Η αλλαγή που προετοιμάζεται στον χάρτη της ανώτατης εκπαίδευσης και της έρευνας, τα 150 εκατ. ευρώ για τεχνητή νοημοσύνη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και το στοίχημα να μετατραπεί η επιστημονική γνώση σε παραγωγή και καλύτερους μισθούς.
Το σημαντικότερο μήνυμα του Σταύρου Καλαφάτη δεν βρίσκεται μόνο στα κονδύλια που παρουσίασε. Βρίσκεται στην προετοιμασία ενός νέου υπουργείου, το οποίο σχεδιάζεται να συγκεντρώσει κάτω από κοινή διοικητική ομπρέλα την ανώτατη εκπαίδευση, την έρευνα, την καινοτομία και τις νεοφυείς επιχειρήσεις.
Μιλώντας στο ΕΡΤnews και στον Αντώνη Φουρλή, ο υφυπουργός Ανάπτυξης περιέγραψε μια παρέμβαση με ορίζοντα μετά τις εκλογές: τη δημιουργία υπουργείου Έρευνας, Καινοτομίας και Ανώτατης Εκπαίδευσης, με κατεύθυνση του Κυριάκου Μητσοτάκη και προπαρασκευαστική εργασία που, όπως ανέφερε, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Η πολιτική σημασία βρίσκεται στην επιλογή να συνδεθούν στενότερα τα πανεπιστήμια με την αναπτυξιακή στρατηγική. Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει σε ένα επίμονο ελληνικό παράδοξο: η χώρα διαθέτει αξιόλογους επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες, αλλά δυσκολεύεται να μετατρέπει συστηματικά τη γνώση τους σε προϊόντα, επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας υψηλών αποδοχών.
Το νέο υπουργείο και το πρόβλημα των διάσπαρτων αρμοδιοτήτων
Σύμφωνα με την περιγραφή του κ. Καλαφάτη, η νέα δομή φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει τον κατακερματισμό του ερευνητικού έργου. Σήμερα, η σχετική δραστηριότητα εκτείνεται από τα πανεπιστήμια και τους φορείς του υπουργείου Ανάπτυξης μέχρι την αγροτική έρευνα και την αμυντική καινοτομία.
«Όλα τα ερευνητικά κέντρα κάτω από μια ομπρέλα», ανέφερε χαρακτηριστικά, εντάσσοντας στον ίδιο σχεδιασμό τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και την κοινότητα των startups.
Πρόκειται για σχεδιασμό υπό προετοιμασία. Η συνέντευξη δεν προσδιορίζει την τελική κατανομή αρμοδιοτήτων, το νομοθετικό χρονοδιάγραμμα ή τις επιμέρους οργανωτικές ρυθμίσεις.
Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι σαφής: η ανώτατη εκπαίδευση τοποθετείται στον πυρήνα της συζήτησης για το παραγωγικό μοντέλο. Το αποτέλεσμα θα κριθεί από το αν η κοινή εποπτεία μειώσει τις καθυστερήσεις και διευκολύνει τις συνεργασίες, διατηρώντας τον χώρο που χρειάζεται η επιστημονική έρευνα για να αναπτύσσεται.
Τα 150 εκατ. ευρώ που φέρνουν την AI στις μικρομεσαίες
Το πιο άμεσο επιχειρηματικό μήνυμα αφορά το καθεστώς ενίσχυσης για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο υφυπουργός τοποθέτησε τον προϋπολογισμό του στα 150 εκατ. ευρώ και εξέφρασε τη φιλοδοξία να ανοίξει στην αγορά μέχρι τα Χριστούγεννα. Η συγκεκριμένη αναφορά αποτελεί στόχο προκήρυξης· οι όροι συμμετοχής και οι επιλέξιμες δαπάνες θα αποσαφηνιστούν με την επίσημη πρόσκληση.
Το εργαλείο εντάσσεται στην προετοιμασία τριών καθεστώτων, προϋπολογισμού 150 εκατ. ευρώ το καθένα, στο πλαίσιο του Αναπτυξιακού Νόμου.
Για τις μικρότερες επιχειρήσεις, το ουσιαστικό ερώτημα είναι πώς η AI θα γίνει χρήσιμη στην καθημερινή λειτουργία τους: στον προγραμματισμό παραγωγής, στη διαχείριση αποθεμάτων, στον ποιοτικό έλεγχο ή στην καλύτερη εξυπηρέτηση πελατών.
