Από την τεχνολογική επένδυση στην παραγωγική οικονομία: Το μεγάλο στοίχημα του ΔΑΙΔΑΛΟΥ –
Από τον Δεκέμβριο η πρόσβαση στον υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ των 58,9 εκατ – Σε μια νέα φάση εισέρχεται η ελληνική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη, την ψηφιακή οικονομία και την τεχνολογική αυτονομία, καθώς από τον Δεκέμβριο του 2026 αναμένεται να αρχίσει η σταδιακή πρόσβαση επιχειρήσεων, startups, πανεπιστημίων και ερευνητικών οργανισμών στον εθνικό υπερυπολογιστή ΔΑΙΔΑΛΟΣ, μια υποδομή συνολικού προϋπολογισμού 58,9 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα υψηλής τεχνολογίας που έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα, με στόχο να ενισχύσει την εγχώρια έρευνα, την παραγωγή εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης και την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων.
Ο υπερυπολογιστής, ο οποίος εγκαινιάστηκε στις 19 Οκτωβρίου από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, παρουσία του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, περνά πλέον από το στάδιο εγκατάστασης στη διαδικασία επιχειρησιακής αξιοποίησης.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη αναπτυξιακή σημασία.
Για πρώτη φορά, η Ελλάδα διαθέτει υπολογιστική υποδομή τέτοιας κλίμακας, ικανή να υποστηρίξει ιδιαίτερα απαιτητικές επιστημονικές εργασίες, μεγάλα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης και εφαρμογές που μέχρι σήμερα απαιτούσαν πρόσβαση σε αντίστοιχες εγκαταστάσεις του εξωτερικού.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η τεχνολογική ισχύς του συστήματος, αλλά το κατά πόσο αυτή θα μετατραπεί σε καινοτομία, επενδύσεις, νέα προϊόντα και εξειδικευμένες θέσεις εργασίας.
Από τον Δεκέμβριο οι πρώτοι χρήστες – Πώς θα αποκτούν πρόσβαση οι επιχειρήσεις
Η σταδιακή διάθεση των υπολογιστικών πόρων του ΔΑΙΔΑΛΟΥ αναμένεται να ξεκινήσει τον Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση των τεχνικών δοκιμών και των αναγκαίων ρυθμίσεων.
Σύμφωνα με την ΕΔΥΤΕ, η πρόσβαση θα οργανώνεται μέσω προσκλήσεων και διαδικασιών αξιολόγησης, ανάλογα με τη φύση και τις απαιτήσεις των προτεινόμενων έργων.
Στους δυνητικούς χρήστες περιλαμβάνονται:
- Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
- Νεοφυείς επιχειρήσεις και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Μεγάλες βιομηχανικές και τεχνολογικές εταιρείες.
- Δημόσιοι οργανισμοί και ερευνητικές ομάδες.
- Φορείς από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τους όρους των αντίστοιχων προγραμμάτων.
Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν προτάσεις, οι οποίες θα αξιολογούνται με βάση την επιστημονική ή τεχνολογική αξία τους, τις ανάγκες υπολογιστικής ισχύος και τη διαθεσιμότητα των πόρων.
Οι αναλυτικοί όροι πρόσβασης, οι προθεσμίες και οι ειδικές προϋποθέσεις συμμετοχής αναμένεται να ανακοινωθούν από την ΕΔΥΤΕ.
Η πρόσβαση, επομένως, δεν θα είναι αυτομάτως διαθέσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο. Θα εξαρτάται από τις προβλεπόμενες διαδικασίες και την έγκριση των σχετικών αιτήσεων.
Στην 31η θέση παγκοσμίως – Υπολογιστική ισχύς 120 φορές μεγαλύτερη από τον ΑΡΙΣ
Η τεχνολογική δυναμική του ΔΑΙΔΑΛΟΥ αποτυπώνεται στα χαρακτηριστικά του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της κατάταξης TOP500 του Ιουνίου 2026, ο ελληνικός υπερυπολογιστής καταλαμβάνει την 31η θέση παγκοσμίως, με μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops.
Παράλληλα, βρίσκεται στην 23η θέση της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστικών συστημάτων.
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ διαθέτει περισσότερα από 2.000 NVIDIA GH200 Grace Hopper Superchips, ενώ η μέγιστη θεωρητική του υπολογιστική ισχύς φτάνει τα 115 petaflops.
Σύμφωνα με την ΕΔΥΤΕ, η υπολογιστική του ισχύς είναι περίπου 120 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του προηγούμενου εθνικού υπερυπολογιστή, ΑΡΙΣ.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί νέες δυνατότητες για την εκτέλεση πολύπλοκων υπολογιστικών εργασιών και την ανάπτυξη εφαρμογών που απαιτούν εξαιρετικά υψηλή επεξεργαστική ισχύ.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η δυνατότητα υποστήριξης της εκπαίδευσης και λειτουργίας προηγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και της επεξεργασίας μεγάλων συνόλων δεδομένων.
