Σκληρή επίθεση στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη εξαπέλυσε η Έφη Αχτσιόγλου, με αφορμή τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ανοίγοντας ταυτόχρονα μια ευρύτερη συζήτηση για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών και την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
Η πολιτικός της Νέας Αριστεράς χαρακτήρισε την εξέλιξη του τουρκολιβυκού υπόθεση με σοβαρό πολιτικό και διπλωματικό αποτύπωμα, αποδίδοντας στην κυβέρνηση αδυναμία να αποτρέψει κινήσεις που, κατά την εκτίμησή της, επηρεάζουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η κριτική της δεν αποτελεί υιοθέτηση μιας σκληρότερης εθνικιστικής γραμμής, αλλά στηρίζεται στην ανάγκη υπεράσπισης των ελληνικών θέσεων μέσω του διεθνούς δικαίου και ενός ουσιαστικού, δομημένου διαλόγου με την Τουρκία.
Η παρέμβασή της αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς συνδυάζει τρεις σαφείς θέσεις: κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς, αντίθεση στη λογική του «δεδομένου συμμάχου» και υποστήριξη της προοπτικής προσφυγής στη Χάγη.
«Είχαμε μια ξεκάθαρη διπλωματική αποτυχία»
Η Έφη Αχτσιόγλου δεν άφησε περιθώρια παρερμηνείας ως προς την αξιολόγησή της για τις εξελίξεις.
«Νομίζω ότι στο τουρκολιβυκό είχαμε μία ξεκάθαρη διπλωματική αποτυχία και μία ξεκάθαρη αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής», ανέφερε.
Η ίδια υποστήριξε ότι η κυβέρνηση είχε βρεθεί αντιμέτωπη με το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήδη από το 2019 και ότι, παρά τις διαβεβαιώσεις της, δεν κατόρθωσε να αποτρέψει τις μεταγενέστερες κινήσεις που ακολούθησαν.
«Ήδη από το ’19, με κυβέρνηση την ίδια κυβέρνηση του Μητσοτάκη, υπό αιφνιδιασμό συνειδητοποιεί η κυβέρνηση ότι υπάρχει το παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο», σημείωσε.
Στη συνέχεια περιέγραψε τη στάση που, σύμφωνα με την ίδια, είχε υιοθετήσει η Αθήνα:
«Περνάει ένα χρονικό διάστημα στο οποίο μας διαβεβαιώνει ότι ως παράνομο δεν παράγει έννομες συνέπειες και εμείς θα κάνουμε τα πάντα για να μην υπάρξει καμία εξέλιξη».
Η Αχτσιόγλου συνέδεσε την κριτική της με την αναφερόμενη επικύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή πλευρά.
«Και επτά χρόνια μετά το τουρκολιβυκό σύμφωνο επικυρώνεται από τη Βουλή», υποστήριξε.
Έσπευσε, πάντως, να διαχωρίσει το ζήτημα της πολιτικής εξέλιξης από τη νομική ισχύ του μνημονίου:
«Αυτό δεν σημαίνει ότι θα παράξει έννομα αποτελέσματα γιατί είναι παράνομο. Όμως δείχνει την αδυναμία της ελληνικής κυβέρνησης να προλάβει πράγματα που διασφαλίζουν τα κυριαρχικά μας συμφέροντα».
Η θέση της είναι ότι, ανεξάρτητα από τις ελληνικές νομικές ενστάσεις απέναντι στο μνημόνιο, η Αθήνα όφειλε να έχει κινηθεί αποτελεσματικότερα στο διπλωματικό πεδίο.
Πυρά κατά των ΗΠΑ: «Κάνουν τον Πόντιο Πιλάτο»
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η κριτική της για τη στάση της Ουάσιγκτον.
Η Έφη Αχτσιόγλου υποστήριξε ότι η τοποθέτηση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών αντιμετωπίζει το ζήτημα ως αντικείμενο διμερούς διαφοράς με την Τουρκία.
«Βγαίνει το State Department και λέει ότι αυτό είναι μια διμερής διαφορά με την Τουρκία και θα πρέπει να επιλυθεί διμερώς», ανέφερε.
Σύμφωνα με την ίδια, μια τέτοια προσέγγιση δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που θα έπρεπε να έχει η ελληνική διπλωματία από έναν στενό σύμμαχο.
«Δηλαδή όχι απλά δεν αναγνωρίζει τον παράνομο χαρακτήρα, αλλά το μετατρέπει και σε διαφωνία, προστίθεται δηλαδή στις ελληνοτουρκικές διαφωνίες και λέει “λύστε τα μόνοι σας” και κάνει και τον Πόντιο Πιλάτο», υποστήριξε.
