Η νέα σύγκρουση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι θέτει ένα ερώτημα με άμεση σημασία για την πορεία του πολέμου: μπορεί η Ουκρανία να διατηρήσει την κρίσιμη αμερικανική υποστήριξη όταν οι στρατιωτικές της επιλογές συγκρούονται με τις ενεργειακές και πολιτικές προτεραιότητες της Ουάσιγκτον;
Η ανάλυση που παρουσιάζει New York Times, εντοπίζει τον κίνδυνο στο διευρυνόμενο χάσμα μεταξύ των δύο ηγετών. Στις προηγούμενες κρίσεις, το Κίεβο κατόρθωνε να διατηρεί ανοικτούς διαύλους και κάποια μορφή αμερικανικής στήριξης.
Σήμερα, η αντιπαράθεση αγγίζει ταυτόχρονα την ενέργεια, τις κυρώσεις και τις επιχειρησιακές δυνατότητες του ουκρανικού στρατού. Αυτό αυξάνει το πιθανό κόστος μιας παρατεταμένης ρήξης.
Το ντίζελ συνδέει δύο πολέμους
Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν για τη διάθεση ρωσικού ντίζελ στις διεθνείς αγορές έφερε την ουκρανική στρατηγική απέναντι σε μια νέα πολιτική πίεση.
Το Κίεβο χρησιμοποιεί επιθέσεις κατά ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων για να επιβαρύνει την οικονομία και την εφοδιαστική δυνατότητα του αντιπάλου του. Ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει την αύξηση της προσφοράς καυσίμων ως μέσο περιορισμού των τιμών.
Οι δύο επιδιώξεις μπορούν να συγκρούονται: πλήγματα που η Ουκρανία θεωρεί στρατιωτικά χρήσιμα παρουσιάζονται από τον Τραμπ ως επιβαρυντικά για το ενεργειακό κόστος.
Η κρίση των καυσίμων έχει, πάντως, ευρύτερες αιτίες. Ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στις ροές από τη Μέση Ανατολή αποτελούν σημαντικό μέρος της διεθνούς πίεσης στην προσφορά.
Η μεταφορά της συζήτησης αποκλειστικά στις ενέργειες του Κιέβου αλλάζει το πολιτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογείται η ουκρανική άμυνα.
Οι κυρώσεις γίνονται πεδίο σύγκρουσης
Η απόφαση Τραμπ στις 16 Οκτωβρίου να εξαιρέσει από την εφαρμογή βασικά πρόσθετα μέτρα του νόμου Γκρέιαμ διεύρυνε τη διαφωνία.
Ο Λευκός Οίκος υποστηρίζει ότι η άμεση ενεργοποίησή τους θα δυσχέραινε τη διπλωματική προσπάθεια. Η ουκρανική πλευρά αντιτείνει ότι η μείωση της οικονομικής πίεσης προσφέρει περιθώριο στη Μόσχα να συνεχίσει τον πόλεμο.
Το διάταγμα δεν καταργεί συνολικά τις προϋφιστάμενες αμερικανικές κυρώσεις. Αναστέλλει, όμως, σημαντικό μέρος της νέας πίεσης που είχε εγκρίνει το Κογκρέσο.
Η διαφορά είναι πλέον στρατηγική: η Ουάσιγκτον επιλέγει διαπραγματευτική ευελιξία, ενώ το Κίεβο ζητά μεγαλύτερο κόστος για τη Ρωσία πριν από οποιαδήποτε παραχώρηση.
Η επιχειρησιακή εξάρτηση κάνει τη ρήξη επικίνδυνη
Η Ουκρανία διαθέτει σημαντική εγχώρια στρατιωτική παραγωγή και ευρωπαϊκή υποστήριξη. Εξακολουθεί, ωστόσο, να χρειάζεται κρίσιμες αμερικανικές δυνατότητες.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η ανταλλαγή πληροφοριών, η αεράμυνα και οι δορυφορικές επικοινωνίες. Οι αναφορές για περιορισμούς στο Starshield, τη στρατιωτική εκδοχή του Starlink, ενίσχυσαν την ανησυχία για την αξιοπιστία αυτής της πρόσβασης.
Ο Ζελένσκι δήλωσε στις 16 Οκτωβρίου ότι οι δυνατότητες δεν είχαν αποκατασταθεί πλήρως. Η αμερικανική πλευρά έχει απορρίψει ισχυρισμούς ότι έχει διακοπεί συνολικά η ανταλλαγή πληροφοριών.
Η διάκριση έχει σημασία: οι περιορισμοί, οι απειλές περιορισμού και η πλήρης διακοπή υποστήριξης αποτελούν διαφορετικές καταστάσεις.
Για τον ουκρανικό σχεδιασμό, όμως, ακόμη και η αβεβαιότητα δημιουργεί πρόβλημα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις απαιτούν σταθερότητα πρόσβασης σε συστήματα που δεν αντικαθίστανται άμεσα.
Η Ευρώπη μπροστά σε μεγαλύτερη ευθύνη
Στη Σύνοδο της 15ης–16ης Οκτωβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες επανέλαβαν τη στήριξή τους προς την Ουκρανία και ζήτησαν ενίσχυση της ενεργειακής της ανθεκτικότητας πριν από τον χειμώνα.
Το Κίεβο παρουσίασε παράλληλα αίτημα για τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ πρόσθετης υποστήριξης το 2027, συνδέοντάς το με όπλα, άμυνα και ανθεκτικότητα.
Η κάλυψη οικονομικών αναγκών αποτελεί ένα σκέλος. Η διατήρηση πρόσβασης σε εξειδικευμένες στρατιωτικές υπηρεσίες είναι ένα άλλο.
Ως γεωπολιτική εκτίμηση, η αμερικανική αβεβαιότητα αυξάνει την ανάγκη ευρωπαϊκού σχεδιασμού που θα αντέχει πέρα από μια προσωρινή διπλωματική κρίση.
Τι θα καθορίσει αν πρόκειται για σημείο καμπής
Η έκταση της δημόσιας αντιπαράθεσης δεν αρκεί για να κρίνει την έκβαση. Καθοριστικές θα είναι οι αποφάσεις για τις παραδόσεις όπλων, τη λειτουργία κρίσιμων συστημάτων, την ανταλλαγή πληροφοριών και την εφαρμογή κυρώσεων.
Εάν οι δίαυλοι παραμείνουν λειτουργικοί, η σύγκρουση μπορεί να αποδειχθεί ακόμη μία δύσκολη φάση μιας άνισης συμμαχικής σχέσης. Εάν η διαφωνία μετατραπεί σε παρατεταμένη απώλεια επιχειρησιακής υποστήριξης, το κόστος για την Ουκρανία θα είναι διαφορετικής κλίμακας.
Το σημείο καμπής θα αποτυπωθεί στις δυνατότητες που θα διαθέτει το Κίεβο όταν έρθει η επόμενη ρωσική επίθεση — και στην υποστήριξη που θα μπορούν πράγματι να προσφέρουν οι σύμμαχοί του.
Πηγή: pagenews.gr