Μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών στην καθημερινότητα των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται ήδη σε πλήρη εξέλιξη.
Τα παλιά ρολόγια ρεύματος αντικαθίστανται σταδιακά από ψηφιακούς, «έξυπνους» μετρητές, οι οποίοι μπορούν να αποστέλλουν εξ αποστάσεως στοιχεία κατανάλωσης, περιορίζοντας την ανάγκη επιτόπιας καταμέτρησης.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ξεπεράσει το ορόσημο των 2 εκατομμυρίων εγκατεστημένων έξυπνων μετρητών, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος του Διαχειριστή, Αναστάσιος Μάνος, στο Renewable & Storage Forum.
Ο ρυθμός εγκατάστασης έχει αυξηθεί σημαντικά: περίπου 6.000 νέοι μετρητές τοποθετούνται καθημερινά και 130.000 σε μηνιαία βάση.
Η κλίμακα της μετάβασης είναι τεράστια, με στόχο την ολοκλήρωση του προγράμματος αντικατάστασης έως το 2030.
Ωστόσο, η αλλαγή δεν αφορά μόνο το ρολόι που βρίσκεται στον κοινόχρηστο χώρο μιας πολυκατοικίας ή στον εξωτερικό τοίχο μιας μονοκατοικίας.
Αφορά τον τρόπο με τον οποίο μετριέται, τιμολογείται και διαχειρίζεται η ηλεκτρική ενέργεια.
Δέκα νέα ρολόγια το λεπτό – Η μεγάλη επιχείρηση του ΔΕΔΔΗΕ
Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών έχει μετατραπεί σε μια μεγάλης κλίμακας τεχνική επιχείρηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Διαχειριστή, η ημερήσια δυναμικότητα αντικατάστασης φτάνει περίπου τους 6.000 μετρητές.
Αυτό αντιστοιχεί σε δέκα εγκαταστάσεις ανά λεπτό, εφόσον υπολογιστεί σε συνεχή βάση μέσα στο δεκάωρο εντατικής εργασίας των συνεργείων. Ο μηνιαίος αριθμός των 130.000 αντικαταστάσεων αντανακλά τον πραγματικό προγραμματισμό και τις διαθέσιμες εργάσιμες ημέρες.
Ήδη, το 66% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στην Ελλάδα μετριέται εξ αποστάσεως.
Πρόκειται για ποσοστό της καταναλισκόμενης ενέργειας και όχι για το 66% των νοικοκυριών. Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς μεγάλες επαγγελματικές και βιομηχανικές παροχές αντιπροσωπεύουν υψηλότερη κατανάλωση.
Τι αλλάζει πρακτικά στο σπίτι και στον λογαριασμό ρεύματος
Για τον καταναλωτή, η πιο άμεση αλλαγή αφορά την καταγραφή της πραγματικής κατανάλωσης.
Με το παλαιό σύστημα, όταν δεν υπήρχε διαθέσιμη ένδειξη, οι λογαριασμοί μπορούσαν να εκδίδονται με εκτιμώμενη κατανάλωση και να ακολουθεί εκκαθάριση.
Οι έξυπνοι μετρητές επιτρέπουν την αυτόματη αποστολή ενδείξεων, εφόσον η τηλεπικοινωνιακή σύνδεση λειτουργεί κανονικά και τα δεδομένα ενσωματώνονται στα συστήματα τιμολόγησης.
Αυτό μπορεί να μειώσει τις εκτιμήσεις κατανάλωσης και τις αποκλίσεις που εμφανίζονται σε μεταγενέστερους εκκαθαριστικούς λογαριασμούς.
Παράλληλα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για πιο αναλυτική πληροφόρηση σχετικά με τις ώρες κατά τις οποίες καταναλώνεται ηλεκτρική ενέργεια.
Ο καταναλωτής θα μπορεί, μέσα από τις υπηρεσίες που θα υποστηρίζουν ο Διαχειριστής και ο προμηθευτής του, να έχει καλύτερη εικόνα της κατανάλωσής του.
Η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση της τιμής της κιλοβατώρας. Η εξοικονόμηση εξαρτάται από το τιμολόγιο, τις συνήθειες χρήσης και τη δυνατότητα μεταφοράς κατανάλωσης σε οικονομικότερες ώρες.
Τα πορτοκαλί τιμολόγια: Πότε μπορεί να συμφέρει το ρεύμα
Οι έξυπνοι μετρητές δημιουργούν την απαραίτητη τεχνολογική υποδομή για την ανάπτυξη δυναμικών τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας.
Τα λεγόμενα πορτοκαλί τιμολόγια συνδέουν τη χρέωση της ενέργειας με την τιμή που διαμορφώνεται στην αγορά σε διαφορετικές ώρες της ημέρας, σύμφωνα με τους όρους κάθε προϊόντος.
