Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να επιστρέψει ως ο πολιτικός που μπορεί να εκφράσει την οργή και ταυτόχρονα να εγγυηθεί ότι γνωρίζει τα όριά της.
Αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα της παρουσίας του στο Παρίσι. Από τη μία, συμμετοχή σε διαδήλωση, επαφές με συνδικάτα και καταγγελία της λιτότητας. Από την άλλη, συνέντευξη στη Libération, υπεράσπιση της ευρωπαϊκής επιλογής του 2015 και διεκδίκηση του προφίλ ενός ηγέτη που ανέλαβε δύσκολες αποφάσεις.
Η πολιτική φιλοδοξία είναι κατανοητή: να συνδυάσει την κοινωνική αντιπολίτευση με την εμπειρία εξουσίας.
Η δυσκολία βρίσκεται στον απολογισμό. Διότι η τελική απόφαση του 2015 δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένη από τη διαδρομή που προηγήθηκε — ούτε από τις ψήφους των αντιπάλων του που επέτρεψαν την εφαρμογή της.
Διεκδικεί το αποτέλεσμα, αλλά ποιος θυμάται τη διαδρομή;
Στη γαλλική εφημερίδα ο πρώην πρωθυπουργός υπερασπίστηκε την επιλογή παραμονής της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι ανέλαβε πολιτικό κόστος και ότι η εναλλακτική θα επιβάρυνε περισσότερο τους εργαζομένους, τους νέους και τα λαϊκά στρώματα.
«Δεν το μετανιώνω καθόλου», δήλωσε.
Υπάρχει ένα πραγματικό γεγονός πίσω από αυτή την υπεράσπιση: ο Τσίπρας επέλεξε τελικά τη συμφωνία με τους πιστωτές, συγκρουόμενος με σημαντικό τμήμα του κόμματός του.
Υπάρχει, όμως, και το προηγούμενο κεφάλαιο: η διαπραγματευτική σύγκρουση, οι κλειστές τράπεζες, οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων και η αβεβαιότητα για τη θέση της χώρας στο ευρώ.
Η κριτική δεν χρειάζεται να αρνηθεί την τελική επιλογή του για να είναι αιχμηρή. Αρκεί να θέσει το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο: πόσο από το κόστος εκείνου του καλοκαιριού ήταν αναπόφευκτο και πόσο συνδέθηκε με τις προηγούμενες κυβερνητικές επιλογές;
Άλλωστε, το άμεσο διακύβευμα της κρίσης ήταν η παραμονή στο ευρώ. Η γενικότερη αναφορά στην Ευρώπη διευρύνει πολιτικά το αφήγημα, χωρίς να αποδίδει με την ίδια ακρίβεια το αντικείμενο της τότε διαπραγμάτευσης.
Τα 222 «ναι» δεν ήταν προσωπική πλειοψηφία
Στις 14 Αυγούστου 2015, η Βουλή ενέκρινε τη νέα συμφωνία χρηματοδότησης με 222 ψήφους υπέρ, 64 κατά και 11 «παρών».
Η συμφωνία πέρασε με τη στήριξη της Νέας Δημοκρατίας, του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού, ενώ σημαντικό τμήμα του ΣΥΡΙΖΑ αρνήθηκε να την υποστηρίξει.
Σύμφωνα με την καταγραφή της εποχής, οι βουλευτές του κυβερνητικού συνασπισμού που υπερψήφισαν περιορίστηκαν στους 118.
Αυτή είναι η αριθμητική που δυσκολεύει την προσωποποίηση της ευρωπαϊκής παραμονής. Ο πρωθυπουργός έκανε την κρίσιμη πολιτική επιλογή, αλλά δεν διέθετε την πλειοψηφία του συνασπισμού του για να την περάσει μόνος του.
Χρειάστηκε τα κόμματα που αντιπολιτευόταν επί χρόνια.
Η ιστορική ακρίβεια απαιτεί και μία ακόμη διάκριση: στην κρίσιμη ψηφοφορία η ρήξη εκδηλώθηκε μέσα στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ. Η οργανωτική διάσπαση ακολούθησε. Δεν είχαν ήδη ολοκληρωθεί όλες οι αποχωρήσεις όταν ψηφιζόταν η συμφωνία.
