Το πρόσωπο ενός άνδρα που έζησε πριν από σχεδόν 1.900 χρόνια, στα βόρεια σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, κατάφερε να ανασυνθέσει ψηφιακά μια διεθνής ομάδα επιστημόνων. Ο άνδρας είχε πεθάνει σε ηλικία περίπου 50 ετών στη σημερινή Σκωτία και είχε αποκεφαλιστεί μετά τον θάνατό του.
Η ψηφιακή αναπαράσταση βασίστηκε σε αναλύσεις του κρανίου, των οστών και του αρχαίου DNA του, ενώ θα παρουσιαστεί μαζί με το πραγματικό κρανίο του σε έκθεση που ανοίγει τον Νοέμβριο στο Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας, στο Εδιμβούργο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ο άνδρας πέθανε μεταξύ 140 και 165 μ.Χ. στο Ίνβερεσκ, κοντά στο Εδιμβούργο, όπου βρισκόταν ρωμαϊκό οχυρό. Είχε γεννηθεί στη νότια Βρετανία και είχε διανύσει εκατοντάδες χιλιόμετρα για να φτάσει στην περιοχή του Φερθ οφ Φορθ, στις ανατολικές ακτές της Σκωτίας.
Οι τραυματισμοί που αποκάλυψαν τα οστά του
Η εξέταση του σκελετού έδωσε στους επιστήμονες πληροφορίες για τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε ο άνδρας όσο ζούσε.
Ο άνδρας είχε σοβαρό πρόβλημα στον δεξιό αγκώνα, πιθανότατα εξαιτίας λοίμωξης που είχε προκαλέσει αλλοιώσεις στα οστά. Αυτό περιόριζε σημαντικά τις κινήσεις του χεριού του. Είχε επίσης υποστεί κάταγμα στη μύτη, το οποίο είχε επουλωθεί.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η κατάσταση του δεξιού του χεριού δεν θα του επέτρεπε να χειριστεί ξίφος, γεγονός που αποκλείει το ενδεχόμενο να υπηρετούσε ως μάχιμος στρατιώτης την περίοδο του θανάτου του. Δεν είναι γνωστό, ωστόσο, με τι ασχολούνταν ή ποια θέση κατείχε στην κοινότητα γύρω από το ρωμαϊκό οχυρό.
Ο Φρέιζερ Χάντερ, επικεφαλής επιμελητής προϊστορικής και ρωμαϊκής αρχαιολογίας στα Εθνικά Μουσεία της Σκωτίας, δήλωσε ότι εργάζεται εδώ και χρόνια με τα ευρήματα του Ίνβερεσκ, αλλά η ανασύνθεση του προσώπου τού επέτρεψε για πρώτη φορά να σχηματίσει μια εικόνα για έναν από τους κατοίκους του.
«Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ακριβώς πώς έμοιαζε, αλλά πιστεύουμε ότι η οικογένεια και οι φίλοι του θα αναγνώριζαν την ομοιότητα», ανέφερε.
Το μυστήριο με τους αποκεφαλισμένους νεκρούς
Ακόμη πιο ασυνήθιστος είναι ο τρόπος με τον οποίο είχε ταφεί ο άνδρας.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν συνολικά έξι ταφές ενηλίκων ανδρών στην περιοχή γύρω από το ρωμαϊκό οχυρό του Ίνβερεσκ. Οι τέσσερις από αυτούς, συμπεριλαμβανομένου του άνδρα του οποίου ανασυντέθηκε το πρόσωπο, είχαν αποκεφαλιστεί μετά τον θάνατό τους.
Οι συγκεκριμένες ταφές συγκαταλέγονται στα παλαιότερα γνωστά παραδείγματα αυτής της πρακτικής στη Βρετανία και είναι οι πρώτες που έχουν εντοπιστεί στη Σκωτία.
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν γιατί αφαιρέθηκαν τα κεφάλια των νεκρών. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η πρακτική συνδεόταν με θρησκευτικές ή υπερφυσικές αντιλήψεις της εποχής, ιδιαίτερα με τον τρόπο θανάτου των συγκεκριμένων ανθρώπων. Δεν αποκλείεται, επίσης, να αποτελούσε κάποια μορφή τιμωρίας.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για να επιβεβαιωθεί κάποια από αυτές τις θεωρίες.
Η Τζες Τόμσον, επιμελήτρια οστεοαρχαιολογίας στα Εθνικά Μουσεία της Σκωτίας, χαρακτήρισε τις ταφές του Ίνβερεσκ εξαιρετικά σπάνια ευρήματα από τη ρωμαϊκή περίοδο.
Πώς οι επιστήμονες ανασύνθεσαν το πρόσωπό του
Για να δημιουργηθεί η ψηφιακή εικόνα, συνδυάστηκαν διαφορετικές επιστημονικές μέθοδοι και στοιχεία από ερευνητικά ιδρύματα της Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ομάδα αξιοποίησε την οστεοαρχαιολογική εξέταση που πραγματοποιήθηκε στο μουσείο, προηγούμενες αναλύσεις ισοτόπων από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Ντάραμ και μελέτες αρχαίου DNA από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Γιορκ και της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ.
Ο ειδικός στην ανασύνθεση προσώπων Κρις Ριν συνδύασε τα επιστημονικά δεδομένα για να δημιουργήσει την τελική απεικόνιση.
Η αναπαράσταση θα παρουσιαστεί στην έκθεση «Roman Scotland: Life on the Edge of Empire» («Ρωμαϊκή Σκωτία: Η ζωή στα σύνορα της αυτοκρατορίας»), η οποία θα φιλοξενηθεί στο Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας από τις 14 Νοεμβρίου 2026 έως τις 18 Απριλίου 2027.
Η έκθεση εξετάζει τη ζωή στα βόρεια σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, από τους στρατιώτες που προσπάθησαν να κατακτήσουν τη σημερινή Σκωτία μέχρι τις οικογένειες, τους εμπόρους και τις κοινότητες που αναπτύχθηκαν γύρω από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Παρουσιάζει επίσης πώς επηρεάστηκαν οι τοπικοί πληθυσμοί από τη ρωμαϊκή παρουσία.
Πηγή: Pagenews.gr