Αυτό σημαίνει ότι η χρήση ηλεκτρικών συσκευών σε ώρες χαμηλών τιμών μπορεί να οδηγήσει σε εξοικονόμηση.
Για παράδειγμα, ένα νοικοκυριό που έχει τη δυνατότητα να προγραμματίζει τη λειτουργία του θερμοσίφωνα, του πλυντηρίου ή τη φόρτιση ηλεκτρικού οχήματος μπορεί να επωφελείται όταν οι τιμές είναι χαμηλότερες.
Υπάρχει, όμως, και η αντίθετη πλευρά: όταν η τιμή στην αγορά ανεβαίνει, ο καταναλωτής με δυναμικό τιμολόγιο μπορεί να αντιμετωπίσει υψηλότερες χρεώσεις.
Επομένως, η επιλογή ενός τέτοιου προγράμματος απαιτεί ενημέρωση και προσεκτική αξιολόγηση των πραγματικών αναγκών κάθε νοικοκυριού.
Το δίκτυο αποκτά «μάτια»: Θα εντοπίζονται γρηγορότερα οι βλάβες;
Η ψηφιακή μετάβαση δεν περιορίζεται στους μετρητές των καταναλωτών.
Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά παράλληλα στη χαρτογράφηση του δικτύου χαμηλής τάσης, η οποία καλύπτει ήδη περίπου το 50% των πελατών.
Στο ίδιο σχέδιο εντάσσεται η εγκατάσταση 50.000 μονάδων παρακολούθησης σε υποσταθμούς.
Η νέα υποδομή στοχεύει στη συλλογή περισσότερων δεδομένων για την κατάσταση του δικτύου, επιτρέποντας ταχύτερο εντοπισμό υπερφορτίσεων, τεχνικών προβλημάτων και διακοπών ηλεκτροδότησης.
Σήμερα, ο εντοπισμός μιας βλάβης μπορεί να απαιτεί συνδυασμό τηλεφωνικών αναφορών, τεχνικών ελέγχων και επιτόπιων παρεμβάσεων.
Με την ανάπτυξη της ψηφιακής εποπτείας, ο Διαχειριστής επιδιώκει να περιορίσει τον χρόνο εντοπισμού προβλημάτων και να οργανώνει αποτελεσματικότερα τις εργασίες αποκατάστασης.
Η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης αναμένεται να βοηθήσει στην ανάλυση των δεδομένων και στην αναγνώριση μοτίβων που μπορεί να υποδεικνύουν πιθανές βλάβες.
Ρευματοκλοπές: Από τα 350 εκατ. ευρώ κάτω από τα 300 εκατ.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο ΔΕΔΔΗΕ στην αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Αναστάσιος Μάνος, το ετήσιο κόστος τους είχε φτάσει περίπου τα 350 εκατομμύρια ευρώ το 2023, ενώ πλέον έχει υποχωρήσει κάτω από τα 300 εκατομμύρια ευρώ.
Η μείωση των απωλειών εκτιμάται ότι αποφέρει όφελος 130 έως 150 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.
Μαζί με τις εισπράξεις από βεβαιωμένες ρευματοκλοπές, το σωρευτικό όφελος για τους καταναλωτές υπολογίζεται, σύμφωνα με τον Διαχειριστή, σε περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ.
Οι έξυπνοι μετρητές μπορούν να συμβάλουν στον εντοπισμό ασυνήθιστων καταναλώσεων και τεχνικών παρεμβάσεων, διευκολύνοντας τους στοχευμένους ελέγχους.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε ασυνήθιστη ένδειξη συνιστά ρευματοκλοπή. Απαιτείται τεχνική διαπίστωση και εφαρμογή των προβλεπόμενων διαδικασιών.
Από τρεις συνδέσεις ΑΠΕ την ημέρα στις 80 – Η έκρηξη της πράσινης ενέργειας
Η αναβάθμιση του δικτύου συνδέεται άμεσα με τη μεγάλη ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Το 2019, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ο ΔΕΔΔΗΕ πραγματοποιούσε περίπου τρεις νέες συνδέσεις ΑΠΕ ημερησίως.
Το 2024 και το 2025 ο αριθμός αυτός είχε αυξηθεί στις 78 έως 80 συνδέσεις την ημέρα.
Στο δίκτυο διανομής βρίσκεται πλέον συνδεδεμένο περίπου το 50% της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ της χώρας, με περισσότερους από 100.000 παραγωγούς και συνολική ισχύ περίπου 10 GW.
Στις αρχές του 2026, περισσότερο από το 80% των συμβάσεων σύνδεσης αφορούσε μικρές εγκαταστάσεις ισχύος έως 100 kW.
