Στη Βουλή κατατέθηκε την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου ο κρατικός προϋπολογισμός του 2027, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας από τις σημαντικότερες οικονομικές και πολιτικές συζητήσεις της χρονιάς.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης κατέθεσε το σχέδιο, το οποίο παρέλαβε ο πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ανοίγοντας τον δρόμο για την κοινοβουλευτική διαδικασία που θα κορυφωθεί με την ψηφοφορία της 15ης Δεκεμβρίου.
Ο προϋπολογισμός του 2027 έχει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Δεν αποτελεί απλώς την αποτύπωση των δημοσιονομικών στόχων της επόμενης χρονιάς, αλλά και το βασικό οικονομικό σχέδιο με το οποίο η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη θα πορευτεί προς τις εθνικές εκλογές του 2027.
Στην κυβερνητική ατζέντα κυριαρχούν τρεις στόχοι: η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής, η περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους και η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Το μεγάλο ερώτημα είναι κατά πόσο οι θετικές μακροοικονομικές προβλέψεις θα μεταφραστούν σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια και το στεγαστικό εξακολουθούν να πιέζουν τα νοικοκυριά.
Ανάπτυξη 2,3% – Η Ελλάδα πάνω από Ευρωζώνη και ΕΕ
Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 2,3% το 2027, έναντι 2% το 2026.
Η πρόβλεψη αυτή τοποθετεί την Ελλάδα υψηλότερα από τον εκτιμώμενο μέσο ρυθμό ανάπτυξης της Ευρωζώνης, που διαμορφώνεται στο 1,2%, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο 1,4%.
Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις, η χώρα θα καταγράψει για έβδομη συνεχόμενη χρονιά υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης από την Ευρωζώνη.
Για την κυβέρνηση, η εξέλιξη αυτή αποτελεί βασικό επιχείρημα υπέρ της οικονομικής πολιτικής της.
Η ανάπτυξη, ωστόσο, δεν κατανέμεται αυτομάτως με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους πολίτες. Η σύνθεσή της, οι πραγματικές αποδοχές και η παραγωγικότητα θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό εάν η οικονομική μεγέθυνση θα γίνει αισθητή από περισσότερα νοικοκυριά.
Πληθωρισμός 2,8% – Γιατί η ακρίβεια δεν τελειώνει
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να αποκλιμακωθεί στο 2,8% το 2027, από 4% το 2026.
Η υποχώρηση του ρυθμού αύξησης των τιμών αποτελεί θετική ένδειξη, δεν συνεπάγεται όμως επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα.
Ακόμη και με χαμηλότερο πληθωρισμό, τα τρόφιμα, η ενέργεια και οι υπηρεσίες μπορούν να συνεχίσουν να ακριβαίνουν, απλώς με βραδύτερο ρυθμό.
Η εισηγητική έκθεση επισημαίνει ότι ο πυρήνας του πληθωρισμού αναμένεται να παραμείνει αυξημένος, καθώς το κόστος παραγωγής εξακολουθεί να επηρεάζει την οικονομία.
Για το οικονομικό επιτελείο, η αποκλιμάκωση των τιμών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση ώστε οι αυξήσεις των μισθών να ενισχύσουν ουσιαστικά την αγοραστική δύναμη.
Κατώτατος μισθός 960 ευρώ και ανεργία 7,9%
Στο μέτωπο της απασχόλησης, ο προϋπολογισμός προβλέπει περαιτέρω μείωση της ανεργίας στο 7,9%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2008.
Παράλληλα, οι ονομαστικές αμοιβές ανά εργαζόμενο εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 3,9%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 960 ευρώ από τον Απρίλιο του 2027, με τον κυβερνητικό στόχο να παραμένει η επίτευξη των 1.000 ευρώ έως το 2028.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού αφορά άμεσα τους χαμηλόμισθους εργαζόμενους, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τις μισθολογικές διαπραγματεύσεις σε άλλες κατηγορίες απασχόλησης.
Το καθοριστικό στοιχείο, πάντως, θα είναι η πραγματική αύξηση των αποδοχών μετά τον πληθωρισμό.
Με ονομαστική αύξηση 3,9% και προβλεπόμενο πληθωρισμό 2,8%, η ενδεικτική πραγματική αύξηση διαμορφώνεται κοντά στο 1,1%, εφόσον οι δύο δείκτες κινηθούν σύμφωνα με τις εκτιμήσεις.
Δημόσιο χρέος στο 128,5% – Πρωτογενές πλεόνασμα 3,2%
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του νέου προϋπολογισμού είναι η πρόβλεψη για περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους.
Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 128,5% του ΑΕΠ το 2027, από 135,8% το 2026.
