Το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με μια νέα κρίσιμη δοκιμασία για το πολιτικό του σύστημα, καθώς ο πρώην αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και πρόεδρος του κόμματος Γιασάρ, Γκάντι Άιζενκοτ, δηλώνει αποφασισμένος να προχωρήσει στον σχηματισμό κυβέρνησης ακόμη και αν δεν καταφέρει να συγκροτήσει μια σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Με μια εκτενή δημόσια παρέμβαση, ο Άιζενκοτ παρουσιάζει τρεις εναλλακτικές διαδρομές προς την εξουσία, απορρίπτει το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων και εξαπολύει σφοδρή επίθεση στον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις με τα υπερορθόδοξα κόμματα, η πιθανότητα συμφωνίας με το Λικούντ και ένα τρίτο, πολιτικά εκρηκτικό σενάριο: ο σχηματισμός κυβέρνησης μειοψηφίας που θα μπορούσε να εξαρτάται από την υποστήριξη αραβικών κομμάτων της Κνεσέτ.
Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη ένταση λόγω των εξελίξεων με το Ιράν, των διαφωνιών για τη στρατιωτική θητεία και των κατηγοριών του Άιζενκοτ ότι η πολιτική πόλωση έχει φτάσει μέχρι τις οικογένειες των Ισραηλινών που σκοτώθηκαν υπηρετώντας τη χώρα.
«Θα σχηματίσω κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης»
Ο Γκάντι Άιζενκοτ ξεκαθαρίζει ότι δεν σκοπεύει να αφήσει τις διαπραγματεύσεις να εξελίσσονται επ’ αόριστον.
Στην ανάρτησή του διαμηνύει:
«Εάν οι ειλικρινείς προσπάθειες που καταβάλλω για τον σχηματισμό μιας ευρείας κυβέρνησης δεν αποδώσουν καρπούς, προτίθεμαι να συγκροτήσω μια κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης — μια κυβέρνηση την οποία θα επιδιώξω να διευρύνω, είτε πριν είτε μετά την ορκωμοσία της».
Η δήλωση αποτελεί σαφή προειδοποίηση προς τους πιθανούς κυβερνητικούς εταίρους.
Ο Άιζενκοτ επιδιώκει μια ευρεία κυβέρνηση, αλλά εμφανίζεται διατεθειμένος να εξετάσει και έναν στενότερο σχηματισμό, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία για πλειοψηφικό συνασπισμό.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν κατονομάζει στην ίδια δήλωση τα αραβικά κόμματα ως πιθανούς υποστηρικτές μιας τέτοιας κυβέρνησης.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο κοινοβουλευτικής στήριξης από το Ράαμ και την Κοινή Λίστα βρίσκεται στο επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων.
Οι τρεις δρόμοι προς την εξουσία
Ο πρόεδρος του Γιασάρ αναγνωρίζει ότι η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης απαιτεί χρόνο, αλλά υποστηρίζει ότι όλες οι επιλογές πρέπει να εξεταστούν με σοβαρότητα.
«Υπάρχουν τρεις βασικοί δρόμοι για τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης και προσεγγίζω τον καθένα από αυτούς με βαθύ αίσθημα ευθύνης και ειλικρινή επιθυμία για επιτυχία», αναφέρει.
Οι τρεις επιλογές που προκύπτουν από τις τοποθετήσεις του είναι:
- Συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα, με κεντρικό εμπόδιο το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας.
- Κυβέρνηση ευρύτερης ενότητας με συμμετοχή του Λικούντ, παρά τις σημαντικές διαφωνίες μεταξύ των δύο πλευρών.
- Κυβέρνηση εθνικής έκτακτης ανάγκης, ακόμη και χωρίς εξαρχής εξασφαλισμένη πλειοψηφία, με πιθανή κοινοβουλευτική υποστήριξη από αραβικά κόμματα.
Η τρίτη επιλογή είναι και η πλέον αμφιλεγόμενη.
Θα μπορούσε να επιτρέψει τη συγκρότηση νέου κυβερνητικού σχήματος, αλλά ταυτόχρονα θα δοκίμαζε τη συνοχή των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου.
Το αραβικό χαρτί και το 21% του πληθυσμού
Το ζήτημα της συμμετοχής ή της υποστήριξης αραβικών κομμάτων έχει μετατραπεί σε ένα από τα σημαντικότερα σημεία αντιπαράθεσης.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει κατηγορήσει πολιτικούς εκπροσώπους των αραβικών κομμάτων ότι υποστηρίζουν την τρομοκρατία, χρησιμοποιώντας το ζήτημα ως επιχείρημα κατά μιας κυβέρνησης που θα εξαρτάται από τις ψήφους τους.