Η εξέλιξη δείχνει πόσο έχει αλλάξει η λειτουργία του δικτύου, το οποίο δεν εξυπηρετεί πλέον μόνο καταναλωτές αλλά και έναν πολύ μεγάλο αριθμό μικρών παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το Πάσχα του 2026 και η δύσκολη δοκιμασία των 4 GW
Η αύξηση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά και άλλες ΑΠΕ δημιουργεί νέες τεχνικές προκλήσεις, ιδιαίτερα όταν η παραγωγή είναι υψηλή αλλά η ζήτηση περιορισμένη.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει πλέον δυνατότητα εξ αποστάσεως ελέγχου περίπου 6 GW παραγωγής ΑΠΕ.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτέλεσε το Πάσχα του 2026, όταν χρειάστηκε να διαχειριστεί περίπου 4 GW παραγωγής χωρίς, σύμφωνα με τον Διαχειριστή, να προκληθεί πρόβλημα στη λειτουργία του συστήματος.
Η δυνατότητα ελέγχου της παραγωγής αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς το ηλεκτρικό σύστημα πρέπει να διατηρεί την ισορροπία παραγωγής και κατανάλωσης κάθε στιγμή.
Επενδύσεις 800 εκατ. ευρώ ετησίως – Το κενό των 1,7 δισ.
Πίσω από τη μαζική εγκατάσταση των νέων μετρητών βρίσκεται ένα ευρύτερο επενδυτικό πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, οι ετήσιες επενδύσεις έχουν αυξηθεί από περίπου 150 εκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2011–2019 σε σχεδόν 800 εκατομμύρια ευρώ σήμερα.
Ο Αναστάσιος Μάνος υποστήριξε ότι η περιορισμένη επενδυτική δραστηριότητα των προηγούμενων ετών είχε δημιουργήσει επενδυτικό κενό περίπου 1,7 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Η κάλυψη αυτού του κενού πραγματοποιείται σε μια περίοδο όπου αυξάνονται ταυτόχρονα οι ανάγκες ηλεκτροκίνησης, η παραγωγή ΑΠΕ, η ζήτηση για νέες συνδέσεις και η απαίτηση για πιο αξιόπιστη ηλεκτροδότηση.
Μπαταρίες και αποθήκευση: Πάνω από 70 διαθέσιμα σημεία σύνδεσης
Η επόμενη μεγάλη πρόκληση αφορά την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εντοπίσει περισσότερα από 70 σημεία σύνδεσης στα οποία εκτιμά ότι μπορεί να υποδεχθεί άμεσα περίπου 1 GW ισχύος αποθήκευσης.
Την ίδια στιγμή, οι αιτήσεις για έργα αποθήκευσης έχουν ξεπεράσει τα 2,2 GW.
Οι μπαταρίες μπορούν να απορροφούν μέρος της πλεονάζουσας ηλεκτρικής παραγωγής και να αποδίδουν ενέργεια όταν υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη.
Η ανάπτυξή τους μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ, αν και η πραγματική τους συμβολή εξαρτάται από τον σχεδιασμό, τη χωροθέτηση και τους κανόνες λειτουργίας της αγοράς.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές για την αντικατάσταση
Η αλλαγή του μετρητή πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος του Διαχειριστή και δεν σημαίνει ότι ο καταναλωτής πρέπει υποχρεωτικά να αλλάξει πάροχο ή τιμολόγιο.
Επίσης, η ύπαρξη έξυπνου μετρητή δεν επιβάλλει αυτόματα τη μετάβαση σε δυναμικό πρόγραμμα χρέωσης.
Ο καταναλωτής θα πρέπει να ενημερώνεται από τα επίσημα κανάλια του ΔΕΔΔΗΕ για τη διαδικασία αντικατάστασης και να ελέγχει τους όρους οποιουδήποτε νέου τιμολογίου προτού το επιλέξει.
Η εγκατάσταση νέου μετρητή αποτελεί τεχνολογική αναβάθμιση της παροχής. Τα οικονομικά οφέλη, όμως, δεν είναι ίδια για όλους και δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως εγγυημένη μείωση λογαριασμού.
Η Ελλάδα περνά στην εποχή της ψηφιακής ηλεκτρικής ενέργειας
Η εγκατάσταση περισσότερων από δύο εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών αποτελεί σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού δικτύου.
Το πρόγραμμα έως το 2030 φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο καταμέτρησης, να προσφέρει περισσότερα δεδομένα στους καταναλωτές και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερη λειτουργία της αγοράς.
Ταυτόχρονα, η ψηφιακή εποπτεία μπορεί να ενισχύσει την αντιμετώπιση των απωλειών, τη διαχείριση των βλαβών και την ενσωμάτωση της πράσινης παραγωγής.
Το παλιό ρολόι του ρεύματος αποσύρεται σταδιακά. Το μεγάλο στοίχημα είναι η νέα τεχνολογία να μεταφραστεί σε πιο ακριβή τιμολόγηση, καλύτερες υπηρεσίες και ουσιαστικό όφελος για τα νοικοκυριά.
Πηγή: pagenews.gr