολιτικό ερώτημα προς την κυβέρνηση Μητσοτάκη
Η παρέμβαση του Δημήτρη Μάντζου αναδεικνύει ένα βασικό πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης και ΠΑΣΟΚ.
Η κυβέρνηση προβάλλει τη στενή στρατηγική συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως παράγοντα ενίσχυσης της διεθνούς θέσης της Ελλάδας, ιδιαίτερα στην άμυνα και στην ενέργεια.
Το ΠΑΣΟΚ, από την πλευρά του, ζητά η συνεργασία αυτή να συνοδεύεται από σαφέστερες αμερικανικές δεσμεύσεις για τα ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα εάν οι ΗΠΑ θα αντιμετωπίσουν τις ελληνοτουρκικές διαφορές κυρίως ως πρόβλημα διαχείρισης δύο συμμάχων ή θα διατυπώσουν πιο συγκεκριμένες θέσεις για την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας.
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση αυτής της συζήτησης.
Για τον Δημήτρη Μάντζο, η ουσία της στρατηγικής συμμαχίας δεν κρίνεται μόνο από τις επενδύσεις και τους εξοπλισμούς, αλλά και από τη στάση των ΗΠΑ όταν τίθενται ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Και αυτό είναι το μήνυμα που επιχείρησε να στείλει το ΠΑΣΟΚ μετά την επίσκεψη Ρούμπιο: η αποτροπή μιας ελληνοτουρκικής σύγκρουσης είναι σημαντική, αλλά η ελληνική πλευρά ζητά η σταθερότητα να στηρίζεται σε σαφείς κανόνες και όχι αποκλειστικά στους συσχετισμούς ισχύος.
Πηγή: pagenews.gr