Ο Άιζενκοτ απαντά με μια ιδιαίτερα αυστηρή προειδοποίηση.
«Η απόσταση από μια βίαιη εκστρατεία απονομιμοποίησης εναντίον του 21% του πληθυσμού — χαρακτηρίζοντάς τους ως “υποστηρικτές της τρομοκρατίας” — μέχρι την πραγματική, σωματική βία, ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ μικρή. Τα σημάδια είναι ξεκάθαρα».
Η αναφορά στο 21% αφορά τον αραβικό πληθυσμό του Ισραήλ.
Ο Άιζενκοτ υποστηρίζει ότι η γενικευμένη στοχοποίηση μιας ολόκληρης κοινότητας δημιουργεί κινδύνους που ξεπερνούν τα όρια της κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης.
Η θέση του δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση συμφωνίας με τα αραβικά κόμματα.
Αποτελεί, όμως, σαφή διαφοροποίηση από την προσπάθεια πολιτικού αποκλεισμού τους.
Το εμπόδιο Λίμπερμαν και η αριθμητική της Κνεσέτ
Ο Άιζενκοτ έχει περιγράψει ως βασικό κορμό μιας νέας κυβέρνησης τέσσερα κόμματα που αντιτίθενται στον Νετανιάχου: το Γιασάρ, το Μπεγιαχάντ, τους Δημοκρατικούς και το Ισραέλ Μπεϊτενού.
Ωστόσο, ο πρόεδρος του Ισραέλ Μπεϊτενού, Αβίγκντορ Λίμπερμαν, έχει δηλώσει ότι δεν πρόκειται να υποστηρίξει κυβέρνηση μειοψηφίας που θα εξαρτάται από αραβικά κόμματα.
Αυτό δημιουργεί ένα ουσιαστικό πρόβλημα για το τρίτο σενάριο.
Ο Άιζενκοτ, πάντως, εμφανίζεται διατεθειμένος να θέσει τους βουλευτές ενώπιον των ευθυνών τους.
«Κάθε μέλος της Κνεσέτ θα κληθεί να ακολουθήσει τη συνείδησή του και να αποφασίσει: θα σχηματιστεί νέα κυβέρνηση ή είναι έτοιμοι να σύρουν το Κράτος του Ισραήλ και τους πολίτες του σε έναν ακόμη γύρο εκλογών, με τον Νετανιάχου να παραμένει στη θέση του μεταβατικού πρωθυπουργού;», γράφει.
Η δήλωση δείχνει ότι ο Άιζενκοτ επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της τελικής απόφασης στους βουλευτές, ακόμη και σε εκείνους που έχουν εκφράσει δημόσια αντιρρήσεις για συγκεκριμένες συνεργασίες.
Υπερορθόδοξοι και στρατιωτική θητεία: Η δύσκολη εξίσωση
Η πρώτη κυβερνητική επιλογή αφορά τη συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα.
Εδώ, το βασικό εμπόδιο είναι η στρατιωτική θητεία.
Η απαίτηση υπερορθόδοξων πολιτικών δυνάμεων για εξαιρέσεις από την υποχρεωτική στράτευση συγκρούεται με τις θέσεις κομμάτων που ζητούν ευρύτερη συμμετοχή στην εθνική άμυνα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των αυξημένων επιχειρησιακών αναγκών των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων.
Ο Άιζενκοτ υποστηρίζει ότι οι διαπραγματεύσεις δεν αποσκοπούν στην εγκατάλειψη των αρχών του.
«Δεν πρόκειται για το εγχείρημα να “τετραγωνίσουμε τον κύκλο” ούτε για “υποστολή της σημαίας” στο ζήτημα της στρατιωτικής θητείας», αναφέρει.
Αντιθέτως, μιλά για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα στηρίζεται στις αρχές του σχεδίου του για την κατανομή των υποχρεώσεων στρατιωτικής υπηρεσίας.
Η δυνατότητα συμφωνίας θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο οι υπερορθόδοξοι βουλευτές μπορούν να αποδεχθούν μια τέτοια προσέγγιση.
«Σημαντικό χάσμα» με το Λικούντ
Η δεύτερη επιλογή αφορά μια ευρύτερη κυβέρνηση με συμμετοχή του Λικούντ.
Ο Άιζενκοτ αναγνωρίζει ότι πραγματοποιούνται διαπραγματεύσεις, αλλά δεν κρύβει τη δυσκολία τους.
«Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με το Λικούντ, καταβάλλουμε ειλικρινείς και γνήσιες προσπάθειες. Ωστόσο, δυστυχώς, παραμένει ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ της ρητορικής τους και της πραγματικής τους στάσης, καθώς και της έμπρακτης προθυμίας τους να δράσουν», σημειώνει.
Παρά τη διαπίστωση αυτή, δεν κλείνει την πόρτα.
«Προτίθεμαι να δώσω σε αυτή την πορεία άλλη μια ευκαιρία. Πρέπει να προσπαθήσουμε να πείσουμε τα μέλη του Λικούντ να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων».
Η στάση του αφήνει περιθώριο για περαιτέρω συνομιλίες, χωρίς να προεξοφλεί συμφωνία.
Ταυτόχρονα, ασκεί πίεση στην ηγεσία και στους βουλευτές του Λικούντ να αποφασίσουν εάν θα συμμετάσχουν σε έναν διαφορετικό κυβερνητικό σχηματισμό.
Το Ιράν στο επίκεντρο της σύγκρουσης με τον Νετανιάχου
Η πολιτική αντιπαράθεση εξελίσσεται ενώ το Ισραήλ αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις ασφαλείας και συνεχιζόμενες εντάσεις με το Ιράν.
Ο Νετανιάχου έχει επικαλεστεί την ιρανική απειλή για να υποστηρίξει την ανάγκη κυβέρνησης εθνικής ενότητας υπό την ηγεσία του.
Παράλληλα, έχει υποστηρίξει ότι μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από αραβικά κόμματα δεν θα μπορούσε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις συγκεκριμένες απειλές.
Ο Άιζενκοτ αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο συνδέονται οι στρατιωτικές αποφάσεις με τις πολιτικές εξελίξεις.
«Το γεγονός ότι τα επιχειρησιακά συμφέροντα και τα χρονοδιαγράμματα συγχέονται με πολιτικά συμφέροντα και ατζέντες — και ότι αυτό έχει καταστεί απολύτως αποδεκτό ως κανονικότητα — είναι απαράδεκτο», δηλώνει.
Η τοποθέτηση αποτελεί σαφή κριτική στη διαχείριση της σχέσης μεταξύ εθνικής ασφάλειας και εσωτερικής πολιτικής.
Δεν σημαίνει ότι ο Άιζενκοτ υποβαθμίζει κατ’ ανάγκην την απειλή από το Ιράν.
Αντιθέτως, θέτει ζήτημα διαχωρισμού των επιχειρησιακών αποφάσεων από τους πολιτικούς υπολογισμούς.
«Βεβήλωση της μνήμης των πεσόντων» – Οι καταγγελίες για τις οικογένειες
Ιδιαίτερα φορτισμένο είναι το σημείο της παρέμβασης που αφορά τις οικογένειες των Ισραηλινών που έχασαν τη ζωή τους.
Ο Άιζενκοτ καταγγέλλει ότι, στο πλαίσιο της πολιτικής αντιπαράθεσης, έχουν σταλεί υβριστικά και προσβλητικά μηνύματα σε οικογένειες που πενθούν.
«Η αποστολή μηνυμάτων γεμάτων μίσος σε οικογένειες που θρηνούν, ή η διατύπωση σχολίων όπως “ο γιος σας θα ντρεπόταν για εσάς”, ξεπερνά τα όρια της ευπρέπειας, της ανθρωπιάς και του σεβασμού», αναφέρει.
Καλεί μάλιστα τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να καταδικάσει δημόσια τέτοιες συμπεριφορές.
Οι καταγγελίες αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κλίμα έντονης πόλωσης.
Η πολιτική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στις διαφωνίες για κυβερνητικές συνεργασίες, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι οικογένειες των θυμάτων και όσοι συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο.
Επιτροπές, Πρόεδρος της Κνεσέτ και δικαστική μεταρρύθμιση
Ο Άιζενκοτ υποστηρίζει ότι ο συνασπισμός των κομμάτων που επιδιώκουν πολιτική αλλαγή έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές κοινοβουλευτικές κινήσεις.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, οι συνεργαζόμενες πολιτικές δυνάμεις έχουν αναλάβει τον έλεγχο κοινοβουλευτικών επιτροπών, έχουν εκλέξει νέο Πρόεδρο της Κνεσέτ και προωθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες για την ανατροπή της δικαστικής μεταρρύθμισης της κυβέρνησης Νετανιάχου.
