Η κάλπη έδωσε στο Λικούντ την πρώτη θέση, αλλά δεν έδωσε στον Μπενιαμίν Νετανιάχου κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Έδωσε στους αντιπάλους του τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν την παραμονή του, χωρίς να εξασφαλίσει ότι μπορούν να κυβερνήσουν μαζί.
Αυτή είναι η εξίσωση της επόμενης ημέρας στο Ισραήλ: υπάρχουν αριθμητικά σενάρια κυβέρνησης, αλλά κανένα δεν συνοδεύεται ακόμη από πολιτική συμφωνία.
Με καταμετρημένο το 90,4% των ψήφων, σύμφωνα με την ενημέρωση που δημοσιεύθηκε τις πρώτες ώρες της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου, η προσωρινή κατανομή παρέμενε στις 53 έδρες για το μπλοκ Νετανιάχου, 48 για το μπλοκ Άιζενκοτ και 19 για τις αραβικές παρατάξεις.
Οι αριθμοί δεν αποτελούν ακόμη οριστικό αποτέλεσμα. Αποτυπώνουν, όμως, το πρόβλημα που καλούνται να λύσουν οι πολιτικοί αρχηγοί: κανένα από τα δύο βασικά στρατόπεδα δεν διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία των 61 εδρών στην 120μελή Κνεσέτ.
Πρώτο σενάριο: Κυβέρνηση ενότητας με τίμημα τις προεκλογικές δεσμεύσεις
Μια σύμπραξη του Λικούντ με το Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ, το Together του Ναφτάλι Μπένετ και το Yisrael Beytenu του Αβίγκντορ Λίμπερμαν θα μπορούσε, με την προσωρινή κατανομή, να συγκεντρώσει 66 έδρες.
Η αριθμητική προσφέρει πλειοψηφία. Η πολιτική δημιουργεί τα εμπόδια.
Ο Νετανιάχου θα έπρεπε να διαπραγματευτεί μια διαφορετική κυβερνητική σύνθεση, ενδεχομένως απομακρυνόμενος από παραδοσιακούς συμμάχους του στην ακροδεξιά και στα υπερορθόδοξα κόμματα. Οι αντίπαλοί του θα έπρεπε να εξηγήσουν γιατί συνεργάζονται με τον πρωθυπουργό που δεσμεύτηκαν να αντικαταστήσουν.
Δεν αρκεί επομένως μια συμφωνία για υπουργεία. Θα απαιτούνταν συνεννόηση για την ηγεσία, τις εγγυήσεις λειτουργίας και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Μια σοβαρή νέα κρίση ασφαλείας θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις υπέρ της ενότητας. Δεν θα εξαφάνιζε αυτομάτως τη δυσπιστία μεταξύ των πιθανών εταίρων.
Δεύτερο σενάριο: Άιζενκοτ με αραβική κοινοβουλευτική στήριξη
Το μπλοκ Άιζενκοτ και οι δύο αραβικές παρατάξεις συγκεντρώνουν αριθμητικά 67 έδρες.
Αυτή είναι η ισχυρότερη αριθμητική βάση για μια κυβέρνηση χωρίς τον Νετανιάχου. Δεν αποτελεί, ωστόσο, ενιαίο πολιτικό συνασπισμό.
Μία δυνατότητα είναι η συγκρότηση κυβέρνησης από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, με το Ra’am και την Κοινή Λίστα να προσφέρουν στήριξη χωρίς να συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο.
Η διάκριση ανάμεσα στην κυβερνητική συμμετοχή και στην εξωτερική κοινοβουλευτική υποστήριξη μπορεί να δημιουργήσει χώρο διαπραγμάτευσης. Δεν παρακάμπτει τις αντιρρήσεις όσων απορρίπτουν ακόμη και την εξάρτηση μιας κυβέρνησης από αραβικές ψήφους.
Ο Άιζενκοτ θα πρέπει να εξασφαλίσει συμφωνία και στο εσωτερικό του δικού του μπλοκ. Οι θέσεις του Λίμπερμαν, οι προϋποθέσεις συνεργασίας και οι διαφωνίες για ζητήματα ασφάλειας δυσκολεύουν αυτή τη διαδρομή.
Οι 67 έδρες μπορούν να αντικαταστήσουν τον Νετανιάχου μόνο εφόσον μετατραπούν σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τις κρίσιμες ψηφοφορίες.
