Ευθεία επίθεση στην Ελλάδα εξαπέλυσε ο αντιπρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, Μούσα αλ Κόνι, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο από αυτό που της αναλογεί στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε συνέντευξή του στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu, ο Λίβυος αξιωματούχος υπερασπίστηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο για τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ κάλεσε την ελληνική πλευρά να προσφύγει στη διεθνή διαιτησία, εφόσον θεωρεί ότι τα δικαιώματά της παραβιάζονται.
Οι δηλώσεις του έρχονται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων, με έδρα τη Βεγγάζη, να εγκρίνει στις 20 Οκτωβρίου το μνημόνιο που υπεγράφη το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης. Η απόφαση σηματοδοτεί ανατροπή της προηγούμενης στάσης του κοινοβουλίου, το οποίο το 2020 είχε απορρίψει την επικύρωση των συμφωνιών με την Άγκυρα και είχε ψηφίσει υπέρ της διακοπής των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.
Η Αθήνα έχει απορρίψει εκ νέου το μνημόνιο, χαρακτηρίζοντάς το παράνομο και άκυρο, με το υπουργείο Εξωτερικών να υποστηρίζει ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Η ελληνική πλευρά επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι η συμφωνία δεν λαμβάνει υπόψη τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες ζώνες.
Κατά τον ίδιο, η αιτία ήταν ότι η ελληνική πλευρά διεκδικούσε μεγαλύτερο μερίδιο από εκείνο που, όπως υποστηρίζει, της αναλογεί. “Η Ελλάδα αντιδρά επειδή ζητά περισσότερα από όσα δικαιούται”, ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας τη συμφωνία με την Τουρκία ως μέσο διασφάλισης των λιβυκών δικαιωμάτων.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν τη θέση του Λίβυου αξιωματούχου και όχι κοινώς αποδεκτό νομικό συμπέρασμα. Η νομιμότητα του τουρκολιβυκού μνημονίου και η επήρεια των νησιών στην οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών αποτελούν αντικείμενο διακρατικής διαφωνίας.
Ο αλ Κόνι αναφέρθηκε και στη στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, υποστηρίζοντας ότι είναι αναμενόμενη η στήριξή της προς ένα κράτος-μέλος της, δηλαδή την Ελλάδα. Παράλληλα, κάλεσε την Αθήνα να προσφύγει στη διεθνή διαιτησία, εφόσον θεωρεί ότι διαθέτει νομικά επιχειρήματα για την υπόθεση.
Η ελληνική κυβέρνηση, από την πλευρά της, έχει δηλώσει ότι θα λάβει όλα τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, ενώ έχει ενημερώσει τους εταίρους και τους συμμάχους της για τις εξελίξεις.
Η έγκριση του μνημονίου και η αντίδραση της Αθήνας
Η απόφαση της Βουλής της ανατολικής Λιβύης αναζωπυρώνει τη διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Το μνημόνιο του 2019 χαράσσει μια οριοθέτηση μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, την οποία η Ελλάδα θεωρεί ότι αγνοεί τη γεωγραφική θέση και τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, μεταξύ των οποίων η Κρήτη.
Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν τη συγκεκριμένη οριοθέτηση και ότι η κοινοβουλευτική έγκριση δεν μεταβάλλει τη νομική αξιολόγηση της συμφωνίας.
Η απόφαση της 20ής Οκτωβρίου δεν περιορίστηκε στο θαλάσσιο μνημόνιο: το κοινοβούλιο της Βεγγάζης ανακάλεσε και τις προηγούμενες αποφάσεις του 2020 που απέρριπταν τις συμφωνίες με την Τουρκία και προέβλεπαν τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Άγκυρα. Η εξέλιξη ενισχύει τις προοπτικές συνεργασίας Τουρκίας και ανατολικής Λιβύης, παρά τις διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν για τη νομιμότητα του μνημονίου.
Ο αλ Κόνι ζητά επιτάχυνση της συνεργασίας με την Τουρκία
Πέρα από το ζήτημα της οριοθέτησης, ο Λίβυος αξιωματούχος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις οικονομικές και ενεργειακές προοπτικές της σχέσης με την Τουρκία.
Όπως δήλωσε, σημαντικό μέρος των ενεργειακών πόρων της Λιβύης παραμένει ανεξερεύνητο, με αποτέλεσμα η χώρα να χρειάζεται επενδύσεις και τεχνογνωσία για την ανακάλυψη και την αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο αλ Κόνι εξέφρασε την επιθυμία του να ενισχυθεί η συνεργασία με τουρκικές εταιρείες στον τομέα της έρευνας και της εξόρυξης υδρογονανθράκων, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία διαθέτει την απαιτούμενη εμπειρία. Ανέφερε, επίσης, ότι τουρκικές επιχειρήσεις έχουν δραστηριοποιηθεί στο παρελθόν στη δυτική Λιβύη και εκτίμησε ότι θα μπορούσαν να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο σε ολόκληρη τη χώρα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι διεθνείς ενεργειακές αναταράξεις, ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι κρίσεις στον Περσικό Κόλπο καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να προχωρήσουν οι επενδύσεις.
Τουρκικές εταιρείες και μεγάλα έργα στη Λιβύη
Ο αλ Κόνι συνέδεσε την έγκριση του μνημονίου και με την προοπτική ευρύτερης τουρκικής οικονομικής παρουσίας στη Λιβύη.
Όπως ανέφερε, η χώρα χρειάζεται έργα υποδομών, δρόμους, σήραγγες, γέφυρες και μεγάλες κατασκευαστικές επενδύσεις. Εξέφρασε την πεποίθηση ότι τουρκικές εταιρείες θα μπορούσαν να διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην ανοικοδόμηση και την ανάπτυξη της χώρας, επικαλούμενος την εμπειρία τους σε μεγάλα έργα.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η έγκριση του μνημονίου ανοίγει τον δρόμο για την ενίσχυση της συνεργασίας με την Άγκυρα, τόσο στην ενέργεια όσο και στις κατασκευές. Ωστόσο, η έκταση και οι όροι ενδεχόμενων νέων επενδύσεων θα εξαρτηθούν από τις σχετικές συμφωνίες και τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες στη Λιβύη.
Ο ρόλος της Τουρκίας στην πολιτική κρίση της Λιβύης
Στη συνέντευξή του, ο αντιπρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου αναφέρθηκε και στον ρόλο της Τουρκίας στις προσπάθειες πολιτικής συνεννόησης μεταξύ των αντίπαλων λιβυκών πλευρών.
Υποστήριξε ότι η Άγκυρα διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με διαφορετικούς πολιτικούς παράγοντες και μπορεί να συμβάλει στην προσέγγισή τους. Μάλιστα, χαρακτήρισε την Τουρκία έναν διαμεσολαβητή που, ακόμη και όταν θεωρείται ότι έχει προτιμήσεις υπέρ συγκεκριμένης πλευράς, μπορεί να διαδραματίσει θετικό ρόλο στην προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών.
Ο αλ Κόνι εξέφρασε την ελπίδα ότι η Τουρκία θα εντείνει τις πρωτοβουλίες της για την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μεταξύ των λιβυκών παρατάξεων και θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες ενοποίησης της χώρας.
Οι δηλώσεις του αποτυπώνουν τη βούληση μέρους της λιβυκής ηγεσίας να εμβαθύνει τις σχέσεις με την Άγκυρα, σε μια περίοδο κατά την οποία το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο. Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της και η αντιμετώπιση των συνεπειών που, σύμφωνα με την Αθήνα, απορρέουν από τη συγκεκριμένη συμφωνία.
Πηγή: Pagenews.gr