Ο Γκάντι Άιζενκοτ κέρδισε την πρώτη ευκαιρία να σχηματίσει την επόμενη κυβέρνηση του Ισραήλ. Η δυσκολότερη μάχη, όμως, αρχίζει τώρα: να μετατρέψει την κοινοβουλευτική στήριξη για την ανάθεση της εντολής σε συμφωνία διακυβέρνησης.
Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ του ανέθεσε επισήμως την εντολή την Κυριακή 8 Νοεμβρίου. Ο επικεφαλής του Γιασάρ και πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων διαθέτει 28 ημέρες για τις διαπραγματεύσεις, με δυνατότητα παράτασης έως δύο εβδομάδες.
Η ανάλυση του Al-Monitor περιγράφει τρεις δύσκολες επιλογές. Καθεμία μπορεί να προσφέρει διέξοδο στην αριθμητική του κοινοβουλίου, αλλά απαιτεί υπέρβαση πολιτικών δεσμεύσεων και αμοιβαίων αποκλεισμών.
Οι 67 συστάσεις δεν είναι 67 κυβερνητικές ψήφοι
Στις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο, παρατάξεις που εκπροσωπούν 67 βουλευτές πρότειναν τον Άιζενκοτ, έναντι 46 που πρότειναν τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Μια παράταξη επτά εδρών δεν πρότεινε κανέναν.
Αυτή η κατανομή διαφέρει από τη δύναμη των εκλογικών μπλοκ. Το στρατόπεδο του Άιζενκοτ διαθέτει 48 έδρες, τα αραβικά κόμματα συνολικά 19 και το μπλοκ του Νετανιάχου 53.
Η προτίμηση ενός κόμματος για το ποιος πρέπει να επιχειρήσει πρώτος τον σχηματισμό κυβέρνησης δεν ισοδυναμεί με αποδοχή συγκεκριμένου προγράμματος ή συμμετοχή στον συνασπισμό.
Αυτό είναι το βασικό εμπόδιο για τον Άιζενκοτ: οι δυνάμεις που επιθυμούν αλλαγή πρωθυπουργού δεν συμφωνούν αναγκαστικά μεταξύ τους για την επόμενη ημέρα.
Πρώτος δρόμος: Κυβέρνηση με αραβική κοινοβουλευτική στήριξη
Μια επιλογή είναι κυβέρνηση των κομμάτων του μπλοκ Άιζενκοτ, με εξωτερική στήριξη από τις αραβικές παρατάξεις.
Η αριθμητική των 48 και των 19 εδρών δίνει δυνητικά 67 ψήφους. Το πολιτικό πρόβλημα βρίσκεται στην αποδοχή αυτής της συνεργασίας από όλους τους αναγκαίους εταίρους.
Ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν έχει αποκλείσει συνεργασία με αραβικά κόμματα, ενώ στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις για τη συμμετοχή ή την εξωτερική στήριξή τους.
Οι μορφές συνεργασίας έχουν σημασία. Άλλο η ανάληψη υπουργείων και άλλο μια συμφωνία στήριξης σε κρίσιμες κοινοβουλευτικές ψηφοφορίες. Ακόμη και η δεύτερη εκδοχή, όμως, απαιτεί δεσμεύσεις που μπορούν να αντέξουν σε ζητήματα ασφάλειας, προϋπολογισμού και πολιτικών δικαιωμάτων.
Δεύτερος δρόμος: Συμφωνία με τους υπερορθόδοξους
Μια διαφορετική διαδρομή περνά από τα δύο υπερορθόδοξα κόμματα, που διαθέτουν συνολικά 13 έδρες.
Μαζί με τις 48 έδρες του μπλοκ Άιζενκοτ θα σχημάτιζαν πλειοψηφία 61 βουλευτών. Πρόκειται για οριακή αριθμητική βάση, η οποία προϋποθέτει συνοχή όλων των συμμετεχόντων.
Το δυσκολότερο ζήτημα είναι η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων σπουδαστών θρησκευτικών σχολών. Οι απαιτήσεις των θρησκευτικών κομμάτων για τη διατήρηση εξαιρέσεων συγκρούονται με δεσμεύσεις της άλλης πλευράς.
Εδώ ο συμβιβασμός αγγίζει την κατανομή των υποχρεώσεων μέσα στην ισραηλινή κοινωνία. Μια συμφωνία θα πρέπει να είναι αποδεκτή τόσο από τις θρησκευτικές ηγεσίες όσο και από κόμματα που έχουν επενδύσει πολιτικά στην αλλαγή του υφιστάμενου καθεστώτος.
Τρίτος δρόμος: Κυβέρνηση ενότητας με το Λικούντ
Η συνεργασία με το Λικούντ θα μπορούσε να διευρύνει την κοινοβουλευτική βάση μιας κυβέρνησης και να περιορίσει την εξάρτησή της από μικρότερους εταίρους.
Το κεντρικό εμπόδιο είναι η ηγεσία. Ο Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί να αντικαταστήσει τον Νετανιάχου, ενώ ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν έχει δείξει πρόθεση να παραμερίσει υπέρ του.
Οποιαδήποτε συζήτηση για κυβέρνηση ενότητας θα έπρεπε επίσης να απαντήσει ποια κόμματα θα συμμετέχουν, ποιο θα είναι το πρόγραμμα και πώς θα κατανέμεται η εξουσία.
Κατά την παραλαβή της εντολής, ο Άιζενκοτ απηύθυνε άνοιγμα σε στελέχη του Λικούντ. Η πρόσκληση, ωστόσο, απέχει από μια συμφωνία που θα μπορούσε να ξεπεράσει το βασικό δίλημμα γύρω από το πρόσωπο του πρωθυπουργού.
Η κυβερνητική εξίσωση έχει και γεωπολιτικό κόστος
Οι διαπραγματεύσεις εξελίσσονται ενώ η επόμενη κυβέρνηση θα πρέπει να διαχειριστεί ανοιχτά μέτωπα ασφάλειας και τις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η ανάγκη σταθερότητας μπορεί να λειτουργήσει ως πίεση για συμβιβασμό. Τα ίδια ζητήματα, όμως, μπορούν να οξύνουν τις διαφορές μεταξύ πιθανών εταίρων.
Εάν η προσπάθεια Άιζενκοτ αποτύχει, ο Χέρτζογκ θα χρειαστεί να εξετάσει τις επόμενες θεσμικές επιλογές. Νέα εκλογική αναμέτρηση παραμένει ενδεχόμενο εφόσον εξαντληθούν οι δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
Ο ίδιος ο Άιζενκοτ αναγνώρισε το πολιτικό κόστος που απαιτεί μια συμφωνία, δηλώνοντας κατά την ανάθεση της εντολής:
«Κανείς δεν θα μπορέσει να εκπληρώσει όλες τις προεκλογικές υποσχέσεις του και όλοι θα χρειαστεί να συμβιβαστούμε».
Πηγή: pagenews.gr