Μια ενδεχόμενη πολιτική αναμέτρηση ανάμεσα στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες περιγράφει η Μαρίν Λεπέν, σε αποκλειστική συνέντευξή της στους Financial Times, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι δεν σκοπεύει να εγκαταλείψει τις ευρωσκεπτικιστικές της θέσεις ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών του Απριλίου 2027.
Η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας της Εθνικής Συσπείρωσης προειδοποιεί για μια «δοκιμασία ισχύος» με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αμφισβητεί την πολιτική στήριξη που διαθέτει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και προαναγγέλλει προσπάθεια ανακατανομής εξουσιών υπέρ των εθνικών κυβερνήσεων.
Η παρέμβασή της έρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο για τη γαλλική οικονομία.
Το δημόσιο χρέος έχει φθάσει στο 119% του ΑΕΠ, το κόστος δανεισμού παραμένει υπό πίεση και οι επενδυτές παρακολουθούν με ανησυχία την πολιτική αστάθεια στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης.
Η Λεπέν επιχειρεί να συνδυάσει μια συγκρουσιακή ευρωπαϊκή ατζέντα με την εικόνα δημοσιονομικής υπευθυνότητας, παρουσιάζοντας πρόγραμμα περιορισμού των ελλειμμάτων και ταυτόχρονων φορολογικών ελαφρύνσεων.
«Δεν σκοπεύω να εγκαταλείψω τις πεποιθήσεις μου»
Στη συνέντευξή της από το γραφείο της στο Παρίσι, η 58χρονη πολιτικός αναγνωρίζει ότι η οικονομική κατάσταση της Γαλλίας περιορίζει τις δυνατότητες οποιασδήποτε μελλοντικής κυβέρνησης.
Χαρακτηρίζει το δημόσιο χρέος τεράστιο και προειδοποιεί ότι μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτο πρόβλημα.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις βασικές πολιτικές της θέσεις εξαιτίας των δημοσιονομικών περιορισμών.
«Δεν έχω καμία πρόθεση να εγκαταλείψω τις πεποιθήσεις μου», δηλώνει στους Financial Times.
Η Λεπέν επιχειρεί έτσι να διαμορφώσει ένα διπλό πολιτικό μήνυμα.
Στο εσωτερικό της Γαλλίας εμφανίζεται έτοιμη να περιορίσει τις δημόσιες δαπάνες και να αντιμετωπίσει το δημοσιονομικό πρόβλημα.
Στο ευρωπαϊκό επίπεδο, όμως, επιμένει ότι η Γαλλία πρέπει να διεκδικήσει μεγαλύτερη ελευθερία αποφάσεων, ακόμη και εάν αυτό οδηγήσει σε σοβαρή αντιπαράθεση με την Κομισιόν.
Στο στόχαστρο η φον ντερ Λάιεν: Αμφισβητεί την πολιτική της στήριξη
Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η τοποθέτηση της Λεπέν για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Γαλλίδα πολιτικός θέτει ανοιχτά το ερώτημα εάν η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μπορεί να παραμείνει επικεφαλής της Κομισιόν έως τη λήξη της θητείας της το 2029.
Η Λεπέν υποστηρίζει ότι η πρόεδρος της Επιτροπής έχει χάσει την εμπιστοσύνη σημαντικού αριθμού ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.
Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση της ίδιας και όχι για διαπιστωμένη θεσμική απώλεια της θέσης της φον ντερ Λάιεν.
Η κριτική της συνδέεται με τη γενικότερη αντίληψη της Εθνικής Συσπείρωσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συγκεντρώσει υπερβολικές αρμοδιότητες.
Η Λεπέν επιθυμεί να περιοριστεί ο ρόλος της Κομισιόν σε τομείς όπως η διπλωματία και η άμυνα, όπου θεωρεί ότι οι εθνικές κυβερνήσεις πρέπει να διατηρούν τον αποφασιστικό λόγο.
Η θέση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη σύγκρουση ανάμεσα στην περαιτέρω ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και στην ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας.
Η μεγάλη μάχη για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Ένα από τα κεντρικά σημεία της συνέντευξης αφορά τη γαλλική συνεισφορά στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Λεπέν δηλώνει ότι επιθυμεί σημαντική μείωση των χρημάτων που καταβάλλει η Γαλλία στις Βρυξέλλες.
