ΗΠΑ–Ουκρανία: Ο Τραμπ ανοίγει ξανά τη «στρόφιγγα» των πληροφοριών – Το παρασκήνιο με Πούτιν και Ζελένσκι
Πηγή Φωτογραφίας: Zelenskyy (right) with the Finnish president (centre) and US envoy Steve Witkoff (left) in Oslo, Norway. Photograph: Heiko Junge/Pool NTB/AP
Η αιφνιδιαστική επανασύνδεση Ουάσιγκτον–Κιέβου
Μια νέα, ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη καταγράφεται στο ουκρανικό μέτωπο, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες επανέλαβαν την παροχή κρίσιμων πληροφοριών προς την Ουκρανία για επικείμενες ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις, έπειτα από μια περίοδο έντονης διπλωματικής αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου.
Την επαναφορά της συνεργασίας ανακοίνωσε ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά τις συνομιλίες που είχε στο Όσλο με τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο γεωπολιτικό βάρος, καθώς έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική πολιτική απέναντι στον πόλεμο της Ουκρανίας βρίσκεται στο επίκεντρο ευρωπαϊκών ανησυχιών, εξαιτίας των κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ προς τη Μόσχα.
«Τώρα λειτουργεί. Είναι εξαιρετικό», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στην αποκατάσταση της ροής πληροφοριών.
Η σημασία της απόφασης είναι πρωτίστως επιχειρησιακή. Οι αμερικανικές προειδοποιήσεις επιτρέπουν στην ουκρανική αεράμυνα να προετοιμάζεται για επιθέσεις βαλλιστικών πυραύλων, ενώ παρέχουν πολύτιμο χρόνο στις αρχές για την ενεργοποίηση των συστημάτων πολιτικής προστασίας.
«Είναι πολύ σημαντικό για τους ανθρώπους μας, για τα παιδιά, τους ενήλικες, τους αμάχους, επειδή μπορούμε να γνωρίζουμε πότε πλησιάζουν βαλλιστικοί πύραυλοι», τόνισε ο Ουκρανός πρόεδρος.
Το θρίλερ της διακοπής και η αμερικανική διάψευση
Η επανέναρξη της ανταλλαγής πληροφοριών ακολουθεί δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία η αμερικανική πλευρά είχε περιορίσει προσωρινά την παροχή έγκαιρων προειδοποιήσεων προς το Κίεβο.
Η φερόμενη αναστολή συνέπεσε με την επιδείνωση των σχέσεων Τραμπ–Ζελένσκι και τη διαφωνία τους για τις ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως ότι υπήρξε πολιτική απόφαση διακοπής της συνεργασίας.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υποστήριξε ότι δεν υπήρξε σκόπιμη ενέργεια με στόχο την αποδυνάμωση της Ουκρανίας.
Η διάσταση ανάμεσα στις δηλώσεις της Ουάσιγκτον και στην περιγραφή του Κιέβου αναδεικνύει το επίπεδο δυσπιστίας που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τις διμερείς σχέσεις.
Για την ουκρανική πλευρά, η πρόσβαση στις αμερικανικές πληροφορίες αποτελεί ζωτικό στοιχείο της αμυντικής της ικανότητας, ιδιαίτερα όταν οι ρωσικές επιθέσεις πλήττουν ενεργειακές υποδομές και κατοικημένες περιοχές.
Γουίτκοφ προς Πούτιν: Η διπλωματική διαδρομή από το Όσλο στην Αγία Πετρούπολη
Η συνάντηση στο Όσλο δεν περιορίστηκε στο ζήτημα των πληροφοριών.
Στο επίκεντρο βρέθηκε μια ευρύτερη προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου, με τον Στιβ Γουίτκοφ να αναλαμβάνει τη μεταφορά νέων προτάσεων στη ρωσική ηγεσία.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, ενώ ο Τζάρεντ Κούσνερ συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε μετά τη συνάντηση, ο Γουίτκοφ αναμένεται να μεταβεί στις 21 Οκτωβρίου στην Αγία Πετρούπολη για επαφές με τη ρωσική πλευρά.
Η διπλωματική ατζέντα περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία, ενδεχόμενες περιορισμένες εκεχειρίες, ενεργειακή ασφάλεια, εδαφικά ζητήματα και τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν οι προτάσεις που διαμορφώθηκαν με τη συμμετοχή του Κιέβου και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων μπορούν να αποτελέσουν βάση διαπραγμάτευσης αποδεκτή και από τη Μόσχα.
Patriot και ρωσικά διυλιστήρια: Το δύσκολο παζάρι
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της αντιπαράθεσης αφορά την αεράμυνα και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Ο Ζελένσκι γνωστοποίησε ότι πρότεινε την αναστολή των ουκρανικών επιθέσεων μεγάλης εμβέλειας εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα εξασφάλιζαν πρόσθετους πυραύλους αναχαίτισης Patriot για την ουκρανική άμυνα.
