Τουρισμός: «Φορολογικός λογαριασμός» χωρίς τέλος – Μέτωπο ξενοδόχων κατά κυβέρνησης για το νέο 1%

«Η στήριξη της Αυτοδιοίκησης είναι θεμιτός στόχος, δεν μπορεί όμως να χρηματοδοτείται διαρκώς από έναν μόνο κλάδο».

Με αυτή την αιχμηρή επισήμανση, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων (ΠΟΞ) απευθύνεται στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ζητώντας να μην προχωρήσει η νέα αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων στο 1%.

Η σχεδιαζόμενη παρέμβαση, που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των μέτρων ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, προκαλεί έντονες αντιδράσεις στον ξενοδοχειακό κλάδο, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο μεταξύ κυβέρνησης, τουριστικών επιχειρήσεων και δήμων.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), ο οποίος εκφράζει την αντίθεσή του στην περαιτέρω επιβάρυνση της τουριστικής δραστηριότητας, ιδιαίτερα μετά τη δυνατότητα αύξησης του τέλους από 0,5% σε 0,75% που θεσπίστηκε το 2024.

Η διαφωνία δεν αφορά αποκλειστικά τη μεταβολή ενός φορολογικού συντελεστή. Αγγίζει τη συνολική φορολογική ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού, τη χρηματοδότηση των τοπικών κοινωνιών και τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιούνται τα έσοδα που εισπράττονται από τις επιχειρήσεις φιλοξενίας.

Από το 0,5% στο 1% μέσα σε δύο χρόνια – Η επιβάρυνση που προκαλεί αντιδράσεις

Η προωθούμενη αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων στο 1% έρχεται σε συνέχεια της νομοθετικής παρέμβασης του 2024, με την οποία δόθηκε στους δήμους η δυνατότητα να αυξήσουν τον συντελεστή από 0,5% σε 0,75%.

Σύμφωνα με την ΠΟΞ, η νέα μεταβολή σημαίνει αύξηση κατά 33,3% σε σχέση με τον σημερινό ανώτατο συντελεστή, ενώ συγκριτικά με το 0,5% που ίσχυε προηγουμένως οδηγεί σε διπλασιασμό του τέλους.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η αύξηση του 2024 έχει ήδη υιοθετηθεί από σημαντικό αριθμό δήμων.

«Η δυνατότητα αυτή αξιοποιήθηκε άμεσα: Ενδεικτικά αναφέρουμε πως σύμφωνα με έρευνα σε 40 δήμους, οι 24 είχαν αυξήσει το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων», επισημαίνει στην επιστολή της.

Το στοιχείο αυτό χρησιμοποιείται από τους ξενοδόχους ως επιχείρημα ότι η δυνατότητα αύξησης του τέλους, ακόμη και όταν παρέχεται προαιρετικά στους δήμους, μπορεί να οδηγήσει σε ευρεία εφαρμογή του υψηλότερου συντελεστή.

Το τέλος υπολογίζεται επί του σχετικού κύκλου εργασιών και όχι επί των καθαρών κερδών των επιχειρήσεων.

Αυτό σημαίνει ότι μια ξενοδοχειακή μονάδα μπορεί να επιβαρύνεται ακόμη και σε περιόδους περιορισμένης κερδοφορίας.

ΣΕΤΕ: «Δεν δικαιολογείται νέα επιβάρυνση του τουρισμού»

Ο ΣΕΤΕ αναγνωρίζει ότι οι δήμοι χρειάζονται επαρκείς πόρους για τη συντήρηση υποδομών, τη βελτίωση των υπηρεσιών και την αντιμετώπιση των αναγκών που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα.

Ωστόσο, υποστηρίζει ότι η χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να βασίζεται σε διαδοχικές αυξήσεις των επιβαρύνσεων που επιβάλλονται στα τουριστικά καταλύματα.

Σύμφωνα με τη θέση του Συνδέσμου, μια νέα αύξηση, τόσο σύντομα μετά την προηγούμενη νομοθετική παρέμβαση, δεν δικαιολογείται από τα διαθέσιμα δεδομένα.

Ο ΣΕΤΕ θέτει ως προτεραιότητα την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων που ήδη εισπράττονται από την τουριστική δραστηριότητα.