Το δημοσιονομικό της σχέδιο προβλέπει εξοικονόμηση 11 δισ. ευρώ από τη μείωση της γαλλικής συνεισφοράς το 2027, καθώς και πρόσθετες εξοικονομήσεις τα επόμενα χρόνια.
Η ίδια αναγνωρίζει ότι μια τέτοια αλλαγή δεν θα ήταν εύκολη.
«Γνωρίζουμε ότι θα υπάρξει δύσκολη συζήτηση, ακόμη και δοκιμασία ισχύος», δηλώνει.
Ωστόσο, υπάρχει ένα κρίσιμο νομικό εμπόδιο.
Η Γαλλία δεν μπορεί να μειώσει μονομερώς τη συνεισφορά της στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό κατά παράβαση των υφιστάμενων κανόνων.
Μια ουσιαστική αλλαγή του συστήματος θα απαιτούσε ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση και τις προβλεπόμενες συμφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών.
Επομένως, η πρόταση της Λεπέν δεν αποτελεί απλώς μια εσωτερική δημοσιονομική επιλογή, αλλά μια δυνητικά δύσκολη διαπραγμάτευση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Σήμερα στις Βρυξέλλες – Το μήνυμα για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό
Η παρέμβαση της Λεπέν αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να προχωρήσει στις διαπραγματεύσεις για το επόμενο επταετές δημοσιονομικό πλαίσιο.
Η ίδια μεταβαίνει σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στις Βρυξέλλες, προκειμένου να εκφράσει την αντίθεσή της στην προσπάθεια επιτάχυνσης των αποφάσεων πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές.
Η Λεπέν θεωρεί προβληματικό να δεσμευθεί η επόμενη γαλλική κυβέρνηση από αποφάσεις που θα έχουν ληφθεί πριν από την εκλογική αναμέτρηση.
Κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι επιχειρεί να περιορίσει τον χώρο πολιτικών επιλογών των κυβερνήσεων που θα προκύψουν από τις επόμενες εκλογές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την πλευρά της, χρειάζεται πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό για τη χρηματοδότηση της αγροτικής πολιτικής, της συνοχής, της άμυνας και άλλων κοινών προτεραιοτήτων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για χώρες όπως η Ελλάδα, που έχουν ουσιαστικό συμφέρον από τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.
Μια μεγάλη μείωση της συνεισφοράς της Γαλλίας θα μπορούσε να δημιουργήσει πιέσεις για ανακατανομή των βαρών ή περιορισμό συγκεκριμένων δαπανών.
Χρέος 119% του ΑΕΠ: Η οικονομική απειλή πίσω από την πολιτική σύγκρουση
Η Γαλλία αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα δύσκολη δημοσιονομική πραγματικότητα.
Με δημόσιο χρέος περίπου στο 119% του ΑΕΠ, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες ανάγκες εξυπηρέτησης των υποχρεώσεών της.
Οι επενδυτές έχουν ήδη απαιτήσει υψηλότερες αποδόσεις για τα γαλλικά κρατικά ομόλογα, αντανακλώντας τις ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την πολιτική αβεβαιότητα.
Η κατάσταση γίνεται πιο σύνθετη εξαιτίας της ασθενικής ανάπτυξης.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι η γαλλική οικονομία θα αναπτυχθεί μόλις κατά 0,4% το 2026, έναντι 0,9% το 2025.
Η χαμηλή ανάπτυξη περιορίζει τη δυνατότητα αύξησης των φορολογικών εσόδων και δυσκολεύει την προσπάθεια σταθεροποίησης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Η Λεπέν αναγνωρίζει ότι αυτή είναι η μεγαλύτερη εξωτερική οικονομική πίεση που θα αντιμετώπιζε μια μελλοντική κυβέρνησή της.
Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η αντιμετώπισή της μπορεί να συνδυαστεί με σημαντικές φορολογικές μειώσεις.
Το σχέδιο των 140 δισ. ευρώ: Περικοπές, φόροι και συντάξεις
Η Εθνική Συσπείρωση παρουσίασε στις 6 Οκτωβρίου το οικονομικό της πρόγραμμα, με στόχο εξοικονομήσεις περίπου 140 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας.
Το σχέδιο περιλαμβάνει περιορισμό δημόσιων δαπανών, αλλαγές στη χρηματοδότηση κρατικών οργανισμών, μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στην ΕΕ και παρεμβάσεις σε τομείς όπως η μετανάστευση και η κοινωνική πολιτική.