Η πρόταση συνδέει δύο διαφορετικά αλλά αλληλεξαρτώμενα πεδία: την προστασία των ουκρανικών πόλεων και τη σταθερότητα της ενεργειακής αγοράς.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει εκφράσει ανησυχίες για τις επιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν οι επιθέσεις σε ρωσικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στις διεθνείς τιμές καυσίμων.
Από την άλλη πλευρά, το Κίεβο θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές αποτελεί μέσο περιορισμού της δυνατότητας της Μόσχας να χρηματοδοτεί και να υποστηρίζει τις πολεμικές επιχειρήσεις της.
Το ζήτημα των Patriot παραμένει ανοιχτό, καθώς η αμερικανική πλευρά επικαλείται περιορισμένη διαθεσιμότητα αναχαιτιστικών πυραύλων και ανταγωνιστικές αμυντικές ανάγκες.
Η σκιά του ρωσικού ντίζελ και οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις
Το διπλωματικό σκηνικό περιπλέκεται από την πρόσφατη απόφαση του Τραμπ να χαλαρώσει αμερικανικές κυρώσεις που αφορούν το ρωσικό ντίζελ.
Η κίνηση αυτή συνδέθηκε με την προσπάθεια συγκράτησης των τιμών καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Για αρκετούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, ωστόσο, η χαλάρωση της οικονομικής πίεσης προς τη Ρωσία δημιουργεί ερωτήματα για τη συνοχή της δυτικής στρατηγικής.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, εξέφρασε επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι αμερικανικές ειρηνευτικές πρωτοβουλίες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να μην οδηγηθεί η Ουκρανία σε συμφωνία χωρίς ουσιαστικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα σύνθετο δίλημμα: επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου, αλλά ταυτόχρονα ανησυχεί για τις συνέπειες μιας διευθέτησης που δεν θα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια της Ουκρανίας.
Ζελένσκι: «Τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία»
Παρά την αποκατάσταση της ανταλλαγής πληροφοριών, ο Ουκρανός πρόεδρος επιχείρησε να θέσει σαφή όρια στη διπλωματική διαδικασία.
«Δεν μπορεί να υπάρξει τίποτα για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία», υπογράμμισε από το Όσλο.
Η δήλωση συνδέεται με τις πληροφορίες για πιθανές διαβουλεύσεις μεταξύ Τραμπ, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ, στις οποίες δεν θα συμμετείχε το Κίεβο.
Ο Ζελένσκι επιμένει ότι οποιαδήποτε συμφωνία αφορά τα ουκρανικά εδάφη, την ασφάλεια και το πολιτικό μέλλον της χώρας πρέπει να συζητηθεί με την άμεση συμμετοχή της ουκρανικής ηγεσίας.
Παράλληλα, πρότεινε μια τριμερή συνάντηση κορυφής με τον Αμερικανό και τον Ρώσο πρόεδρο, εκτιμώντας ότι ορισμένα από τα δυσκολότερα ζητήματα μπορούν να επιλυθούν μόνο σε επίπεδο ηγετών.
Το γεωπολιτικό διακύβευμα: Επανεκκίνηση συνεργασίας ή προσωρινή αποκλιμάκωση;
Η αποκατάσταση της αμερικανικής ενημέρωσης για ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις αποτελεί ουσιαστική εξέλιξη για την άμυνα της Ουκρανίας.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν επιλυθεί οι βαθύτερες διαφωνίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου.
Η στρατιωτική βοήθεια, η πρόσβαση σε δορυφορικές υπηρεσίες, οι ενεργειακές κυρώσεις και οι όροι μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας παραμένουν αντικείμενα διαπραγμάτευσης.
Η Ρωσία εξακολουθεί να πραγματοποιεί επιθέσεις στο ουκρανικό έδαφος, ενώ οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις παρακολουθούν στενά τις αμερικανικές πρωτοβουλίες, επιδιώκοντας να διατηρήσουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της μεταπολεμικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.
Η επόμενη κρίσιμη δοκιμασία θα είναι οι επαφές του Γουίτκοφ με τη Μόσχα και η ανταπόκριση της ρωσικής ηγεσίας στις νέες προτάσεις.
Η επαναφορά των αμερικανικών πληροφοριών δίνει στο Κίεβο μια σημαντική αμυντική δυνατότητα. Το εάν θα συνοδευτεί από σταθερότερη στρατιωτική συνεργασία και πραγματική πρόοδο προς μια συμφωνία ειρήνης παραμένει ανοιχτό.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο