Οι Ευρωπαίοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι δεν πιστεύουν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι έτοιμος να διαπραγματευτεί τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, παρά τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να επιτευχθεί συμφωνία. Ωστόσο, συνεχίζουν να συμμετέχουν στη διαδικασία των συνομιλιών.
Αυτή είναι η εκτίμηση που διατυπώνουν δημόσια και κατ’ ιδίαν οι σύμμαχοι της Ουκρανίας, μετά την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών υπό τη μεσολάβηση των ΗΠΑ. Την ίδια άποψη συμμερίζονται και ορισμένες από τις πλευρές που έχουν επιλεγεί για να εκπροσωπήσουν την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με όσα μεταφέρουν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν, στην τριμερή συνάντηση της περασμένης εβδομάδας μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας στο Άμπου Ντάμπι, η διαδικασία ενδέχεται να μην οδηγήσει πουθενά και να καταρρεύσει εκ νέου. Μέχρι στιγμής, δεν έχει οριστεί νέα ημερομηνία για τον επόμενο γύρο των απευθείας διαπραγματεύσεων.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι παρατηρητές φοβούνται ότι, σε περίπτωση που οι συνομιλίες ναυαγήσουν, ο Τραμπ ενδέχεται απλώς να καταλήξει σε συμφωνία με τον Πούτιν και να εγκαταλείψει την Ευρώπη και την Ουκρανία. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι Ευρωπαίοι επιμένουν να συμμετέχουν στη διαδικασία.
«Ο Πούτιν δεν ενδιαφέρεται αυτή τη στιγμή για κατάπαυση του πυρός ή για ειρήνη», δήλωσε ο Φρέντρικ Βέσλαου, ανώτερος ερευνητής πολιτικής στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR). «Πιστεύει ότι έχει περισσότερα να κερδίσει συνεχίζοντας τον πόλεμο παρά συμφωνώντας σε κατάπαυση του πυρός. Αυτό είναι το θεμελιώδες πρόβλημα».
Οι αμφιβολίες των Ευρωπαίων αξιωματούχων καταδεικνύουν ότι, παρά τις εντατικές προσπάθειες για την αναζωογόνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας και τις χρονοβόρες εσωτερικές διαβουλεύσεις σχετικά με το ποιοι θα εκπροσωπήσουν την Ευρώπη, η έκβαση των συνομιλιών εξακολουθεί να βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό έξω από τον έλεγχό τους.
Η σκληρή στάση της Μόσχας
Η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις της κατά των πολιτικών υποδομών της Ουκρανίας τις τελευταίες εβδομάδες, βομβαρδίζοντας δύο μεγάλες γέφυρες στο Κίεβο, ενώ συνεχίζει να πλήττει δίκτυα ενέργειας και ύδρευσης. Από την πλευρά της, η Ουκρανία εξακολουθεί να απαντά με πλήγματα βαθιά στο εσωτερικό της Ρωσίας, προκαλώντας ζημιές σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στις ΗΠΑ.
Αντιπροσωπείες της Ουκρανίας και της Ρωσίας συναντήθηκαν την περασμένη εβδομάδα στο Άμπου Ντάμπι, για δύο ημέρες διαπραγματεύσεων, με τους δύο ανώτερους απεσταλμένους του Τραμπ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες, τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον επιχειρηματία του κλάδου των ακινήτων, Στιβ Γουίτκοφ. Επρόκειτο για τις πρώτες συνομιλίες αυτού του είδους από τον Φεβρουάριο.
Οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε δέσμευση για ανταλλαγή αιχμαλώτων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Πέρα από αυτό, ωστόσο, δεν υπήρξε κάποια αξιοσημείωτη πρόοδος. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις επαφές στο Άμπου Ντάμπι ανέφεραν ότι η ρωσική πλευρά εμφανίστηκε απρόθυμη να κάνει παραχωρήσεις.
«Οι τελευταίες συνομιλίες με τους Αμερικανούς απεσταλμένους κατέστησαν σαφές ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν θέλει να διαπραγματευτεί», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X στις 14 Νοεμβρίου ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν. «Είναι σαφές ότι ποντάρει στην εξουθένωση της Ουκρανίας, εντείνοντας τις επιθέσεις κατά αμάχων και επιχειρώντας να βυθίσει τη χώρα στο σκοτάδι αυτόν τον χειμώνα».
