Νέα δεδομένα δημιουργούνται στις ελληνοαμερικανικές διπλωματικές σχέσεις μετά την επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε την παραίτηση της Αμερικανίδας πρέσβεως στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.
Η ανακοίνωση έρχεται μετά από διαδοχικά δημοσιεύματα της Wall Street Journal για καταγγελίες που αφορούν οικονομικές συναλλαγές και τη συμπεριφορά της Γκιλφόιλ πριν και κατά τη διάρκεια της διπλωματικής της θητείας.
Η ίδια, μέσω των νομικών εκπροσώπων της, απορρίπτει τις καταγγελίες και αμφισβητεί βασικά στοιχεία των ισχυρισμών που έχουν δημοσιοποιηθεί.
Το πολιτικό ενδιαφέρον της υπόθεσης ενισχύεται από το γεγονός ότι η Γκιλφόιλ αποτελεί προσωπική επιλογή του Ντόναλντ Τραμπ για τη διπλωματική εκπροσώπηση των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα.
Αυτήν ακριβώς τη διάσταση είχε αναδείξει ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου Άγγελος Συρίγος, αναλύοντας δημόσια την υπόθεση πριν από την τελευταία ανακοίνωση του Λευκού Οίκου.
Οι επισημάνσεις του για την προσωπική σχέση της πρέσβεως με τον Αμερικανό πρόεδρο, τη σημασία των υπηρεσιακών εγκρίσεων και τη λειτουργία του αμερικανικού διπλωματικού συστήματος αποκτούν πλέον ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Λευκός Οίκος: «Ζητήσαμε από την πρέσβειρα Γκιλφόιλ να υποβάλει την παραίτησή της»
Η καθοριστική εξέλιξη σημειώθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου, όταν η νέα εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Κέιτι Ζακαράια, επιβεβαίωσε κατά την ενημέρωση των δημοσιογράφων ότι η κυβέρνηση ζήτησε από την Κίμπερλι Γκιλφόιλ να παραιτηθεί.
Η Ζακαράια δήλωσε:
«Ζητήσαμε από την πρέσβειρα Γκιλφόιλ να υποβάλει την παραίτησή της».
Στη συνέχεια αναγνώρισε τη συμβολή της στην ομάδα του Αμερικανού προέδρου και της ευχήθηκε επιτυχία.
Η συγκεκριμένη δήλωση σηματοδοτεί ουσιαστική μεταβολή σε σχέση με τις προηγούμενες ώρες, όταν ο Τραμπ είχε περιοριστεί να επιβεβαιώσει ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο απομάκρυνσής της.
Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου επιβεβαιώνει το αίτημα παραίτησης. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι έχει ήδη υποβληθεί επίσημα η παραίτηση ή ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία αντικατάστασης.
Από το «δεν είμαστε ευχαριστημένοι» στο αίτημα παραίτησης
Λίγες ώρες πριν από την ανακοίνωση της Ζακαράια, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ερωτηθεί από δημοσιογράφους για το ενδεχόμενο απομάκρυνσης της Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε απαντήσει:
«Το εξετάζουμε. Ναι, δεν είμαστε ευχαριστημένοι».
Η δήλωση προκάλεσε ερωτήματα για το μέλλον της πρέσβεως, καθώς ο ίδιος ο πρόεδρος αναγνώριζε δημόσια ότι η υπόθεση βρισκόταν υπό εξέταση.
Η εξέλιξη της 13ης Οκτωβρίου δείχνει ότι η αμερικανική κυβέρνηση προχώρησε πέρα από τη δημόσια έκφραση δυσαρέσκειας.
Το αίτημα παραίτησης αποτελεί πλέον επίσημα γνωστοποιημένη θέση του Λευκού Οίκου.
Η μεταβολή αυτή καθιστά ακόμη πιο επίκαιρη την ανάλυση του Άγγελου Συρίγου για τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ αντιμετωπίζει τους προσωπικούς πολιτικούς διορισμούς.