Η κριτική της επεκτάθηκε συνολικά στη στρατηγική των σχέσεων της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Είναι προφανές επίσης ότι αυτή η πολιτική που εφαρμόζει η κυβέρνηση του πιστού, του δεδομένου συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών, τελικά δεν προστατεύει τα συμφέροντα της χώρας», τόνισε.
Η Αχτσιόγλου αντιπαρέβαλε τη σημερινή κυβερνητική προσέγγιση με μια εξωτερική πολιτική που, όπως υποστήριξε, επιδίωκε περισσότερα διπλωματικά ανοίγματα.
«Έχουμε βρεθεί σε χειρότερη θέση από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια που ασκήθηκε μια πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, που χτίζαμε σχέσεις και στα Βαλκάνια και στην ευρύτερη περιοχή με όλους τους δυνατούς παίκτες».
Πρόκειται για πολιτική αποτίμηση της ίδιας, με την οποία αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της σημερινής διπλωματικής στρατηγικής.
«Η κριτική μας δεν είναι από τα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας»
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, η Έφη Αχτσιόγλου δέχθηκε ερώτηση για το αν η κριτική της Νέας Αριστεράς στα εθνικά θέματα κινείται σε σκληρότερη κατεύθυνση από εκείνη της κυβέρνησης.
Η απάντησή της ήταν κατηγορηματική.
«Όχι, όχι, η κριτική δεν είναι από τα δεξιά», ανέφερε.
Και εξήγησε:
«Η κριτική είναι με βάση τον ορθό λόγο και την υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας στη βάση του διεθνούς δικαίου».
Στη συνέχεια επανήλθε στην ουσία των εξελίξεων γύρω από το τουρκολιβυκό.
«Με βάση τον ορθό λόγο νομίζω ότι ο καθένας καταλαβαίνει ότι αυτό που συνέβη με το τουρκολιβυκό, και όχι μόνο γιατί υπάρχουν και άλλα γεγονότα, είναι μία ήττα», υποστήριξε.
Η ίδια επικαλέστηκε και σχετικές δημόσιες τοποθετήσεις πολιτικών προσώπων με εμπειρία στα εθνικά ζητήματα, επιχειρώντας να ενισχύσει το επιχείρημά της ότι η ανησυχία για τις εξελίξεις δεν περιορίζεται σε έναν συγκεκριμένο πολιτικό χώρο.
Η ξεκάθαρη θέση για τη Χάγη: «Προφανώς λέμε Χάγη»
Παρά την έντονη κριτική της στην κυβέρνηση, η Έφη Αχτσιόγλου τάχθηκε υπέρ της συνέχισης του διαλόγου με την Τουρκία.
Απέρριψε την αντίληψη ότι η υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προϋποθέτει διακοπή των επαφών με την Άγκυρα.
«Με την Τουρκία πρέπει να υπάρχει σταθερός δίαυλος διαλόγου, σταθερός και γόνιμος διάλογος», σημείωσε.
Ωστόσο, διευκρίνισε ότι ο διάλογος δεν πρέπει να περιορίζεται σε συμβολικές συναντήσεις και ανταλλαγές επισκέψεων.
«Σταθερός διάλογος, λοιπόν, όχι απλή ανταλλαγή επισκέψεων, για να λέμε ότι έγινε η ανταλλαγή επισκέψεων. Να είναι δομημένος».
Όταν ρωτήθηκε πού θα πρέπει να οδηγεί αυτός ο διάλογος, απάντησε:
«Στη Χάγη, για την επίλυση της μίας και μόνης διαφοράς που έχουμε».
Και όταν ο συνομιλητής της επέμεινε στο αν η προσφυγή στη Χάγη αποτελεί πράγματι θέση του πολιτικού της χώρου, η απάντησή της ήταν ακόμη πιο σαφής:
«Προφανώς. Προφανώς λέμε Χάγη. Καλό είναι να τα ακούμε».
Η Αχτσιόγλου υποστήριξε έτσι έναν δομημένο ελληνοτουρκικό διάλογο με συγκεκριμένο στόχο, αντί για μια διαδικασία που θα εξαντλείται στη διατήρηση ενός θετικού κλίματος χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Αιχμές για Ερντογάν: «Μόνο διαλλακτικός δεν είναι»
Η Έφη Αχτσιόγλου άσκησε κριτική και στον τρόπο με τον οποίο, κατά την άποψή της, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αξιοποιεί τις ελληνοτουρκικές επαφές.