Αξιωματούχοι από τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιταλία, καθώς και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ταξίδεψαν την περασμένη εβδομάδα στον Κόλπο, προκειμένου να συντονιστούν με τους Γουίτκοφ, Κούσνερ και την ουκρανική αντιπροσωπεία. Ωστόσο, δεν συμμετείχαν στην αίθουσα όπου διεξήχθησαν οι συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και ΗΠΑ.
Εκτός του τραπεζιού των διαπραγματεύσεων
Στη συνέχεια, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ μετέβησαν στη Μόσχα, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη «συγκατάθεση» του Πούτιν για τη συμμετοχή των Ευρωπαίων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων κατά τον επόμενο γύρο συνομιλιών. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η Ρωσία επιδιώκει να συζητηθεί η αναθεώρηση ολόκληρης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας στο πλαίσιο οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας.
Παρότι οι Αμερικανοί εκτίμησαν ότι ο Ρώσος ηγέτης είχε συναινέσει στο αίτημά τους, το Κρεμλίνο αμφισβήτησε στη συνέχεια αυτή την εκτίμηση. Από την πλευρά τους, Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει την Ευρώπη ότι υπονομεύει τις προσπάθειες για ειρήνη, συνεχίζοντας να στηρίζει την Ουκρανία.
Την ίδια ώρα, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν ότι πέντε ευρωπαϊκές χώρες, μαζί με μια ομάδα εκπροσώπων από την έδρα της ΕΕ στις Βρυξέλλες, θα εκπροσωπήσουν την Ευρώπη, εφόσον και όταν τους ζητηθεί να συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις. Αξιωματούχοι ορισμένων από αυτές τις πλευρές, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ιταλία και η Πολωνία, καθώς και εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξέφρασαν επιφυλάξεις για τις προθέσεις της Μόσχας.
Αξιωματούχοι της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν εκφράσει αμφιβολίες. «Η Ουκρανία έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι επιδιώκει σοβαρά την ειρήνη, όμως η Ρωσία έχει απορρίψει επανειλημμένα τόσο τις πλήρεις όσο και τις μερικές καταπαύσεις του πυρός, συνεχίζοντας παράλληλα τις επιθέσεις κατά των Ουκρανών αμάχων και των ενεργειακών υποδομών», δήλωσε την Τρίτη εκπρόσωπος της βρετανικής κυβέρνησης. «Η Ρωσία θα μπορούσε να τερματίσει αυτόν τον πόλεμο σήμερα».
Γερμανός διπλωμάτης, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας προκειμένου να εκφραστεί ελεύθερα, δήλωσε ότι ο Πούτιν συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις επειδή χρειάζεται μια συμφωνία με τον Τραμπ. «Οι Ρώσοι δεν θέλουν πραγματικά να διαπραγματευτούν. Θέλουν να κερδίσουν τον πόλεμο», ανέφερε.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστήριξε ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να αποδείξει πως εννοεί πραγματικά ότι επιδιώκει την ειρήνη, εάν σταματούσε τις επιθέσεις κατά της Ουκρανίας. «Ο πρόεδρος Πούτιν έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι είναι έτοιμος να διαπραγματευτεί για την ειρήνη», δήλωσε η εκπρόσωπος της Επιτροπής, Πάουλα Πίνιο. «Αυτή είναι η στιγμή να το αποδείξει. Διότι, εάν η Ρωσία σταματήσει να πολεμά, ο πόλεμος θα τελειώσει αύριο».
Παρά τις επιφυλάξεις τους, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία και η Γαλλία, μαζί με εκπροσώπους των υπόλοιπων ευρωπαϊκών πλευρών που έχουν επιλεγεί για τις διαπραγματεύσεις και το ΝΑΤΟ, θα εργαστούν για την προετοιμασία των πρώτων επίσημων απευθείας συνομιλιών της Ευρώπης με τη Ρωσία.