Η θέση αυτή συνοδεύεται από ένα ευρύτερο αίτημα: να συνδέονται τα δημόσια έσοδα που προέρχονται από τον τουρισμό με τις πραγματικές ανάγκες των προορισμών και να υπάρχει σαφής εικόνα για τα έργα και τις υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται.

Επιστολή στον Μητσοτάκη: «Μια ακόμη επιβάρυνση χωρίς ουσιαστικό διάλογο»

Η ΠΟΞ επέλεξε να απευθυνθεί απευθείας στον πρωθυπουργό, εκφράζοντας την ενόχλησή της για τον τρόπο με τον οποίο πληροφορήθηκε τη σχεδιαζόμενη αύξηση.

«Με έκπληξη πληροφορηθήκαμε από σχετικά δημοσιεύματα ότι, στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης των δήμων που παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της ΚΕΔΕ, περιλαμβάνεται η (νέα) αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1%», αναφέρεται στην επιστολή.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η επιβάρυνση προωθείται χωρίς να έχει προηγηθεί επαρκής διαβούλευση με τους εκπροσώπους των ξενοδοχειακών επιχειρήσεων.

«Ο ξενοδοχειακός κλάδος διαπιστώνει με προβληματισμό ότι μια ακόμα επιβάρυνση, την οποία πρόκειται να καλύψει ως επί το πλείστον ο ίδιος, φαίνεται να δρομολογείται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους θεσμικούς εκπροσώπους του».

Η επιστολή αναδεικνύει μια πολιτική αντίφαση που, κατά τους ξενοδόχους, χαρακτηρίζει τη σημερινή προσέγγιση: ενώ αναγνωρίζεται η σημασία του τουρισμού για την ελληνική οικονομία, επιβάλλονται νέες επιβαρύνσεις χωρίς αντίστοιχες παρεμβάσεις ελάφρυνσης.

Από 148 εκατ. σε 588 εκατ. ευρώ – Η εκτίναξη των εσόδων από τη διαμονή

Το ισχυρότερο οικονομικό επιχείρημα των τουριστικών φορέων αφορά την αύξηση των εισπράξεων από τον πρώην φόρο διαμονής και το σημερινό Τέλος Ανθεκτικότητας στην Κλιματική Κρίση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ που παραθέτει η ΠΟΞ, τα σχετικά έσοδα διαμορφώθηκαν ως εξής:

Η αύξηση είναι ιδιαίτερα έντονη μετά το 2023.

Μέσα σε δύο χρόνια, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά περίπου 298%, ενώ το 2025 ήταν σχεδόν πενταπλάσια σε σχέση με το 2018.

Η ΠΟΞ συγκρίνει αυτή την εξέλιξη με την αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων της χώρας, οι οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, διαμορφώθηκαν από 20,6 δισ. ευρώ το 2023 σε 23,6 δισ. ευρώ το 2025.

Πρόκειται για άνοδο περίπου 14,7%.

Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι η αύξηση της συγκεκριμένης φορολογικής επιβάρυνσης υπήρξε περίπου είκοσι φορές ταχύτερη από την αύξηση των τουριστικών εσόδων.

Η σύγκριση αναδεικνύει τη διαφορά στους ρυθμούς μεταβολής, αν και τα δύο μεγέθη δεν είναι απολύτως ομοειδή: οι ταξιδιωτικές εισπράξεις μετρούν συνολικά έσοδα από επισκέπτες, ενώ οι εισπράξεις του τέλους επηρεάζονται και από μεταβολές στους φορολογικούς συντελεστές.

Προς τα 771 εκατ. ευρώ το 2026 – Τι δείχνουν τα στοιχεία του πενταμήνου

Σύμφωνα με τα δεδομένα που επικαλούνται οι τουριστικοί φορείς, η αυξητική πορεία των εισπράξεων συνεχίστηκε και κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026.

Οι ετήσιες μεταβολές που παραθέτει η ΠΟΞ είναι 38% τον Ιανουάριο, 51% τον Φεβρουάριο, 48% τον Μάρτιο, 58% τον Απρίλιο και 13% τον Μάιο.

Συνολικά, η αύξηση του πενταμήνου υπολογίζεται σε περίπου 31%.

Εφόσον ο ρυθμός αυτός διατηρούνταν στο σύνολο του έτους, η ΠΟΞ εκτιμά ότι τα έσοδα θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 771 εκατ. ευρώ το 2026.

