Μια πρόταση που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον χάρτη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στην Ευρώπη βρίσκεται πλέον στο τραπέζι των Βρυξελλών. Η Γερμανία υποστηρίζει ότι επενδυτές είναι έτοιμοι να διαθέσουν 25 δισεκατομμύρια ευρώ για να αγοράσουν τις ευρωπαϊκές δραστηριότητες του TikTok, την ώρα που το Βερολίνο και η Βιέννη πιέζουν για την απομάκρυνση της πλατφόρμας από τον έλεγχο της κινεζικής ByteDance.
Σύμφωνα με το POLITICO, η νέα γερμανική τοποθέτηση ακολουθεί την κοινή πρωτοβουλία Γερμανίας και Αυστρίας για τη δημιουργία ευρωπαϊκού ιδιοκτησιακού σχήματος.
Η πρόταση δεν αφορά απλώς μια επιχειρηματική συναλλαγή. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο έλεγχος των προσωπικών δεδομένων εκατομμυρίων χρηστών, των αλγορίθμων που καθορίζουν ποια βίντεο εμφανίζονται στις οθόνες τους και της τεχνολογικής υποδομής μιας από τις δημοφιλέστερες ψηφιακές πλατφόρμες.
Δεν έχει ανακοινωθεί συμφωνία πώλησης ούτε έχει επιβεβαιωθεί ότι η ByteDance είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί την πρόταση. Τα 25 δισ. ευρώ αποτελούν το αναφερόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον και όχι ολοκληρωμένη εξαγορά.
Τα 25 δισ. ευρώ και το σχέδιο του Βερολίνου
Η αποκάλυψη ότι υπάρχουν επενδυτές πρόθυμοι να χρηματοδοτήσουν μια πιθανή εξαγορά προσθέτει μια νέα διάσταση στη γερμανοαυστριακή πρωτοβουλία.
Μέχρι τώρα, το βασικό ερώτημα ήταν εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε να απαιτήσει από την ByteDance να παραχωρήσει τον έλεγχο των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων του TikTok.
Με την αναφορά στα 25 δισ. ευρώ, η συζήτηση αποκτά και οικονομικό περιεχόμενο: ποιοι θα μπορούσαν να αγοράσουν την πλατφόρμα και με ποια κεφάλαια.
Ωστόσο, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί πλήρης κατάλογος των ενδιαφερόμενων επενδυτών, ούτε οι όροι μιας ενδεχόμενης προσφοράς.
Επίσης, δεν είναι σαφές εάν η αποτίμηση αφορά αποκλειστικά τις δραστηριότητες του TikTok εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό επιχειρηματικό σχήμα.
Η διάκριση έχει σημασία, καθώς μια τέτοια συμφωνία θα έπρεπε να καθορίσει ποια περιουσιακά στοιχεία, συμβάσεις, τεχνολογίες και δικαιώματα θα μεταβιβάζονταν στον νέο ιδιοκτήτη.
Γερμανία και Αυστρία ζητούν ευρωπαϊκό έλεγχο των αλγορίθμων
Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στις 18 Νοεμβρίου από τον Γερμανό υφυπουργό Πολιτισμού και Μέσων Ενημέρωσης Βόλφραμ Βάιμερ και τον Αυστριακό υφυπουργό Ψηφιοποίησης Αλεξάντερ Πρελ.
Οι δύο αξιωματούχοι ζήτησαν να δημιουργηθεί μια νέα ευρωπαϊκή ιδιοκτησιακή δομή για το TikTok, ώστε οι βασικές λειτουργίες του να μην εξαρτώνται από την κινεζική μητρική εταιρεία.
Στην κοινή τους δήλωση υποστήριξαν:
«Για πολύ καιρό παρακολουθούσαμε την Ευρώπη να κυριαρχείται ολοένα περισσότερο από ψηφιακές υπηρεσίες που δεν δεσμεύονται από τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αξίες της Ευρώπης, αλλά από τα οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα τρίτων».
Το Βερολίνο και η Βιέννη θεωρούν ότι η ιδιοκτησία μιας πλατφόρμας δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα.
Ο ιδιοκτήτης της έχει δυνητικά καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση των δεδομένων, στις τεχνολογικές επιλογές και στους μηχανισμούς προβολής περιεχομένου.
Οι δύο κυβερνήσεις επιδιώκουν, επομένως, όχι απλώς την αλλαγή μετόχων, αλλά τη μεταφορά ουσιαστικών λειτουργιών και υποδομών σε ευρωπαϊκό έλεγχο.
Οι 200 εκατομμύρια χρήστες και η επιρροή στην κοινή γνώμη
Το TikTok διαθέτει περίπου 200 εκατομμύρια μηνιαίους χρήστες στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται οι δύο κυβερνήσεις.
Περίπου το ένα τρίτο των πληθυσμών της Γερμανίας και της Αυστρίας χρησιμοποιεί την εφαρμογή.
Αυτό σημαίνει ότι το TikTok δεν αποτελεί πλέον μόνο χώρο ψυχαγωγίας.
