Εικόνες που θυμίζουν μια τεράστια τρύπα στα σύννεφα καταγράφηκαν στον ουρανό της Αττικής την Παρασκευή (16/10), με τον μετεωρολόγο Θεόδωρο Κολυδά να εξηγεί πώς δημιουργείται το εντυπωσιακό φαινόμενο ονόματι Fallstreak Hole.
Πρόκειται για ένα σπάνιο ατμοσφαιρικό φαινόμενο, γνωστό και ως Hole-punch Cloud ή Cavum, κατά το οποίο σχηματίζεται μια μεγάλη, συνήθως κυκλική ή ελλειπτική οπή μέσα σε ένα εκτεταμένο στρώμα νεφών. Η εικόνα που δημιουργείται μοιάζει με ένα άνοιγμα στον ουρανό, ενώ συχνά στο εσωτερικό του διακρίνονται λεπτοί σχηματισμοί από παγοκρυστάλλους.
Σε ανάρτησή του, ο κ. Κολυδάς εξηγεί τον μηχανισμό πίσω από το φαινόμενο, επισημαίνοντας ότι μια μικρή μεταβολή στις φυσικές διεργασίες που συντελούνται μέσα σε ένα σύννεφο μπορεί να αλλάξει εντυπωσιακά την όψη του ουρανού.
Πώς δημιουργείται το Fallstreak Hole
Το φαινόμενο παρατηρείται κυρίως σε νέφη Altocumulus και, σε ορισμένες περιπτώσεις, Cirrocumulus. Τα νέφη αυτά μπορεί να περιέχουν μικροσκοπικά σταγονίδια νερού που παραμένουν σε υγρή μορφή, παρότι η θερμοκρασία βρίσκεται κάτω από τους μηδέν βαθμούς Κελσίου. Η κατάσταση αυτή ονομάζεται υπέρτηξη και αποτελεί ένα συνηθισμένο φαινόμενο στην ατμόσφαιρα.
Όταν σχηματιστούν παγοκρύσταλλοι, αρχίζει μια διαδικασία κατά την οποία οι κρύσταλλοι μεγαλώνουν, ενώ τα γύρω υπέρψυχρα σταγονίδια εξατμίζονται. Οι παγοκρύσταλλοι στη συνέχεια πέφτουν από το νέφος, αφήνοντας πίσω τους ένα κενό που σταδιακά αποκτά το χαρακτηριστικό σχήμα της οπής.
Κάτω από το άνοιγμα είναι συχνά ορατές λεπτές λευκές απολήξεις, οι οποίες σχηματίζονται από τους παγοκρυστάλλους που πέφτουν. Αυτοί οι σχηματισμοί κάνουν το φαινόμενο να μοιάζει με καταρράκτη που κατεβαίνει από τα σύννεφα.
Ο ρόλος των αεροσκαφών
Σε αρκετές περιπτώσεις, η δημιουργία του Fallstreak Hole συνδέεται με τη διέλευση αεροσκαφών μέσα από νέφη που περιέχουν υπέρψυχρα σταγονίδια νερού.
Η κίνηση του αέρα γύρω από τα φτερά και τις έλικες μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της πίεσης και της θερμοκρασίας. Η μεταβολή αυτή ενδέχεται να οδηγήσει τα σταγονίδια σε ταχεία πήξη, με αποτέλεσμα να σχηματιστούν παγοκρύσταλλοι και να ξεκινήσει η διαδικασία δημιουργίας της οπής.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε το 2011 στο επιστημονικό περιοδικό Science συνέβαλε στην καλύτερη κατανόηση του μηχανισμού. Οι επιστήμονες εξέτασαν πώς η διέλευση αεροσκαφών μπορεί να προκαλέσει την αρχική δημιουργία παγοκρυστάλλων και πώς η διαδικασία αυτή επεκτείνεται στην ευρύτερη περιοχή του νέφους.
Η οπή μπορεί να μεγαλώσει σημαντικά μετά τον αρχικό σχηματισμό της, καθώς οι παγοκρύσταλλοι και οι μεταβολές στην κίνηση του αέρα επηρεάζουν τα γειτονικά σταγονίδια. Ανάλογα με τη γωνία διέλευσης του αεροσκάφους, το άνοιγμα μπορεί να είναι κυκλικό ή επιμήκες. Στη δεύτερη περίπτωση, το φαινόμενο είναι γνωστό ως Canal Cloud.
Το νερό μπορεί να παραμένει σε υγρή μορφή ακόμη και σε θερμοκρασίες πολύ χαμηλότερες από τους μηδέν βαθμούς Κελσίου, όταν απουσιάζουν οι κατάλληλες συνθήκες για την έναρξη της κρυστάλλωσης. Σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, τα σταγονίδια μπορούν να παραμείνουν υγρά ακόμη και κοντά στους -40°C, υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Η έναρξη της πήξης εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την παρουσία μικροσκοπικών σωματιδίων που λειτουργούν ως πυρήνες παγοποίησης. Μόλις ξεκινήσει η διαδικασία, η δημιουργία και η ανάπτυξη των παγοκρυστάλλων μπορεί να προκαλέσει μια αλυσιδωτή αντίδραση, μεταβάλλοντας τη δομή του νέφους και δημιουργώντας το χαρακτηριστικό άνοιγμα.
Το Fallstreak Hole αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι μικροσκοπικές διεργασίες στην ατμόσφαιρα μπορούν να οδηγήσουν σε εντυπωσιακές εικόνες, χωρίς να απαιτείται κάποιος ασυνήθιστος ή ανεξήγητος μηχανισμός.
Πηγή: Pagenews.gr