Συρίγος: «Υπάρχει μια συστηματική επίθεση τις τελευταίες ημέρες»
Στην τηλεοπτική του παρέμβαση, ο Άγγελος Συρίγος είχε αναφερθεί στη διαδοχή δημοσιευμάτων που έφεραν την Κίμπερλι Γκιλφόιλ στο επίκεντρο της αμερικανικής δημοσιότητας.
«Παρατηρώ ότι υπάρχει μια συστηματική επίθεση τις τελευταίες μέρες εναντίον της», είχε σημειώσει.
Η φράση αυτή αποτελεί την προσωπική εκτίμηση του βουλευτή για τη συχνότητα και την ένταση των δημοσιευμάτων και δεν συνιστά απόδειξη οργανωμένης εκστρατείας εναντίον της πρέσβεως.
Ο Συρίγος είχε αναφερθεί ειδικά στη Wall Street Journal, παρατηρώντας ότι τα ρεπορτάζ της εφημερίδας δημοσιεύθηκαν σε μια περίοδο ιδιαίτερα σημαντικών διπλωματικών επαφών.
«Μου έκανε εντύπωση ότι υπήρξε ένα δημοσίευμα της Wall Street Journal. Ακολούθησε δεύτερο δημοσίευμα την ημέρα που ήταν εδώ ο Ρούμπιο».
Η χρονική σύμπτωση είχε ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο βρισκόταν στην Ελλάδα για επαφές με την ελληνική κυβέρνηση.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, οι καταγγελίες για την Γκιλφόιλ είχαν ήδη προκαλέσει ερωτήσεις και δημόσιες τοποθετήσεις.
«Είναι προσωπική επιλογή του Αμερικανού προέδρου»
Ο Άγγελος Συρίγος είχε επισημάνει ότι η θέση της Γκιλφόιλ διαφέρει από εκείνη ενός επαγγελματία διπλωμάτη.
Η Αμερικανίδα πρέσβης δεν προέρχεται από το διπλωματικό σώμα καριέρας των ΗΠΑ, αλλά τοποθετήθηκε στην Αθήνα με πολιτική απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ.
«Το γεγονός ότι έχει επιλέξει την Γκιλφόιλ είναι προσωπική επιλογή του Αμερικανού Προέδρου, με βαρύνουσα σημασία κατά τη γνώμη μου», είχε αναφέρει ο βουλευτής της ΝΔ.
Η παρατήρηση αυτή φωτίζει μια βασική παράμετρο της υπόθεσης.
Στο αμερικανικό σύστημα, ο πρόεδρος διαθέτει ευρεία δυνατότητα επιλογής πρέσβεων από πρόσωπα εκτός του επαγγελματικού διπλωματικού σώματος, με την προβλεπόμενη διαδικασία έγκρισης.
Η προσωπική εμπιστοσύνη μπορεί επομένως να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στον διορισμό όσο και στη διατήρηση ενός προσώπου στη θέση του.
Στην περίπτωση της Γκιλφόιλ, η αρχική προσωπική επιλογή του Τραμπ δεν εμπόδισε τελικά την κυβέρνηση να ζητήσει την παραίτησή της.
Η εξέλιξη επιβεβαιώνει τη σημασία της προεδρικής απόφασης στη διαχείριση πολιτικών διπλωματικών διορισμών.
«Το κρίσιμο σημείο είναι η περίοδος που είναι πρέσβης στην Ελλάδα»
Μία από τις σημαντικότερες επισημάνσεις του Συρίγου αφορούσε τη διάκριση ανάμεσα σε όσα φέρονται να συνέβησαν πριν από την ανάληψη των καθηκόντων της Γκιλφόιλ και σε όσα συνδέονται με τη διπλωματική της θητεία.
«Το κρίσιμο σημείο είναι στην περίοδο που είναι πρέσβης στην Ελλάδα», είχε τονίσει.
Ο βουλευτής είχε επικεντρωθεί στην ανάγκη να εξεταστεί εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενοι υπηρεσιακοί κανόνες για δραστηριότητες και παροχές κατά τη διάρκεια της θητείας της.