Το προηγούμενο του Ra’am στην κυβέρνηση Μπένετ–Λαπίντ το 2021–2022 δείχνει ότι μια τέτοια συνεργασία είναι εφικτή. Δείχνει επίσης ότι η συγκρότηση ενός συνασπισμού και η διατήρησή του αποτελούν διαφορετικές δοκιμασίες.
Τρίτο σενάριο: Ο Νετανιάχου αναζητεί τις οκτώ έδρες που λείπουν
Με 53 έδρες, ο απερχόμενος συνασπισμός απέχει οκτώ από την απόλυτη πλειοψηφία.
Ο Νετανιάχου μπορεί να επιχειρήσει να προσελκύσει ένα κόμμα της αντιπολίτευσης ή μεμονωμένους βουλευτές. Έχει μακρά εμπειρία διαπραγματεύσεων και αξιοποίησης των διαφορών μεταξύ των αντιπάλων του.
Η διαδρομή αυτή, όμως, απαιτεί περισσότερα από προσωπικές επαφές. Ένας πιθανός εταίρος θα πρέπει να αποδεχθεί το πολιτικό κόστος της αλλαγής στρατοπέδου και να εξασφαλίσει ότι οι όροι της συνεργασίας μπορούν να εφαρμοστούν.
Παράλληλα, οι παραχωρήσεις προς έναν νέο εταίρο μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις στους υφιστάμενους συμμάχους του πρωθυπουργού.
Το ζητούμενο για τον Νετανιάχου είναι να προσθέσει στήριξη χωρίς να χάσει μέρος εκείνης που ήδη διαθέτει.
Η πρωτιά του Λικούντ ενισχύει τη διαπραγματευτική του θέση. Δεν του εξασφαλίζει από μόνη της νέα θητεία.
Τέταρτο σενάριο: Αποτυχία των συμφωνιών και επιστροφή στις κάλπες
Εάν καμία διαδρομή δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη, το Ισραήλ μπορεί να οδηγηθεί ξανά σε εκλογές.
Η διαδικασία δεν ενεργοποιείται αμέσως μετά την αποτυχία της πρώτης διαπραγμάτευσης. Μετά τη δημοσίευση των επίσημων αποτελεσμάτων, ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ θα διαβουλευτεί με τα κόμματα και θα αναθέσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Ο πρώτος εντολοδόχος διαθέτει 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης έως 14. Αν αποτύχει, προβλέπονται επόμενα θεσμικά στάδια και δυνατότητες ανάθεσης σε άλλον υποψήφιο.
Ο Χέρτσογκ έχει ζητήσει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια αποφυγής νέας εκλογικής αναμέτρησης και να προσέλθουν οι παρατάξεις στις συνομιλίες με ανοιχτό πνεύμα.
Μέχρι να ορκιστεί νέα κυβέρνηση, ο Νετανιάχου παραμένει επικεφαλής της απερχόμενης διοίκησης. Η παράταση των διαπραγματεύσεων διατηρεί αυτή την κατάσταση, αλλά παρατείνει και την αβεβαιότητα.
Η επόμενη κυβέρνηση θα κριθεί στις παραχωρήσεις
Το βασικό εμπόδιο δεν είναι η έλλειψη πιθανών συνδυασμών. Είναι ότι οι διαθέσιμοι συνδυασμοί απαιτούν από ορισμένους αρχηγούς να αναθεωρήσουν δεσμεύσεις με τις οποίες προσήλθαν στις κάλπες.
Η κυβέρνηση ενότητας απαιτεί συμφωνία μεταξύ προσωπικών και πολιτικών αντιπάλων. Η εναλλακτική υπό τον Άιζενκοτ απαιτεί συνεννόηση για τον ρόλο των αραβικών παρατάξεων. Η ανασυγκρότηση πλειοψηφίας υπό τον Νετανιάχου απαιτεί μετακινήσεις από το αντίπαλο στρατόπεδο.
Εάν όλοι επιμείνουν σε όλες τις απαγορεύσεις τους, η διέξοδος στενεύει προς νέες εκλογές.
Το ερώτημα που θα κρίνει τις επόμενες εβδομάδες είναι συγκεκριμένο: ποιος μπορεί να υποχωρήσει αρκετά για να σχηματίσει κυβέρνηση, χωρίς να χάσει τη στήριξη που χρειάζεται για να την κρατήσει;
Πηγή: pagenews.gr