Υποστήριξε ότι οι συναντήσεις χωρίς ουσιαστική διαπραγματευτική πρόοδο μπορούν να επιτρέψουν στην Άγκυρα να καλλιεργεί μια εικόνα διαλλακτικότητας, χωρίς να αλλάζει τις θέσεις της.
«Αν απλά κάνουμε ανταλλαγή επισκέψεων χωρίς να μπαίνουμε στην ουσία και χωρίς να τίθενται τα ζητήματα, ξέρετε τι κάνει ο Ερντογάν; Παρουσιάζει ως “δείτε πόσο διαλλακτικός είμαι”», ανέφερε.
Και πρόσθεσε:
«Στην πραγματικότητα μόνο διαλλακτικός δεν είναι».
Η πολιτικός της Νέας Αριστεράς επέμεινε ότι ο διάλογος χρειάζεται περιεχόμενο και συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Σύμφωνα με τη δική της προσέγγιση, η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών διαφορών.
Επίθεση στον Μητσοτάκη και για τον Νετανιάχου: «Το διεθνές δίκαιο δεν είναι α λα καρτ»
Η Έφη Αχτσιόγλου συνέδεσε την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης με τη στάση της απέναντι στον πόλεμο στη Γάζα και τις σχέσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η ίδια υποστήριξε ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου πρέπει να αποτελεί σταθερή αρχή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και όχι να εφαρμόζεται επιλεκτικά.
«Η επιμονή στο διεθνές δίκαιο είναι καθοριστικό στοιχείο και για τη δική μας προστασία», ανέφερε.
Στη συνέχεια διατύπωσε ιδιαίτερα σκληρή κριτική προς τον πρωθυπουργό:
«Όταν έχεις, για παράδειγμα, τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη και ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν λέει κουβέντα και αγκαλιάζεται με τον Νετανιάχου την άλλη μέρα, δεν μπορείς να επικαλείσαι το διεθνές δίκαιο για να θέσεις τα ζητήματα της Κύπρου, για παράδειγμα».
Η αναφορά στη γενοκτονία αποτυπώνει τον χαρακτηρισμό που χρησιμοποίησε η ίδια στη συνέντευξή της.
Η Αχτσιόγλου ολοκλήρωσε το επιχείρημά της με μια φράση που συμπυκνώνει την κριτική της:
«Το διεθνές δίκαιο δεν είναι α λα καρτ. Πρέπει να το έχεις ως μόνιμο γνώμονα στην εξωτερική σου πολιτική».
Με αυτή την τοποθέτηση επιχείρησε να συνδέσει την αξιοπιστία της ελληνικής διπλωματίας με τη συνέπεια των θέσεών της σε διαφορετικές διεθνείς κρίσεις.
Το πολιτικό μήνυμα της Αχτσιόγλου: Διάλογος με την Τουρκία, αλλά χωρίς διπλωματικές αυταπάτες
Η παρέμβαση της Έφης Αχτσιόγλου διαμορφώνει μια σαφή πολιτική αντιπαράθεση με την κυβέρνηση Μητσοτάκη γύρω από τρία βασικά ζητήματα.
Πρώτον, την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στις εξελίξεις του τουρκολιβυκού μνημονίου.
Δεύτερον, τη σχέση της Αθήνας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το κατά πόσο η στενή συμμαχική συνεργασία εξασφαλίζει υποστήριξη στις ελληνικές θέσεις.
Τρίτον, τη μορφή που πρέπει να έχει ο διάλογος με την Τουρκία και τον ρόλο του διεθνούς δικαίου στην αντιμετώπιση των διαφορών.
Η Αχτσιόγλου δεν εισηγείται διακοπή του διαλόγου ούτε εγκατάλειψη της διπλωματικής οδού. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι οι ελληνοτουρκικές επαφές πρέπει να αποκτήσουν συγκεκριμένο στόχο και να μην περιορίζονται στη διατήρηση μιας εικόνας ήρεμων σχέσεων.
Η κεντρική πολιτική της θέση είναι ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια περισσότερο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, με σταθερή υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου και ουσιαστική διπλωματική προετοιμασία.
Και το μήνυμά της προς την κυβέρνηση είναι σαφές: κατά την εκτίμησή της, η διατήρηση του διαλόγου δεν αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από αποτελέσματα στην προστασία των ελληνικών συμφερόντων.
Πηγή: pagenews.gr