Πού μπορούν να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες του ΔΑΙΔΑΛΟΥ
Οι προβλεπόμενες εφαρμογές του συστήματος εκτείνονται σε πολλούς τομείς της οικονομίας και της επιστημονικής έρευνας.
Στην Υγεία, η υπολογιστική ισχύς μπορεί να υποστηρίξει βιοϊατρική έρευνα, ανάλυση δεδομένων και εφαρμογές εξατομικευμένης ιατρικής.
Στην Ενέργεια, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σύνθετες προσομοιώσεις, πρόβλεψη ζήτησης, μοντελοποίηση συστημάτων και βελτιστοποίηση ενεργειακών διαδικασιών.
Στην κλιματική και περιβαλλοντική έρευνα, μπορεί να υποστηρίξει την επεξεργασία μεγάλων όγκων δεδομένων και την ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων πρόγνωσης.
Στις Μεταφορές, μπορεί να αξιοποιηθεί για τον σχεδιασμό και τη βελτιστοποίηση δικτύων και υποδομών.
Στην κυβερνοασφάλεια, μπορεί να ενισχύσει ερευνητικές εφαρμογές και την ανάλυση σύνθετων ψηφιακών απειλών.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η δυνατότητα πρόσβασης σε τέτοιους πόρους μπορεί να μειώσει ορισμένα από τα τεχνολογικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν ερευνητικές ομάδες και μικρότερες επιχειρήσεις.
Τα 58,9 εκατ. ευρώ: Πού κατευθύνεται η χρηματοδότηση
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 58,9 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.
Η υλοποίηση πραγματοποιήθηκε σε δύο βασικά σκέλη.
Το πρώτο, ύψους 41 εκατ. ευρώ, αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση του υπολογιστικού εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης, του λογισμικού και την παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης από τη Hewlett Packard Enterprise.
Το δεύτερο, ύψους 17,9 εκατ. ευρώ, αφορά τις ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις και τη διαμόρφωση του Κέντρου Δεδομένων στο Λαύριο, με ανάδοχο τη MainSys.
Η ευρωπαϊκή Κοινή Επιχείρηση EuroHPC αναφέρει επίσης κόστος απόκτησης του υπερυπολογιστικού συστήματος ύψους 36 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση κατά 35% από την EuroHPC και κατά 65% από το ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0».
Τα 36 εκατ. ευρώ δεν ταυτίζονται με τον συνολικό προϋπολογισμό του έργου, καθώς αφορούν διαφορετικό χρηματοδοτικό αντικείμενο.
Η διάκριση αυτή έχει σημασία για την ακριβή αποτύπωση του κόστους και των πηγών χρηματοδότησης.
Το Λαύριο γίνεται κόμβος υπολογιστικής ισχύος
Η εγκατάσταση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, συνδέει μια παλαιότερη βιομηχανική υποδομή με τις ανάγκες της σύγχρονης ψηφιακής οικονομίας.
Το κτίριο μετατράπηκε σε Κέντρο Δεδομένων, με τις απαραίτητες τεχνικές εγκαταστάσεις για τη λειτουργία ενός υπερυπολογιστή μεγάλης κλίμακας.
Για την ψύξη του εξοπλισμού χρησιμοποιείται τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση των εξωτερικών κλιματικών συνθηκών όπου αυτό είναι εφικτό.
Παράλληλα, στο Τεχνολογικό Πάρκο λειτουργεί φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp, το οποίο προορίζεται για ιδιοκατανάλωση και κάλυψη μέρους των ενεργειακών αναγκών.
Η ενεργειακή αποδοτικότητα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τέτοιες υποδομές, καθώς η λειτουργία προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων απαιτεί σημαντική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Η θέση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ στη Green500 αποκτά συνεπώς ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει την υπολογιστική απόδοση με την ενεργειακή αποτελεσματικότητα.
PHAROS AI Factory: Το δεύτερο σκέλος της ελληνικής στρατηγικής
Η αξιοποίηση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ συνδέεται με το PHAROS AI Factory, το ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης που εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο AI Factories.
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες που επιλέχθηκαν για τη δημιουργία αντίστοιχων υποδομών.
Το PHAROS αποτελεί ξεχωριστό έργο συνολικού προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση κατά 50% από την EuroHPC και κατά 50% από εθνικούς πόρους.
Η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο υποδομές είναι λειτουργική.
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ παρέχει την υπολογιστική ισχύ.
Το PHAROS συνδυάζει την πρόσβαση σε υπολογιστικούς πόρους με δεδομένα, τεχνογνωσία και εξειδικευμένες υπηρεσίες για την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι τρεις βασικοί τομείς δραστηριότητάς του είναι η Υγεία, η Γλώσσα και ο Πολιτισμός, καθώς και η Βιωσιμότητα.
