Ο Γκάντι Άιζενκοτ βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στη δυνατότητα να διαδεχθεί τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ανάμεσα στην προεδρική εντολή και στην πρωθυπουργία, όμως, παρεμβάλλεται μια δύσκολη διαπραγμάτευση: ποιοι είναι διατεθειμένοι να τον στηρίξουν και με ποιους όρους;
Ο Ισραηλινός πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ ανακοίνωσε το βράδυ του Σαββάτου ότι επέλεξε τον επικεφαλής του Yashar για την πρώτη προσπάθεια σχηματισμού κυβέρνησης. Η επίσημη ανάθεση έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή 8 Νοεμβρίου, στην προεδρική κατοικία της Ιερουσαλήμ.
Η επιλογή αποτελεί πλήγμα για τον Νετανιάχου, χωρίς να εξασφαλίζει αλλαγή εξουσίας. Ο Άιζενκοτ πρέπει τώρα να μετατρέψει τη στήριξη προς το πρόσωπό του σε συμφωνία για συγκεκριμένη κυβέρνηση.
Η αριθμητική που κρατά ανοιχτό το αδιέξοδο
Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου στέρησαν από τον συνασπισμό Νετανιάχου την πλειοψηφία, αλλά δεν έδωσαν αυτοδύναμη εναλλακτική στους αντιπάλους του.
Το μπλοκ του απερχόμενου πρωθυπουργού διαθέτει 53 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ. Οι τέσσερις παρατάξεις του αντιπολιτευόμενου μπλοκ συγκεντρώνουν 48, ενώ οι δύο αραβικές λίστες διαθέτουν συνολικά 19.
Στις προεδρικές διαβουλεύσεις, παρατάξεις με 67 βουλευτές πρότειναν τον Άιζενκοτ, έναντι 46 που πρότειναν τον Νετανιάχου. Το επταμελές UTJ δεν εισηγήθηκε υποψήφιο.
Η διαφορά δείχνει ποιος εξασφάλισε μεγαλύτερη υποστήριξη για να προσπαθήσει. Δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει ήδη κοινό κυβερνητικό πρόγραμμα.
Η σύμπτωση στην ανάγκη απομάκρυνσης του Νετανιάχου δεν εξαλείφει τις διαφωνίες για τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων, τη στρατιωτική θητεία και τη σχέση κράτους και θρησκείας.
Οι Άραβες βουλευτές μπορούν να κρίνουν την αλλαγή
Η στήριξη των αραβικών παρατάξεων έδωσε στον Άιζενκοτ καθαρό προβάδισμα στις εισηγήσεις προς τον πρόεδρο.
Το δύσκολο ερώτημα είναι αν οι εταίροι του θα αποδεχθούν αυτή τη στήριξη και στην επόμενη φάση — είτε μέσω συμμετοχής σε συνασπισμό είτε μέσω κοινοβουλευτικής υποστήριξης μιας κυβέρνησης μειοψηφίας.
Οι δύο επιλογές δεν είναι ταυτόσημες. Η ανάληψη υπουργικών θέσεων, η εξωτερική στήριξη και η ανοχή σε συγκεκριμένες ψηφοφορίες δημιουργούν διαφορετικές δεσμεύσεις.
Για τον Άιζενκοτ, κάθε διαδρομή απαιτεί διαπραγμάτευση με τους πιθανούς υποστηρικτές και με το δικό του μπλοκ. Οι εσωτερικές αντιρρήσεις μπορούν να αποδειχθούν εξίσου καθοριστικές με τις απαιτήσεις των νέων εταίρων.
Αντίπαλος του Νετανιάχου, με δική του σκληρή γραμμή
Ο Άιζενκοτ, αρχηγός του ισραηλινού στρατού από το 2015 έως το 2019, προβάλλει την ανάγκη αποκατάστασης της ενότητας σε μια βαθιά διαιρεμένη χώρα.
Έχει καταγγείλει τη βία εξτρεμιστών εποίκων κατά Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη, χαρακτηρίζοντας περιστατικά «εβραϊκή τρομοκρατία» και επιρρίπτοντας ευθύνες στην κυβέρνηση Νετανιάχου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετεί μια συνολικά συναινετική γραμμή στο Παλαιστινιακό. Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian, αντιτίθεται στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους και δεσμεύεται για τον τερματισμό της εξουσίας της Χαμάς στη Γάζα και την καταστροφή της στρατιωτικής της πτέρυγας.
Το προφίλ του δημιουργεί επομένως ένα σύνθετο πλαίσιο συνεργασιών. Η αντίθεση στον Νετανιάχου μπορεί να λειτουργήσει ως κοινή αφετηρία, χωρίς να αρκεί για να γεφυρώσει τις διαφορές γύρω από τα δικαιώματα και το μέλλον των Παλαιστινίων.
Η βαριά κληρονομιά του «δόγματος Νταχίγια»
Στη στρατιωτική διαδρομή του Άιζενκοτ ξεχωρίζει η σύνδεσή του με το λεγόμενο «δόγμα Νταχίγια».
Η διατύπωσή του αποτυπώθηκε δημοσίως το 2008, όταν ο ίδιος διοικούσε τη Βόρεια Διοίκηση, με αναφορά στις καταστροφές που είχε υποστεί το νότιο προάστιο της Βηρυτού στον πόλεμο του 2006.
Η προσέγγιση προέβλεπε χρήση συντριπτικής ισχύος και εκτεταμένη καταστροφή σε περιοχές από τις οποίες επιχειρούσε η Χεζμπολάχ. Η αναφορά της σε πολιτικές περιοχές και υποδομές βρίσκεται στον πυρήνα της κριτικής που έχει προκαλέσει.
Η συγκεκριμένη κληρονομιά εξηγεί γιατί η πιθανή άνοδός του στην πρωθυπουργία χρειάζεται να αξιολογείται μέσα από τις δικές του θέσεις και αποφάσεις. Η αλλαγή προσώπου δεν προδικάζει από μόνη της αλλαγή στρατιωτικού δόγματος.
Οι υπερορθόδοξοι ως εναλλακτική διαδρομή
Μια άλλη δυνατότητα είναι η αναζήτηση συνεργασίας με υπερορθόδοξα κόμματα που συνδέονταν με τον Νετανιάχου.
Η επιλογή αυτή θα μπορούσε να αλλάξει την κοινοβουλευτική αριθμητική, αλλά θα απαιτούσε δύσκολους συμβιβασμούς για τις απαλλαγές από τη στρατιωτική θητεία και άλλες θρησκευτικές απαιτήσεις.
Παραμένει επίσης το ενδεχόμενο ευρύτερων συνεννοήσεων εθνικής ενότητας, με εμπόδιο τις προσωπικές και πολιτικές διαφωνίες που οδήγησαν στη συγκρότηση των αντίπαλων στρατοπέδων.
Η προεδρική εντολή δίνει στον Άιζενκοτ την πρωτοβουλία των κινήσεων. Από την επίσημη ανάθεσή της θα διαθέτει 28 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης έως 14 επιπλέον ημερών.
Στην πρώτη αντίδρασή του, ο ίδιος περιέγραψε τον στόχο του:
«Τώρα είναι η ώρα να σχηματιστεί κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης. Θα κάνω τα πάντα για να φανούμε αντάξιοι».
Πηγή: pagenews.gr