Ένας από τους λόγους για τους οποίους συνεχίζουν να συμμετέχουν στη διαδικασία είναι η ανησυχία τους για την «παράλογη» απαίτηση της Ρωσίας να αντιστραφεί η διεύρυνση του ΝΑΤΟ και να αναδιαμορφωθούν οι δομές ασφάλειας της ευρωπαϊκής ηπείρου σύμφωνα με τις επιθυμίες της Μόσχας, ανέφεραν δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Όπως και άλλοι αξιωματούχοι που επικαλείται το δημοσίευμα, ζήτησαν να διατηρήσουν την ανωνυμία τους, καθώς οι συνομιλίες αφορούν ευαίσθητα ζητήματα.
Εκτός ΝΑΤΟ
Ο Τραμπ πρόκειται να συναντηθεί διά ζώσης με τον Πούτιν και τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ, αργότερα αυτή την εβδομάδα, γεγονός που εντείνει την ανησυχία των Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι οι ηγέτες ενδέχεται να συζητήσουν ή ακόμη και να αποφασίσουν για το μελλοντικό σύστημα ασφάλειας της Ευρώπης χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων.
«Υπάρχει επίσης ανησυχία για το τι επιδιώκει πραγματικά η αμερικανική πλευρά», δήλωσε ένας από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους. «Χρειαζόμαστε, φυσικά, την ενεργό συμμετοχή των ΗΠΑ, διαφορετικά δεν θα καταφέρουμε να τερματίσουμε τον πόλεμο. Ταυτόχρονα, όμως, πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι η αμερικανική εμπλοκή θα ασκήσει πίεση στη Ρωσία και όχι στην Ουκρανία».
Οι απεσταλμένοι του Αμερικανού προέδρου υποστηρίζουν ότι οι ανησυχίες της Ρωσίας σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής ασφάλειας αποτελούν θεμιτό αντικείμενο συζήτησης στο πλαίσιο της ειρηνευτικής διαδικασίας για την Ουκρανία. Μέχρι στιγμής, οι αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν σε αυτή τη συζήτηση, επιμένοντας, ωστόσο, ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι ο τερματισμός του πολέμου.
Ο κίνδυνος είναι το συγκεκριμένο ζήτημα να διχάσει τους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας και να προκαλέσει μια δυνητικά επιζήμια δημόσια διαφωνία σχετικά με τη στρατηγική των διαπραγματεύσεων.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν μια σειρά από ζητήματα για τα οποία η Ευρώπη πρέπει να καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένη να συζητήσει», δήλωσε στο POLITICO ο υπουργός Εξωτερικών της Νορβηγίας, Έσπεν Μπαρθ Άιντε. «Για παράδειγμα, η ανάπτυξη στρατευμάτων του ΝΑΤΟ σε χώρες-μέλη της Συμμαχίας δεν είναι ένα ζήτημα που πρέπει να συζητηθεί με τη Ρωσία».
Άλλοι πολιτικοί ηγέτες των σκανδιναβικών και βαλτικών χωρών εμφανίζονται εξίσου αποφασισμένοι να μην αφήσουν το μέλλον του ΝΑΤΟ, το οποίο εγγυάται την ευρωπαϊκή ασφάλεια από την ίδρυσή του το 1949, στα χέρια του Πούτιν.
Αυτό περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια συμφωνίας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας, με αποτέλεσμα ορισμένοι Ευρωπαίοι να αντιμετωπίζουν τις διαπραγματεύσεις ως μια προσπάθεια περιορισμού των πιθανών ζημιών, σύμφωνα με τον Βέσλαου του ECFR.
«Οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί, άλλωστε, συμμετέχουν σε αυτό το διαπραγματευτικό θέατρο, στο οποίο πρέπει να εμφανίζονται εποικοδομητικοί απέναντι στους Αμερικανούς, ώστε να μην αποξενώσουν ή εξοργίσουν τον Τραμπ», δήλωσε. «Στόχος είναι, εάν και όταν καταρρεύσουν αυτές οι συνομιλίες, οι Αμερικανοί να επιρρίψουν την ευθύνη στους Ρώσους και όχι στην Ευρώπη ή την Ουκρανία».
Πηγή: pagenews.gr