«Είχε ενημερώσει; Είχε πάρει τις σωστές εγκρίσεις;», είχε θέσει ως κεντρικά ερωτήματα.
Η τοποθέτηση του Συρίγου έχει θεσμικό περιεχόμενο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το εάν ορισμένες δραστηριότητες εμπίπτουν στους κανόνες δεοντολογίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και εάν είχαν πραγματοποιηθεί οι απαιτούμενες ενημερώσεις ή εγκρίσεις.
Ο ίδιος είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο η ύπαρξη τέτοιων εγκρίσεων να λειτουργούσε υπέρ της πρέσβεως.
Αυτό, πάντως, δεν αποτελεί επιβεβαίωση ότι οι εγκρίσεις είχαν πράγματι δοθεί ή ότι κάποια παράβαση έχει διαπιστωθεί.
Το αίτημα παραίτησης του Λευκού Οίκου δεν ισοδυναμεί από μόνο του με νομική διαπίστωση ενοχής για τις καταγγελίες.
Τα 100.000 δολάρια και οι καταγγελίες της Wall Street Journal
Η υπόθεση που προκάλεσε την πολιτική αναταραχή στην Ουάσιγκτον συνδέεται με δημοσιεύματα της Wall Street Journal για τις οικονομικές σχέσεις της Γκιλφόιλ με πρόσωπα που συνδέονται με τον πολιτικό κύκλο του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η Αμερικανίδα πρέσβης φέρεται να ζήτησε από υποστηρικτή του Τραμπ να καλύψει προσωπικό λογαριασμό πιστωτικής κάρτας ύψους περίπου 100.000 δολαρίων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο επιχειρηματίας Έρικ Ντίτερς, ο οποίος έχει παρουσιάσει επικοινωνίες που, σύμφωνα με τον ίδιο, υποστηρίζουν τους ισχυρισμούς του.
Οι νομικοί εκπρόσωποι της Γκιλφόιλ απορρίπτουν τις καταγγελίες περί αθέμιτης συμπεριφοράς και αμφισβητούν τη γνησιότητα επίμαχων μηνυμάτων.
Η πλευρά της έχει επίσης υποστηρίξει ότι υπήρχαν οικονομικές εκκρεμότητες που αφορούσαν συμβουλευτικές υπηρεσίες και επαγγελματικές δραστηριότητες πριν από την ανάληψη των διπλωματικών καθηκόντων της.
Οι διαφορετικές εκδοχές αποτελούν αντικείμενο δημοσιογραφικής και πολιτικής διερεύνησης.
Δεν έχουν παρουσιαστεί ως δικαστικά αποδεδειγμένα γεγονότα.
Ο Συρίγος είχε υπογραμμίσει ότι η χρονική περίοδος των φερόμενων ενεργειών είναι καθοριστική για την αξιολόγησή τους.
Η διάκριση αυτή παραμένει σημαντική, ανεξάρτητα από την πολιτική απόφαση του Λευκού Οίκου.
Το αμερικανικό σύστημα διορισμών – Γιατί ο Συρίγος στάθηκε στους διπλωμάτες καριέρας
Ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας είχε αφιερώσει σημαντικό μέρος της ανάλυσής του στον τρόπο λειτουργίας του αμερικανικού διπλωματικού συστήματος.
Είχε εξηγήσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέγουν πρέσβεις τόσο από το επαγγελματικό διπλωματικό σώμα όσο και από πρόσωπα που έχουν πολιτική σχέση με την εκάστοτε κυβέρνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχε παραθέσει, η κυβέρνηση Τραμπ είχε πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό πολιτικών διορισμών.
«Μόνο το 20% είναι διπλωμάτες καριέρας», είχε αναφέρει, παρουσιάζοντας τη δική του εκτίμηση για τη σύνθεση των διορισμών.
Το συγκεκριμένο ποσοστό απαιτεί αυτοτελή επαλήθευση με βάση τους διορισμούς και τις επιβεβαιώσεις της Γερουσίας.
Η βασική θεσμική παρατήρηση του Συρίγου, ωστόσο, αφορά τη δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να επιλέγει πολιτικά πρόσωπα για σημαντικές διπλωματικές θέσεις.