Το Παρίσι δεν ήταν τυχαία στάση
Η επίσκεψη δεν περιορίστηκε σε μια εικόνα ανάμεσα σε διαδηλωτές.
Ο Τσίπρας συναντήθηκε με εκπροσώπους των Γάλλων Σοσιαλιστών, των Οικολόγων, του Κομμουνιστικού Κόμματος και του L’Après, καθώς και με τη γενική γραμματέα της CGT, Σοφί Μπινέ.
Η σύνθεση των επαφών δείχνει αναζήτηση ευρύτερου προοδευτικού δικτύου. Συνεπώς, η πολιτική του κίνηση δεν εξαντλείται σε μια επιστροφή στη ριζοσπαστική ρητορική.
Επιχειρεί να εμφανιστεί ως συνομιλητής διαφορετικών αριστερών και κεντροαριστερών δυνάμεων, με διαδρομή που περιλαμβάνει και την κυβερνητική ευθύνη.
Στο ελληνικό ακροατήριο, αυτή η εικόνα μπορεί να υπηρετήσει μια συγκεκριμένη διεκδίκηση: ότι ο ίδιος διαθέτει τη δυνατότητα να ενώσει κοινωνική διαμαρτυρία, πολιτική εκπροσώπηση και προοπτική εξουσίας.
Αυτό αποτελεί πολιτική ανάγνωση της επίσκεψης, όχι απόδειξη κάποιας ήδη διαμορφωμένης συμμαχίας.
Το δύσκολο ακροατήριο είναι στην Ελλάδα
Για τους πολίτες που απομακρύνθηκαν από τον ΣΥΡΙΖΑ επειδή θεώρησαν ανεπαρκή την κυβερνητική του διαχείριση, η παρουσία σε μια διαδήλωση δεν απαντά στο ερώτημα τι θα έκανε διαφορετικά σήμερα.
Για όσους αισθάνθηκαν ότι εγκαταλείφθηκαν οι αντιμνημονιακές δεσμεύσεις, η υπεράσπιση του συμβιβασμού δεν αποκαθιστά αυτομάτως την εμπιστοσύνη.
Ο Τσίπρας απευθύνεται επομένως σε δύο απαιτητικά ακροατήρια:
- Σε εκείνους που ζητούν σαφή ευρωπαϊκό προσανατολισμό και αξιόπιστη διακυβέρνηση.
- Σε εκείνους που αναζητούν ισχυρότερη σύγκρουση με τις ανισότητες και τις οικονομικές πολιτικές που τις αναπαράγουν.
Η συνύπαρξη αυτών των απαιτήσεων είναι εφικτή ως πολιτικός στόχος. Χρειάζεται, όμως, συγκεκριμένες προτάσεις για μισθούς, φορολογία, παραγωγή και δημόσιες υπηρεσίες — μαζί με εξήγηση για το πώς θα χρηματοδοτηθούν και πώς θα εφαρμοστούν.
Η αλλαγή εικόνας συναντά την απαίτηση λογοδοσίας
Η δημόσια εικόνα μπορεί να ανανεωθεί. Ο κυβερνητικός απολογισμός παραμένει διαθέσιμος προς έλεγχο.
Το πιο απαιτητικό τεστ για τον πρώην πρωθυπουργό δεν είναι αν μπορεί να σταθεί πειστικά σε μια διεθνή συνάντηση ή σε μια πορεία. Είναι αν μπορεί να εξηγήσει ποιες επιλογές του δικαιώθηκαν, ποιες απέτυχαν και ποιες δεν θα επαναλάμβανε.
Στο Παρίσι επέλεξε να υπερασπιστεί τη συμφωνία του 2015 απέναντι στις επικρίσεις από τα αριστερά. Το περιεχόμενο αυτής της υπεράσπισης δεσμεύει και τη σημερινή του πολιτική πρόταση: η σύγκρουση πρέπει να συνοδεύεται από βιώσιμη ευρωπαϊκή λύση.
Όπως δήλωσε στη Libération:
«Η Αριστερά πρέπει να διεκδικεί μια δικαιότερη Ευρώπη και όχι τη διάλυση της Ευρώπης».
Πηγή: pagenews.gr