Οι εξελίξεις αυτές παρουσιάζονται από τον ίδιο ως απόδειξη ότι μπορεί να υπάρξει συνεργασία μεταξύ κομμάτων με διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες.
Ωστόσο, η συγκρότηση κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών για επιμέρους αποφάσεις δεν συνεπάγεται αυτομάτως ότι τα ίδια κόμματα θα συμφωνήσουν και στον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.
Αυτή είναι μία από τις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο Άιζενκοτ.
Ο φόβος νέας πολιτικής βίας
Στην παρέμβασή του ο πρόεδρος του Γιασάρ εκφράζει ανησυχία για την όξυνση των κοινωνικών εντάσεων.
Η αναφορά του στη στοχοποίηση του αραβικού πληθυσμού συνδέεται με περιστατικά βίας που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, σημειώθηκαν στο βόρειο Ισραήλ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται καταγγελίες για εμπρησμό τεμένους και επίθεση οδηγού εναντίον Αράβων Ισραηλινών.
Ηγετικά στελέχη της αραβικής κοινότητας συνδέουν την επιδείνωση του κλίματος με τη δημόσια ρητορική εναντίον των πολιτικών εκπροσώπων τους.
Πρόκειται για σοβαρές καταγγελίες, οι οποίες δεν αρκούν από μόνες τους για να τεκμηριώσουν άμεση αιτιώδη σχέση μεταξύ πολιτικών δηλώσεων και συγκεκριμένων εγκληματικών ενεργειών.
Αναδεικνύουν, ωστόσο, το επίπεδο ανησυχίας για τις κοινωνικές συνέπειες της πολιτικής πόλωσης.
«Δεν πρόκειται να σπαταλήσω άλλο χρόνο»
Ο Γκάντι Άιζενκοτ ολοκληρώνει την παρέμβασή του με ένα σαφές μήνυμα προς όλες τις πολιτικές δυνάμεις.
«Σκοπεύω να συνεχίσω να αγωνίζομαι για μια ουσιαστική εξέλιξη σε κάθε μία από τις διαθέσιμες οδούς για τον σχηματισμό κυβέρνησης — μιας κυβέρνησης όσο το δυνατόν ευρύτερης».
Αμέσως μετά, προειδοποιεί:
«Όλα τα κόμματα πρέπει να κατανοήσουν ότι δεν έχω καμία πρόθεση να καθυστερώ ή να σπαταλώ χρόνο».
Και προσθέτει:
«Πρέπει να αντιληφθούν ότι, την κατάλληλη στιγμή, θα παρουσιάσω στην Κνεσέτ, προς έγκριση, μια νέα και ικανή κυβέρνηση υπό την ηγεσία μου».
Η δήλωση αυτή αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να επιδιώξει κοινοβουλευτική έγκριση ακόμη και χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης συμφωνία με όλους τους πιθανούς εταίρους.
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη στάση των βουλευτών και από τη δυνατότητα διαμόρφωσης της αναγκαίας κοινοβουλευτικής στήριξης.
Το επόμενο βήμα: Κυβέρνηση ή νέα προσφυγή στις κάλπες;
Η πολιτική κρίση στο Ισραήλ συγκεντρώνει πλέον πολλαπλά ανοιχτά μέτωπα.
Το ζήτημα της στρατιωτικής θητείας διχάζει τις πολιτικές δυνάμεις.
Η σχέση με τα αραβικά κόμματα αποτελεί βασικό εμπόδιο για τον σχηματισμό νέου συνασπισμού.
Οι διαφωνίες με το Λικούντ παραμένουν ουσιαστικές, ενώ οι εξελίξεις με το Ιράν ενισχύουν την πίεση για μια κυβέρνηση που θα μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις εθνικής ασφάλειας.
Ο Άιζενκοτ εμφανίζεται αποφασισμένος να μην αφήσει την αβεβαιότητα να παραταθεί.
«Αυτό που διακυβεύεται είναι το μέλλον του Ισραήλ… Δεν προτίθεμαι να υποχωρήσω, ούτε θα αγνοήσω τη σοβαρότητα αυτής της στιγμής. Σας δίνω τον λόγο μου», καταλήγει.
Οι τρεις επιλογές παραμένουν στο τραπέζι. Καμία, όμως, δεν είναι απαλλαγμένη από σοβαρά πολιτικά εμπόδια.
Η επόμενη φάση θα κριθεί από το εάν ο Άιζενκοτ καταφέρει να μετατρέψει τις επιμέρους κοινοβουλευτικές συνεργασίες σε κυβερνητική συμφωνία ή εάν το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση.
Πηγή: pagenews.gr