Είναι βασικό κανάλι ενημέρωσης, πολιτικής επικοινωνίας, διαφήμισης και δημόσιας συζήτησης, ιδιαίτερα μεταξύ νεότερων ηλικιακών ομάδων.
Οι αλγόριθμοι συστάσεων επιλέγουν ποιο περιεχόμενο θα εμφανιστεί σε κάθε χρήστη, πόσο συχνά θα προβάλλεται και σε ποιο κοινό θα φτάσει.
Η λειτουργία αυτή δίνει στις μεγάλες πλατφόρμες σημαντική επιρροή στη διανομή πληροφοριών.
Γερμανία και Αυστρία υποστηρίζουν ότι η επιρροή αυτή δημιουργεί ζητήματα δημοκρατικής λογοδοσίας όταν η τεχνολογική υποδομή και οι ιδιοκτησιακές αποφάσεις βρίσκονται εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Πρόκειται για τη θέση των δύο κυβερνήσεων, την οποία η ByteDance και το TikTok αμφισβητούν.
Η ByteDance στο επίκεντρο – Οι ανησυχίες για την Κίνα
Η μητρική εταιρεία του TikTok, ByteDance, έχει την έδρα της στην Κίνα.
Οι ευρωπαϊκές ανησυχίες επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο οι κινεζικές αρχές να αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα Ευρωπαίων χρηστών ή να επηρεάσουν τη λειτουργία της πλατφόρμας.
Στην κοινή δήλωσή τους, Βάιμερ και Πρελ ανέφεραν:
«Στο TikTok συγκεντρώνονται με ιδιαίτερα έντονο τρόπο κίνδυνοι που σχετίζονται με τα δεδομένα, τις πλατφόρμες και τρίτες χώρες».
Οι δύο αξιωματούχοι συνέδεσαν τις ανησυχίες τους με προηγούμενες παραβάσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων και με έρευνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη λειτουργία της εφαρμογής.
Το 2025, οι ευρωπαϊκές αρχές προστασίας δεδομένων επέβαλαν στο TikTok πρόστιμο 530 εκατ. ευρώ για παραβάσεις που συνδέονταν με τη μεταφορά δεδομένων χρηστών προς την Κίνα.
Η πλατφόρμα είχε δεχθεί και προηγούμενες κυρώσεις για ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων ανηλίκων.
Οι κυρώσεις αυτές αποτελούν τεκμηριωμένες ρυθμιστικές ενέργειες. Δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι το Πεκίνο κατευθύνει το περιεχόμενο της εφαρμογής ή παρεμβαίνει σε κάθε πτυχή της λειτουργίας της.
Η απάντηση του TikTok: «Αβάσιμη» η πρόταση
Η εταιρεία απορρίπτει τη συλλογιστική πίσω από τη γερμανοαυστριακή πρωτοβουλία.
Εκπρόσωπος του TikTok δήλωσε στο POLITICO ότι η πρόταση δεν έχει καμία ουσιαστική βάση.
Η αντίδραση δείχνει ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής συναίνεση της πλατφόρμας σε μια αλλαγή ιδιοκτησίας.
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την εφαρμογή του σχεδίου.
Μια εθελοντική συμφωνία εξαγοράς θα απαιτούσε διαπραγματεύσεις με τη ByteDance.
Αντίθετα, μια υποχρεωτική πώληση θα χρειαζόταν σαφές νομικό πλαίσιο, πολιτική υποστήριξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και πιθανότατα θα αντιμετώπιζε δικαστικές προσφυγές.
Η κοινή πρωτοβουλία Γερμανίας και Αυστρίας δεν έχει ακόμη προσδιορίσει τον μηχανισμό με τον οποίο θα μπορούσε να επιβληθεί μια τέτοια αλλαγή.
Το αμερικανικό προηγούμενο του Τραμπ
Το Βερολίνο και η Βιέννη επικαλούνται το προηγούμενο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προώθησε τη μεταφορά των αμερικανικών δραστηριοτήτων του TikTok σε ξεχωριστή εταιρική δομή, περιορίζοντας τη συμμετοχή της ByteDance.
Το αμερικανικό σχήμα περιλαμβάνει εγχώριους και διεθνείς επενδυτές, με τη συμμετοχή της κινεζικής εταιρείας να περιορίζεται περίπου στο ένα πέμπτο.
Η γερμανοαυστριακή πρόταση κινείται στην ίδια βασική κατεύθυνση: να συνεχίσει να λειτουργεί το TikTok, αλλά υπό διαφορετικό ιδιοκτησιακό και τεχνολογικό έλεγχο.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαφορετικό θεσμικό και νομικό πλαίσιο από τις ΗΠΑ.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει εάν υπάρχει νομική βάση για μια αντίστοιχη παρέμβαση και πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε μια αγορά που περιλαμβάνει 27 κράτη-μέλη.
Ο ρόλος της Axel Springer και τα μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα
Η συζήτηση για την ευρωπαϊκή εξαγορά του TikTok έχει ήδη προσελκύσει το ενδιαφέρον ισχυρών επιχειρηματικών ομίλων.