Η Γκιλφόιλ αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση πολιτικού διορισμού.
Αυτό εξηγεί γιατί η στάση του ίδιου του Τραμπ απέναντί της βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης.
Τι συμβαίνει εάν αποχωρήσει η Γκιλφόιλ από την Αθήνα
Ο Άγγελος Συρίγος είχε αναφερθεί και στη λειτουργία των αμερικανικών πρεσβειών όταν δεν υπάρχει διορισμένος πρέσβης.
Στο αμερικανικό διπλωματικό σύστημα, η αποχώρηση του επικεφαλής μιας αποστολής δεν σημαίνει ότι η πρεσβεία παύει να λειτουργεί.
Συνήθως, τα καθήκοντα του επικεφαλής αναλαμβάνει ο αρμόδιος επιτετραμμένος μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία τοποθέτησης νέου πρέσβη.
«Το νούμερο δύο της πρεσβείας έχει αναλάβει καθήκοντα πρέσβεως», είχε εξηγήσει ο Συρίγος, αναφερόμενος στον τρόπο κάλυψης κενών διπλωματικών θέσεων.
Η επισήμανσή του αποκτά πρακτική σημασία μετά το αίτημα παραίτησης του Λευκού Οίκου.
Εφόσον η Γκιλφόιλ αποχωρήσει, η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα θα συνεχίσει να λειτουργεί μέσω των προβλεπόμενων διπλωματικών διαδικασιών.
Το επόμενο ερώτημα θα αφορά την επιλογή του προσώπου που θα αναλάβει την εκπροσώπηση των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα.
Μέχρι να υπάρξει επίσημη ενημέρωση, δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη ούτε η ημερομηνία αποχώρησης ούτε η ταυτότητα ενδεχόμενου διαδόχου.
Η στάση Ρούμπιο και η σημασία των δημοσιευμάτων κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα
Σημαντική θέση στην ανάλυση του Συρίγου είχε και η στάση του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο.
Ο Αμερικανός υπουργός είχε βρεθεί στην Ελλάδα για επαφές υψηλού επιπέδου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις περιλαμβάνουν κρίσιμα ζητήματα άμυνας, ενέργειας και περιφερειακής ασφάλειας.
Κατά την επίσκεψή του, είχε αναφερθεί θετικά στο έργο της αμερικανικής πρεσβείας.
Όταν, ωστόσο, τέθηκαν ερωτήματα για νεότερες καταγγελίες, απέφυγε να τοποθετηθεί επί της ουσίας χωρίς να μπορεί να επιβεβαιώσει τα σχετικά στοιχεία.
Ο Συρίγος είχε σταθεί στη χρονική σύμπτωση ανάμεσα στη δημοσίευση του δεύτερου ρεπορτάζ της Wall Street Journal και στην παρουσία του Ρούμπιο στην Αθήνα.
Η σύμπτωση αυτή αύξησε το πολιτικό ενδιαφέρον της υπόθεσης, καθώς οι καταγγελίες απασχόλησαν δημόσια την αμερικανική διπλωματική ηγεσία σε μια στιγμή σημαντικών διμερών επαφών.
Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, από μόνη της ότι υπήρξε συντονισμός στη δημοσίευση των ρεπορτάζ.
Συρίγος: «Μπορεί να αλλάξει από μέρα σε μέρα»
Ένα ακόμη σημείο της παρέμβασης του Άγγελου Συρίγου αφορούσε τον τρόπο λήψης αποφάσεων από τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ερωτηθείς για το κατά πόσο η δημόσια δυσαρέσκεια του Αμερικανού προέδρου είχε ήδη επηρεάσει τη θέση της Γκιλφόιλ, ο βουλευτής αναγνώρισε τη σημασία του ζητήματος.
«Αυτό είναι μια καλή παρατήρηση», είχε απαντήσει.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στην πιθανότητα γρήγορων αλλαγών στις προεδρικές αποφάσεις.
«Μπορεί να αλλάξει από μέρα σε μέρα».