Στο εγχείρημα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, η ΕΔΥΤΕ, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά» και το Υπερταμείο.
Η σύνδεση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ με το PHAROS δημιουργεί ένα πλαίσιο συνεργασίας ανάμεσα στην ερευνητική κοινότητα, τις επιχειρήσεις και τους δημόσιους φορείς.
Η πολιτική διάσταση: Η Ελλάδα και η ευρωπαϊκή τεχνολογική αυτονομία
Πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά, η λειτουργία του ΔΑΙΔΑΛΟΥ εντάσσεται στη συζήτηση για τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό τεχνολογικό χάρτη.
Η ανάπτυξη Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτεί πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, αξιόπιστα δεδομένα και κατάλληλες υποδομές.
Η ύπαρξη εθνικής υπερυπολογιστικής εγκατάστασης μπορεί να ενισχύσει την ικανότητα ελληνικών οργανισμών να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά ερευνητικά και τεχνολογικά προγράμματα.
Ταυτόχρονα, η συμμετοχή στο δίκτυο EuroHPC εντάσσει την ελληνική υποδομή σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό σύστημα συνεργασίας.
Η τεχνολογική αυτονομία, ωστόσο, δεν εξασφαλίζεται μόνο με την απόκτηση ισχυρού εξοπλισμού.
Απαιτεί συνεχή αναβάθμιση, τεχνική υποστήριξη, πρόσβαση σε δεδομένα, επαρκή χρηματοδότηση και αξιοποίηση των υποδομών από παραγωγικούς φορείς.
Από την Τεχνητή Νοημοσύνη στις επενδύσεις και τις νέες θέσεις εργασίας
Για την ελληνική οικονομία, η σημαντικότερη αναπτυξιακή προοπτική του ΔΑΙΔΑΛΟΥ βρίσκεται στη δυνατότητα αξιοποίησής του από επιχειρήσεις.
Μια startup που αναπτύσσει εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να χρειάζεται υπολογιστικούς πόρους που είναι δύσκολο να εξασφαλίσει με ίδια κεφάλαια.
Μια βιομηχανική επιχείρηση μπορεί να αξιοποιήσει προηγμένες προσομοιώσεις για την ανάπτυξη προϊόντων.
Ένας ερευνητικός φορέας μπορεί να επεξεργαστεί δεδομένα που απαιτούν εξαιρετικά υψηλή υπολογιστική ισχύ.
Η πρόσβαση σε κοινές υποδομές μπορεί να διευκολύνει τέτοιες δραστηριότητες, υπό την προϋπόθεση ότι οι διαδικασίες διάθεσης των πόρων θα είναι αποτελεσματικές και θα ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των χρηστών.
Από οικονομική άποψη, το ζητούμενο είναι η μετατροπή της τεχνολογικής υποδομής σε νέες υπηρεσίες, προϊόντα, ερευνητικές συνεργασίες και επενδύσεις.
Η δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης αποτελεί δυνητικό αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας, χωρίς να μπορεί να θεωρηθεί αυτοματοποιημένη συνέπεια της λειτουργίας του υπερυπολογιστή.
Ο Δεκέμβριος ως αφετηρία της πραγματικής αξιοποίησης
Η προγραμματισμένη έναρξη πρόσβασης τον Δεκέμβριο σηματοδοτεί τη μετάβαση του ΔΑΙΔΑΛΟΥ από την ολοκλήρωση της εγκατάστασης στην εξυπηρέτηση πραγματικών επιστημονικών και επιχειρηματικών έργων.
Η πορεία του εγχειρήματος θα αξιολογηθεί μέσα από συγκεκριμένους δείκτες: αριθμό εγκεκριμένων έργων, αξιοποίηση της υπολογιστικής ισχύος, συμμετοχή επιχειρήσεων, ερευνητικά αποτελέσματα και ανάπτυξη εφαρμογών με οικονομική ή κοινωνική αξία.
Για την κυβέρνηση, η υποδομή αποτελεί μέρος της στρατηγικής ψηφιακού μετασχηματισμού και ενίσχυσης της καινοτομίας.
Για τις επιχειρήσεις και τα πανεπιστήμια, δημιουργεί νέες δυνατότητες πρόσβασης σε προηγμένους υπολογιστικούς πόρους.
Για την ελληνική οικονομία, το ζητούμενο είναι ευρύτερο: να ενισχυθεί η παραγωγή τεχνολογίας και να αυξηθεί η συμμετοχή της χώρας σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ αποτελεί πλέον μια σημαντική υπολογιστική υποδομή. Η ουσιαστική αναπτυξιακή του αξία θα καθοριστεί από το πόσο αποτελεσματικά θα χρησιμοποιηθεί από την επιστημονική και επιχειρηματική κοινότητα.
Πηγή: pagenews.gr