Η γερμανική Axel Springer, στην οποία ανήκουν μεταξύ άλλων το POLITICO, η Bild και η Welt, έχει συνδεθεί με προηγούμενες διερευνητικές συζητήσεις για συμμετοχή σε ένα πιθανό ευρωπαϊκό σχήμα ιδιοκτησίας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times τον Οκτώβριο, ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Ματίας Ντέπφνερ, είχε εξετάσει την προοπτική συμμετοχής σε συμφωνία για τις ευρωπαϊκές δραστηριότητες του TikTok.
Ο όμιλος έχει εκφράσει υποστήριξη προς πρωτοβουλίες που θα έφερναν την πλατφόρμα υπό ευρωπαϊκό έλεγχο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ανακοινωθεί συμμετοχή της Axel Springer σε συγκεκριμένη προσφορά ύψους 25 δισ. ευρώ.
Η συζήτηση αναδεικνύει πάντως το οικονομικό ενδιαφέρον γύρω από μια πλατφόρμα που συνδυάζει τεράστια απήχηση, διαφημιστικά έσοδα και πρόσβαση σε νεανικά κοινά.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες
Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι Βρυξέλλες έχουν ήδη ενισχύσει την εποπτεία των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών.
Ο Digital Services Act (DSA) προβλέπει ειδικές υποχρεώσεις για τις πολύ μεγάλες διαδικτυακές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων για την αξιολόγηση συστημικών κινδύνων, την προστασία των ανηλίκων και τη διαφάνεια των συστημάτων συστάσεων.
Το TikTok βρίσκεται υπό ευρωπαϊκό έλεγχο για ζητήματα που σχετίζονται με τον σχεδιασμό της πλατφόρμας και την επίδρασή της στους χρήστες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εξετάσει επίσης κινδύνους που αφορούν την εκλογική διαδικασία.
Ωστόσο, η εποπτεία μιας πλατφόρμας και η υποχρεωτική αλλαγή της ιδιοκτησίας της είναι δύο διαφορετικές παρεμβάσεις.
Η δεύτερη θα απαιτούσε πολύ ευρύτερη πολιτική και νομική θεμελίωση.
Για τον λόγο αυτό, η πρωτοβουλία Γερμανίας και Αυστρίας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο.
Από το TikTok στην ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία
Το θέμα εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει την εξάρτησή της από τεχνολογικές υποδομές που ελέγχονται από εταιρείες τρίτων χωρών.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Περιλαμβάνει τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών, τις υπηρεσίες cloud, τα κέντρα δεδομένων, την τεχνητή νοημοσύνη και τους ημιαγωγούς.
Στη Γερμανία, για παράδειγμα, έχουν ήδη ληφθεί μέτρα περιορισμού κρίσιμων εξαρτημάτων των κινεζικών Huawei και ZTE στα δίκτυα 5G.
Οι δύο κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι αντίστοιχες ανησυχίες πρέπει να εξετάζονται και για ψηφιακές πλατφόρμες με μεγάλη επιρροή στη δημόσια συζήτηση.
Σε αυτή τη βάση, η ιδέα ενός ευρωπαϊκού TikTok παρουσιάζεται ως μέρος της προσπάθειας ενίσχυσης της ψηφιακής κυριαρχίας.
Το ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η αλλαγή ιδιοκτησίας αρκεί για να διασφαλίσει την προστασία των δεδομένων, τη διαφάνεια των αλγορίθμων και την ανεξαρτησία της πλατφόρμας.
Οι ίδιοι στόχοι θα απαιτούσαν και αποτελεσματική εποπτεία των νέων ιδιοκτητών.
Τι θα κρίνει την εξαγορά των 25 δισ. ευρώ
Η πρωτοβουλία έχει μπροστά της σημαντικά εμπόδια.
Πρώτον, πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιοι επενδυτές ενδιαφέρονται πραγματικά και με ποιους όρους.
Δεύτερον, χρειάζεται να καθοριστεί εάν η ByteDance θα δεχόταν να διαπραγματευτεί την πώληση.
Τρίτον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη θα πρέπει να αποφασίσουν εάν υποστηρίζουν τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού ιδιοκτησιακού σχήματος.
Τέλος, πρέπει να αντιμετωπιστεί το τεχνολογικό ζήτημα: κατά πόσο οι ευρωπαϊκές δραστηριότητες του TikTok μπορούν να λειτουργούν με ουσιαστική αυτονομία από τις υποδομές και τους αλγορίθμους της ByteDance.
Η αναφορά σε επενδυτές με διαθέσιμα 25 δισ. ευρώ δείχνει ότι το γερμανικό σχέδιο δεν περιορίζεται πλέον σε μια πολιτική έκκληση. Δεν σημαίνει, όμως, ότι η εξαγορά έχει συμφωνηθεί ή ότι η Ευρώπη διαθέτει ήδη τα εργαλεία για να την επιβάλει.
Το επόμενο βήμα θα κριθεί στις Βρυξέλλες, όπου θα φανεί εάν η γερμανοαυστριακή πρωτοβουλία μπορεί να συγκεντρώσει ευρύτερη ευρωπαϊκή υποστήριξη.
Πηγή: pagenews.gr