Πρόκειται για εκτίμηση και όχι για οριστικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Ο ΣΕΤΕ αξιοποιεί τα συγκεκριμένα δεδομένα για να υποστηρίξει ότι πριν από οποιαδήποτε νέα επιβάρυνση πρέπει να εξεταστεί η αποτελεσματική χρήση των ήδη διαθέσιμων δημόσιων πόρων.

Ελλάδα και Κύπρος: Το φορολογικό χάσμα των ξενοδοχείων

Ιδιαίτερο βάρος δίνουν οι δύο φορείς στη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ για τη φορολογική ανταγωνιστικότητα των ελληνικών ξενοδοχείων.

Σύμφωνα με τη μελέτη που επικαλούνται, η Ελλάδα κατατάσσεται στην πέμπτη θέση μεταξύ επτά ανταγωνιστικών μεσογειακών χωρών ως προς τη σχετική φορολογική ανταγωνιστικότητα.

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αφορά ένα συγκρίσιμο ξενοδοχείο τεσσάρων αστέρων, με τιμή δωματίου 150 ευρώ.

Στην Ελλάδα, οι φόροι και το μη μισθολογικό κόστος υπολογίζονται σε 44,7 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 29,8% της τιμής.

Στην Κύπρο, η αντίστοιχη επιβάρυνση ανέρχεται σε 24,1 ευρώ, δηλαδή 16,1%.

Η διαφορά φτάνει τα 20,6 ευρώ ανά δωμάτιο στο συγκεκριμένο συγκριτικό παράδειγμα.

Κατά τη μελέτη, αυτή η απόκλιση συνδέεται με χαμηλότερη λειτουργική κερδοφορία για τα ελληνικά ξενοδοχεία, η οποία μπορεί να υπολείπεται έως και 38,4%, ανάλογα με τις παραδοχές του μοντέλου.

Παράλληλα, το νεκρό σημείο λειτουργίας υπολογίζεται σε 124,6 ευρώ ανά δωμάτιο στην Ελλάδα, έναντι 108,7 ευρώ στην Κύπρο.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτυπώνουν την πραγματική οικονομική κατάσταση κάθε ξενοδοχείου, αλλά αναδεικνύουν, σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, τις επιπτώσεις των διαφορετικών φορολογικών και λειτουργικών επιβαρύνσεων.

Τα μικρά και οικογενειακά ξενοδοχεία στο επίκεντρο

Η ΠΟΞ επισημαίνει ότι οι πρόσθετες επιβαρύνσεις επί του κύκλου εργασιών επηρεάζουν ιδιαίτερα τις μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις.

Σε αντίθεση με μεγαλύτερες μονάδες που ενδέχεται να διαθέτουν περισσότερες δυνατότητες χρηματοδότησης, διαφοροποίησης εσόδων ή απορρόφησης αυξήσεων κόστους, μια μικρή επιχείρηση μπορεί να έχει περιορισμένα περιθώρια προσαρμογής.

Η επίδραση του τέλους δεν είναι ίδια για όλα τα ξενοδοχεία.

Εξαρτάται από την πληρότητα, τις τιμές, το λειτουργικό κόστος, την εποχικότητα, τις συμβάσεις με ταξιδιωτικούς οργανισμούς και τη δυνατότητα μετακύλισης της επιβάρυνσης στον επισκέπτη.

Γι’ αυτό και η αύξηση του συντελεστή δεν σημαίνει αυτομάτως ισόποση αύξηση της τελικής τιμής διαμονής.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μεταφερθεί στον πελάτη, ενώ σε άλλες να περιορίσει τα περιθώρια κέρδους της επιχείρησης.

Βραχυχρόνια μίσθωση: Η καταγγελία για άνισους όρους ανταγωνισμού

Ένα ακόμη πεδίο αντιπαράθεσης αφορά τη βραχυχρόνια μίσθωση.

Η ΠΟΞ υποστηρίζει ότι οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις επωμίζονται δυσανάλογο μέρος των φορολογικών επιβαρύνσεων σε σύγκριση με τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παραθέτει, τα ξενοδοχεία καταβάλλουν περίπου το 92,6% των σχετικών εισπράξεων από το Τέλος Ανθεκτικότητας, ενώ οι εισπράξεις από τη βραχυχρόνια μίσθωση αντιστοιχούν σε πολύ μικρότερο ποσοστό.

Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η βραχυχρόνια μίσθωση διαθέτει περισσότερες κλίνες από το σύνολο των ξενοδοχείων, γεγονός που, κατά την άποψή της, καθιστά αναγκαίο τον έλεγχο της πραγματικής φορολογικής συνεισφοράς κάθε κατηγορίας.

Ωστόσο, ο αριθμός των διαθέσιμων κλινών δεν ταυτίζεται με τον αριθμό των πραγματοποιούμενων διανυκτερεύσεων ή με τον φορολογητέο κύκλο εργασιών.

Η σύγκριση απαιτεί συνεπώς στοιχεία πληρότητας, τιμών και πραγματικών εισπράξεων.

Η ΠΟΞ ζητεί να διασφαλιστεί η αποτελεσματική είσπραξη του τέλους από τη βραχυχρόνια μίσθωση, στην οποία, όπως σημειώνει, επεκτάθηκε από την 1η Ιανουαρίου 2024.

Το πολιτικό δίλημμα: Ποιος θα χρηματοδοτεί τους δήμους;

Πίσω από την αντιπαράθεση βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα δημόσιας πολιτικής.

Οι τουριστικοί δήμοι καλούνται να εξυπηρετήσουν πληθυσμούς που κατά τη διάρκεια της υψηλής περιόδου μπορεί να είναι πολλαπλάσιοι των μόνιμων κατοίκων τους.

Οι ανάγκες για καθαριότητα, αποκομιδή απορριμμάτων, φωτισμό, ύδρευση, συντήρηση κοινόχρηστων χώρων και υποδομές αυξάνονται ανάλογα με την τουριστική κίνηση.

Από αυτή την οπτική, η ενίσχυση των εσόδων της Αυτοδιοίκησης έχει συγκεκριμένη οικονομική και λειτουργική βάση.

Το σημείο διαφωνίας είναι ποιος πρέπει να αναλαμβάνει το σχετικό κόστος και με ποιον μηχανισμό.

Η ΠΟΞ υποστηρίζει ότι το τέλος παρεπιδημούντων θεσπίστηκε το 1973 για να καλύπτει ανάγκες που προκαλούσε η τουριστική δραστηριότητα στους δήμους.

Με τον νόμο 3756/2009, ο συντελεστής μειώθηκε στο 0,5%.

Η Ομοσπονδία υπενθυμίζει ότι τότε είχε επιλεγεί διαφορετικός τρόπος αναπλήρωσης των εσόδων της Αυτοδιοίκησης, με χρηματοδότηση που δεν στηριζόταν αποκλειστικά στον τουριστικό κλάδο.

Το 2024, με το άρθρο 30 του νόμου 5143/2024, δόθηκε η δυνατότητα αύξησης του τέλους στο 0,75%, ενώ, σύμφωνα με την ΠΟΞ, διευρύνθηκε και η δυνατότητα χρήσης των σχετικών εσόδων για γενικές δημοτικές δαπάνες.

Αυτή η αλλαγή βρίσκεται στον πυρήνα της σημερινής διαφωνίας.

«Πού πηγαίνουν τα χρήματα;» – Το αίτημα για ανταποδοτικότητα

Οι ξενοδόχοι δεν ζητούν μόνο να αποτραπεί η αύξηση του τέλους.

Θέτουν και ζήτημα διαφάνειας ως προς τη διάθεση των χρημάτων που ήδη εισπράττονται.

Η ΠΟΞ υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει επαρκής δημόσια εικόνα για τα συγκεκριμένα έργα και τις υπηρεσίες που χρηματοδοτούνται από τα έσοδα του τέλους παρεπιδημούντων.

Η επιστολή ζητεί να αποκατασταθεί η άμεση σύνδεση των εσόδων με τις ανάγκες που δημιουργεί η τουριστική δραστηριότητα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται έργα υποδομών, καθαριότητας, συντήρησης, βελτίωσης του δημόσιου χώρου και υπηρεσίες που επηρεάζουν τόσο τους κατοίκους όσο και τους επισκέπτες.

Η διεκδίκηση αυτή έχει σημασία και για τη βιωσιμότητα των προορισμών.

Όταν ένας δήμος εισπράττει περισσότερα χρήματα λόγω της τουριστικής δραστηριότητας, η διαφανής παρουσίαση του τρόπου αξιοποίησής τους μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.

Από την πλευρά της Αυτοδιοίκησης, πάντως, τίθεται και το ζήτημα της επάρκειας των συνολικών πόρων για τη λειτουργία των δήμων, ιδίως σε περιοχές με έντονες εποχικές ανάγκες.