Παράλληλα, προβλέπει φορολογικές ελαφρύνσεις συνολικού ύψους περίπου 30 δισ. ευρώ και μέτρα προστασίας των συνταξιούχων.
Η Λεπέν υποστηρίζει ότι οι περικοπές μπορούν να συνδυαστούν με ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας μέσω χαμηλότερης φορολογίας και περιορισμού της γραφειοκρατίας.
Ο στόχος της είναι να μειωθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2030.
Ωστόσο, οικονομολόγοι αμφισβητούν τη δυνατότητα υλοποίησης του σχεδίου χωρίς σημαντικές αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη.
Η βασική ένσταση αφορά το κατά πόσο οι προβλεπόμενες εξοικονομήσεις είναι ρεαλιστικές και εάν μπορούν να επιτευχθούν στον χρονικό ορίζοντα που παρουσιάζεται.
Οι αγορές προειδοποιούν για το κόστος των περικοπών
Η πρόταση της Λεπέν προκαλεί επιφυλάξεις σε οικονομικούς αναλυτές και επιχειρηματικούς κύκλους.
Αναλυτές της ING εκτιμούν ότι μια τόσο γρήγορη δημοσιονομική προσαρμογή θα μπορούσε να αφαιρέσει αρκετές ποσοστιαίες μονάδες από την οικονομική ανάπτυξη.
Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στο ενδεχόμενο ότι οι μεγάλες περικοπές δημοσίων δαπανών θα περιορίσουν την κατανάλωση, τις επενδύσεις και τη συνολική ζήτηση.
Η Λεπέν απορρίπτει την κριτική, υποστηρίζοντας ότι οι μειώσεις φόρων και η απορρύθμιση θα δημιουργήσουν αντισταθμιστικά οφέλη.
Αμφισβητεί, επίσης, την αξιοπιστία οικονομολόγων που θεωρεί ότι συνδέονται με τις πολιτικές οι οποίες οδήγησαν τη Γαλλία στη σημερινή δημοσιονομική κατάσταση.
Το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη σύνθεση των περικοπών, τον ρυθμό εφαρμογής και την αντίδραση επιχειρήσεων και καταναλωτών.
Η ΕΚΤ στο επίκεντρο: Θέλει χρηματοδότηση για άμυνα και ενέργεια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση της Λεπέν για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η Γαλλίδα πολιτικός υποστηρίζει ότι η ΕΚΤ πρέπει να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο στη χρηματοδότηση μεγάλων ευρωπαϊκών επενδυτικών προτεραιοτήτων.
Αναφέρεται συγκεκριμένα στην ενεργειακή μετάβαση και στην άμυνα, δύο τομείς που απαιτούν τεράστια κεφάλαια τα επόμενα χρόνια.
Η πρότασή της αφορά τη δυνατότητα χρηματοδότησης μεγάλης κλίμακας δανεισμού.
Ωστόσο, οι ευρωπαϊκές συνθήκες απαγορεύουν τη νομισματική χρηματοδότηση κυβερνήσεων από την ΕΚΤ.
Η Λεπέν εμφανίζεται να θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες μπορούν να ερμηνευθούν ή να προσαρμοστούν με μεγαλύτερη ευελιξία.
Η θέση αυτή θα μπορούσε να ανοίξει μια ιδιαίτερα δύσκολη θεσμική συζήτηση, καθώς η ανεξαρτησία της ΕΚΤ και η απαγόρευση άμεσης χρηματοδότησης κρατικών προϋπολογισμών αποτελούν βασικές αρχές της Ευρωζώνης.
Από το Frexit στη σύγκρουση μέσα στην Ευρώπη
Η σημερινή στρατηγική της Λεπέν διαφέρει από εκείνη που ακολουθούσε πριν από περίπου μία δεκαετία.
Η Εθνική Συσπείρωση έχει εγκαταλείψει την προηγούμενη επιδίωξη εξόδου της Γαλλίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ.
Η νέα προσέγγιση επικεντρώνεται στην αλλαγή των ευρωπαϊκών ισορροπιών εκ των έσω.
Η Λεπέν επιθυμεί μια Ευρώπη στην οποία οι εθνικές κυβερνήσεις θα διαθέτουν μεγαλύτερο έλεγχο σε κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται στην εκτίμησή της ότι οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να αλλάξουν τους πολιτικούς συσχετισμούς.