Η χρηματοδότηση μπορεί να επιταχύνει αυτή τη μετάβαση. Χρειάζεται, όμως, να συνοδεύεται από κατάλληλες δεξιότητες και εφαρμογές που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες κάθε επιχείρησης.
«Αν η γνώση και οι νέες τεχνολογίες είναι η βενζίνη, η τεχνητή νοημοσύνη είναι η κηροζίνη», είπε ο κ. Καλαφάτης, περιγράφοντας τον επιταχυντικό της ρόλο.
Η διαδρομή από το εργαστήριο στην αγορά
Στην ίδια λογική εντάσσονται οι παρεμβάσεις που παρουσίασε για τη χρηματοδότηση και τη διασύνδεση της έρευνας:
- Περίπου 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για υποδομές ερευνητικών κέντρων.
- Περίπου 300 εκατ. ευρώ στο «Ερευνώ – Καινοτομώ», για συνεργασίες επιχειρήσεων και ερευνητικών φορέων.
- Πόροι περίπου 300 εκατ. ευρώ για τη στήριξη διδακτόρων και μεταδιδακτόρων.
- Περίπου 40 εκατ. ευρώ για Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας.
Τα ποσά αφορούν διαφορετικές δράσεις και χρονικές περιόδους. Αποτυπώνουν το πλέγμα εργαλείων που επικαλείται η κυβέρνηση, χωρίς να συνιστούν ένα ενιαίο νέο πακέτο χρηματοδότησης.
Ιδιαίτερη θέση έχουν οι τεχνοβλαστοί και τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας. Εκεί βρίσκεται ένας κρίσιμος ενδιάμεσος κρίκος: η υποστήριξη ενός ερευνητή ώστε να προστατεύσει μια εφεύρεση, να αναζητήσει συνεργάτες και να εξετάσει αν μπορεί να αποκτήσει εμπορική εφαρμογή.
Θεσσαλονίκη: Το στοίχημα πίσω από τον «ψηφιακό λιμένα»
Για τη Θεσσαλονίκη, ο κ. Καλαφάτης συνέδεσε το σχέδιο με τα πανεπιστήμια της πόλης, το ΕΚΕΤΑ, το AI Nucleus και το Thess INTEC.
Ο χαρακτηρισμός «Ψηφιακός Λιμένας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης» συμπυκνώνει τη φιλοδοξία να αποκτήσει η πόλη ισχυρότερο ρόλο στην παραγωγή και αξιοποίηση τεχνολογίας.
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε σε στόχο 7.000 θέσεων εργασίας μέσω του Thess INTEC. Πρόκειται για επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της ανάπτυξης του εγχειρήματος. Ξεχωριστά, απέδωσε στις τεχνολογικές επενδύσεις των τελευταίων ετών τη δημιουργία 20.000 καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
Η διάκριση έχει σημασία: άλλο η αποτίμηση όσων έχουν γίνει και άλλο οι προσδοκίες από έργα που αναπτύσσονται.
Το αναπτυξιακό σχέδιο γίνεται και εκλογική δέσμευση
Με τους 13 περιφερειακούς κόμβους καινοτομίας και τις αναφορές σε υποδομές από την Ήπειρο έως την Κρήτη, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την τεχνολογική πολιτική με την παραμονή νέων επιστημόνων στην περιφέρεια.
Αυτό δίνει στον σχεδιασμό και σαφές πολιτικό περιεχόμενο ενόψει εκλογών. Οι νέοι επιστήμονες και οι επιχειρήσεις καλούνται να αξιολογήσουν μια πρόταση που περιλαμβάνει χρηματοδοτικά εργαλεία, υποδομές και αλλαγή στον τρόπο άσκησης της ερευνητικής πολιτικής.
Η πιο απαιτητική δέσμευση είναι η σύνδεση αυτών των παρεμβάσεων με μετρήσιμα αποτελέσματα. Ο ίδιος ο κ. Καλαφάτης έθεσε ως κριτήριο τη δυνατότητα «να γεφυρώσουμε το χάσμα μεταξύ της παραγωγής της νέας γνώσης που γίνεται στα εργαστήριά μας και στα ερευνητικά μας κέντρα» και της αξιοποίησής της στην οικονομία.
Πηγή: pagenews.gr