Οι τρεις απαιτήσεις της ΠΟΞ προς την κυβέρνηση

Στην επιστολή της προς τον πρωθυπουργό, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων διατυπώνει τρία συγκεκριμένα αιτήματα.

Πρώτον, να μην προχωρήσει η αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων στο 1%.

Η Ομοσπονδία θεωρεί ότι η πρόσθετη χρηματοδότηση της Αυτοδιοίκησης πρέπει να αναζητηθεί με τρόπο που να μην επιβαρύνει διαρκώς τον ίδιο παραγωγικό κλάδο.

Δεύτερον, να διασφαλιστεί ο ανταποδοτικός χαρακτήρας του τέλους.

Τα έσοδα, σύμφωνα με την ΠΟΞ, πρέπει να κατευθύνονται σε έργα και υπηρεσίες που σχετίζονται με την τουριστική κίνηση και τη βελτίωση των προορισμών.

Εάν ο στόχος είναι η γενική χρηματοδότηση των δήμων, η Ομοσπονδία προτείνει να εξεταστεί ένα ευρύτερο μοντέλο επιβάρυνσης των επιχειρήσεων, με αναφορά σε παλαιότερη πρόταση φορολόγησης βάσει καθαρών κερδών.

Τρίτον, να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική είσπραξη του τέλους από τη βραχυχρόνια μίσθωση.

Η ΠΟΞ ζητεί να προηγηθεί η πλήρης εφαρμογή των υφιστάμενων υποχρεώσεων σε όλες τις μορφές τουριστικής διαμονής, πριν εξεταστούν νέες αυξήσεις για τα ξενοδοχεία.

Η εκκρεμότητα του ΦΠΑ και οι κυβερνητικές δεσμεύσεις

Η Ομοσπονδία επαναφέρει και το ζήτημα της φορολογικής ελάφρυνσης του ξενοδοχειακού κλάδου.

Στην επιστολή της επισημαίνει ότι η προεκλογική δέσμευση για μείωση του ΦΠΑ στη διαμονή δεν έχει υλοποιηθεί, ενώ στο μεταξύ έχουν αυξηθεί άλλες επιβαρύνσεις.

Κατά την ΠΟΞ, η εξέλιξη αυτή δημιουργεί προβληματισμό στις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να ανταγωνιστούν τουριστικούς προορισμούς με διαφορετικό φορολογικό περιβάλλον.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός τουρισμός καλείται να συνδυάσει την αύξηση των εσόδων με επενδύσεις σε υποδομές, αναβάθμιση υπηρεσιών και προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Η φορολογική ανταγωνιστικότητα αποτελεί έναν από τους παράγοντες αυτής της προσπάθειας, μαζί με την ποιότητα του προϊόντος, το ανθρώπινο δυναμικό, τις μεταφορές και τη συνολική εμπειρία των επισκεπτών.

Το μήνυμα των ξενοδόχων στο Μέγαρο Μαξίμου

Η νέα αντιπαράθεση δημιουργεί ένα συγκεκριμένο πολιτικό και οικονομικό ερώτημα για την κυβέρνηση: πώς μπορεί να ενισχύσει τους δήμους, χωρίς να επιβαρύνει δυσανάλογα τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους τουριστικούς προορισμούς;

Η απάντηση προϋποθέτει στοιχεία για τις πραγματικές ανάγκες της Αυτοδιοίκησης, τα υφιστάμενα έσοδα, τον τρόπο αξιοποίησής τους και τις επιπτώσεις που θα είχε η αύξηση του τέλους στην ανταγωνιστικότητα των καταλυμάτων.

Για τον ΣΕΤΕ και την ΠΟΞ, προτεραιότητα αποτελεί η διαφάνεια, η ανταποδοτικότητα και η αποφυγή νέας επιβάρυνσης πριν αξιολογηθούν οι ήδη διαθέσιμοι πόροι.

Η επιστολή της Ομοσπονδίας προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη καταλήγει σε ένα σαφές αίτημα πολιτικής επανεξέτασης:

«Να μην προχωρήσει η αύξηση του τέλους διαμονής παρεπιδημούντων στο 1%. Η στήριξη της Αυτοδιοίκησης είναι θεμιτός στόχος, δεν μπορεί όμως να χρηματοδοτείται διαρκώς από έναν μόνο κλάδο».

Πηγή: pagenews.gr