Αναφέρεται στις εκλογικές διαδικασίες του 2027 και στη δυνατότητα ενίσχυσης συγγενών εθνικιστικών πολιτικών δυνάμεων.
Πρόκειται, ωστόσο, για πολιτική προσδοκία της ίδιας και όχι για δεδομένη μεταβολή των ευρωπαϊκών ισορροπιών.
Η Γερμανία και ο γαλλογερμανικός άξονας μπροστά σε νέα δοκιμασία
Η πρόταση για περιορισμό της γαλλικής συνεισφοράς στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό θα μπορούσε να δημιουργήσει ιδιαίτερες δυσκολίες στις σχέσεις Παρισιού και Βερολίνου.
Η Γερμανία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τη δημοσιονομική πολιτική.
Μια μονομερής απαίτηση της Γαλλίας για δραστική μείωση των υποχρεώσεών της θα επηρέαζε τη συζήτηση για την κατανομή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών βαρών.
Η σύγκρουση δεν θα περιοριζόταν απαραίτητα στα οικονομικά.
Η Λεπέν αμφισβητεί επίσης τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας.
Αυτή η προσέγγιση διαφοροποιείται από τις πρωτοβουλίες για βαθύτερο ευρωπαϊκό συντονισμό, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων αμυντικών αναγκών.
Η προεδρική αναμέτρηση του 2027 και η δικαστική εκκρεμότητα
Οι προεδρικές εκλογές της Γαλλίας έχουν προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2027.
Η Λεπέν παραμένει κεντρικό πρόσωπο της γαλλικής πολιτικής σκηνής, ενώ η Εθνική Συσπείρωση διαθέτει σημαντική κοινοβουλευτική παρουσία.
Η προσωπική της δυνατότητα συμμετοχής στην εκλογική αναμέτρηση συνδέθηκε με τη δικαστική διαδικασία για την υπόθεση ευρωπαϊκών κοινοβουλευτικών κονδυλίων.
Η νομική αυτή διάσταση πρέπει να διαχωρίζεται από την πολιτική παρουσίαση του οικονομικού και ευρωπαϊκού προγράμματός της.
Σε κάθε περίπτωση, η συνέντευξή της στους Financial Times αποτυπώνει τις προτεραιότητες που θέλει να θέσει στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης: δημόσιο χρέος, φορολογία, εθνική κυριαρχία και αναθεώρηση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το μεγάλο γεωοικονομικό διακύβευμα για την Ευρώπη
Οι θέσεις της Λεπέν αναδεικνύουν μια ευρύτερη αντιπαράθεση για το μέλλον της Ευρωζώνης.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι ανάγκες δημοσιονομικής σταθερότητας, κοινής χρηματοδότησης και τήρησης των ευρωπαϊκών κανόνων.
Από την άλλη, η Εθνική Συσπείρωση προτείνει μεγαλύτερη εθνική αυτονομία, περιορισμό των ευρωπαϊκών εισφορών και διαφορετική κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Βρυξελλών και κρατών-μελών.
Η πρόκληση γίνεται ιδιαίτερα σημαντική επειδή η Γαλλία δεν είναι μια μικρή οικονομία της Ευρωζώνης.
Αποτελεί βασικό πυλώνα του ευρώ, της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, της αμυντικής συνεργασίας και του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.
Οποιαδήποτε μεγάλη αλλαγή στη δημοσιονομική ή ευρωπαϊκή πολιτική της θα είχε συνέπειες πολύ πέρα από τα γαλλικά σύνορα.
Η Μαρίν Λεπέν προαναγγέλλει μια πολιτική σύγκρουση με τις Βρυξέλλες, την ώρα που η Γαλλία καλείται να αντιμετωπίσει υψηλό δημόσιο χρέος, ασθενική ανάπτυξη και αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης.
Το ερώτημα που ανακύπτει από τη συνέντευξή της είναι εάν ένα πρόγραμμα βαθιάς δημοσιονομικής προσαρμογής μπορεί να συνυπάρξει με μια συγκρουσιακή ευρωπαϊκή στρατηγική χωρίς να αυξήσει περαιτέρω την αβεβαιότητα για τις γαλλικές αγορές ομολόγων και τη λειτουργία της Ευρωζώνης.
Πηγή: pagenews.gr