Η συγκεκριμένη επισήμανση αποκτά ιδιαίτερη επικαιρότητα μετά την επίσημη ανακοίνωση του αιτήματος παραίτησης.
Η δημόσια συζήτηση μετακινήθηκε μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα από το ενδεχόμενο απομάκρυνσης σε μια σαφή κυβερνητική απαίτηση προς την πρέσβη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επόμενο βήμα είναι γνωστό.
Η επίσημη υποβολή παραίτησης, η ημερομηνία αποχώρησης και η επιλογή νέου επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής αποτελούν διακριτά ζητήματα.
Η γεωπολιτική διάσταση: Τι σημαίνει για τις σχέσεις Αθήνας και Ουάσιγκτον
Η εξέλιξη αφορά άμεσα την Ελλάδα, καθώς η αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα έχει σημαντικό ρόλο στην επικοινωνία μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.
Η ελληνοαμερικανική συνεργασία περιλαμβάνει κρίσιμους τομείς, όπως η άμυνα, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ενεργειακές διασυνδέσεις και η προώθηση αμερικανικών ενεργειακών εξαγωγών προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Η προσωπική σχέση ενός πρέσβη με τον Αμερικανό πρόεδρο μπορεί να διευκολύνει την πολιτική επικοινωνία.
Ωστόσο, οι διακρατικές σχέσεις δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από το πρόσωπο που βρίσκεται επικεφαλής μιας πρεσβείας.
Οι θεσμικοί μηχανισμοί συνεργασίας συνεχίζουν να λειτουργούν, ανεξάρτητα από τις αλλαγές σε διπλωματικές θέσεις.
Επομένως, μια ενδεχόμενη αποχώρηση της Γκιλφόιλ θα αποτελούσε σημαντική πολιτική και διπλωματική εξέλιξη, χωρίς αυτό να συνεπάγεται αυτομάτως μεταβολή της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στην Ελλάδα.
Η επόμενη περίοδος θα δείξει πώς θα οργανωθεί η διπλωματική εκπροσώπηση των ΗΠΑ στην Αθήνα και ποια πρόσωπα θα αναλάβουν τη συνέχεια των διμερών επαφών.
Από την ανάλυση Συρίγου στην απόφαση του Λευκού Οίκου
Η δημόσια παρέμβαση του Άγγελου Συρίγου είχε επικεντρωθεί σε τρεις βασικές παραμέτρους: την προσωπική επιλογή της Γκιλφόιλ από τον Ντόναλντ Τραμπ, τη διάκριση ανάμεσα στις καταγγελίες πριν και κατά τη διάρκεια της διπλωματικής θητείας της και την ανάγκη να εξεταστεί εάν είχαν τηρηθεί οι προβλεπόμενοι υπηρεσιακοί κανόνες.
«Το γεγονός ότι έχει επιλέξει την Γκιλφόιλ είναι προσωπική επιλογή του Αμερικανού Προέδρου, με βαρύνουσα σημασία κατά τη γνώμη μου», είχε επισημάνει.
Είχε επίσης θέσει το ουσιαστικό ερώτημα για τις ενέργειες κατά τη διάρκεια της θητείας της στην Ελλάδα:
«Είχε ενημερώσει; Είχε πάρει τις σωστές εγκρίσεις;»
Και είχε υπογραμμίσει την αβεβαιότητα που μπορεί να συνοδεύει τις πολιτικές αποφάσεις της αμερικανικής προεδρίας:
«Μπορεί να αλλάξει από μέρα σε μέρα».
Πλέον, η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου προσθέτει ένα καθοριστικό δεδομένο στην υπόθεση.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει την παραίτηση της Κίμπερλι Γκιλφόιλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα.
Το εάν η παραίτηση έχει ήδη υποβληθεί, πότε θα ολοκληρωθεί ενδεχόμενη αποχώρηση και ποιος θα αναλάβει στη συνέχεια την αμερικανική διπλωματική εκπροσώπηση στην Ελλάδα παραμένουν ζητήματα που απαιτούν επίσημη επιβεβαίωση.
Πηγή: pagenews.gr