Παράλληλα, προβλέπεται πρωτογενές πλεόνασμα 3,2% του ΑΕΠ.
Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων αποτελεί βασικό στοιχείο της δημοσιονομικής στρατηγικής, καθώς ενισχύει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους και την αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές.
Ταυτόχρονα, όμως, περιορίζει τα περιθώρια για πρόσθετες δημοσιονομικές παρεμβάσεις που δεν συνοδεύονται από αντίστοιχα έσοδα ή εξοικονομήσεις.
Για την κυβέρνηση, η μείωση του χρέους συνιστά απόδειξη οικονομικής σταθερότητας. Για την αντιπολίτευση, το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο αυτή η σταθερότητα συνοδεύεται από επαρκή κοινωνική στήριξη.
Φορολογικά έσοδα 77,95 δισ. ευρώ – Το βάρος του ΦΠΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση των φορολογικών εσόδων, τα οποία προβλέπεται να φτάσουν τα 77,95 δισ. ευρώ.
Από αυτά:
- 42,9 δισ. ευρώ προέρχονται από φόρους αγαθών και υπηρεσιών.
- 31 δισ. ευρώ αναμένονται από τον ΦΠΑ.
- 28,97 δισ. ευρώ προέρχονται από τη φορολογία εισοδήματος.
- 17 δισ. ευρώ αφορούν τη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων.
- 9,35 δισ. ευρώ αφορούν τη φορολογία εισοδήματος επιχειρήσεων.
Η μεγάλη συμμετοχή των έμμεσων φόρων αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης στη Βουλή.
Ο ΦΠΑ συνδέεται άμεσα με την κατανάλωση και τις τιμές, ενώ η επιβάρυνσή του μπορεί να επηρεάζει αναλογικά περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδήματα, ανάλογα με τη σύνθεση των δαπανών τους.
Η κυβέρνηση θα επιδιώξει να αναδείξει τις φορολογικές ελαφρύνσεις και την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ η αντιπολίτευση αναμένεται να εστιάσει στο βάρος που εξακολουθούν να σηκώνουν οι καταναλωτές.
«Σπίτι μου ΙΙΙ»: Νέο πρόγραμμα 2 δισ. ευρώ για τη στέγαση
Στο στεγαστικό πεδίο, ο προϋπολογισμός προβλέπει νέο πρόγραμμα ύψους 2 δισ. ευρώ, με την ονομασία «Σπίτι μου ΙΙΙ».
Το πρόγραμμα προβλέπεται να προσφέρει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια με διευρυμένα κριτήρια δικαιούχων, επιδιώκοντας να ενισχύσει την πρόσβαση στην ιδιοκατοίκηση.
Παράλληλα, η επιστροφή ενοικίου επεκτείνεται, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ώστε να καλύπτει περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά, με δημοσιονομικό κόστος 233 εκατ. ευρώ.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της νέας γενιάς: τη δυσκολία απόκτησης κατοικίας και το αυξημένο κόστος ενοικίασης.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα των στεγαστικών δανείων θα εξαρτηθεί και από τη διαθεσιμότητα ακινήτων.
Εάν η προσφορά κατοικιών δεν αυξηθεί, η πρόσθετη χρηματοδότηση μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση και να ασκήσει νέες πιέσεις στις τιμές.
Νέα μέτρα για οικογένειες, αγρότες και άτομα με αναπηρία
Στο κοινωνικό σκέλος προβλέπονται στοχευμένες παρεμβάσεις για οικογένειες και ευάλωτες ομάδες.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται ο μηδενικός φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τρίτεκνους, η ετήσια αναπροσαρμογή των επιδομάτων αναπηρίας με βάση τον πληθωρισμό και το ΑΕΠ, καθώς και η δημιουργία επενδυτικού λογαριασμού για παιδιά έως δύο ετών.
Για τον παιδικό επενδυτικό λογαριασμό προβλέπεται ισόποση κρατική συνεισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποσκοπεί στη δημιουργία ενός αρχικού αποταμιευτικού κεφαλαίου για τα παιδιά, με τη συμμετοχή οικογένειας και κράτους.
Παράλληλα, προβλέπεται επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ για τους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς από τον Δεκέμβριο του 2027.
Το μέτρο εντάσσεται στις προβλεπόμενες εισοδηματικές ενισχύσεις του δημόσιου τομέα και αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο ιδιαίτερου πολιτικού ενδιαφέροντος.
Υγεία 16 δισ., κοινωνική προστασία 48 δισ. και εκπαίδευση 8,24 δισ.
Σύμφωνα με τη λειτουργική ταξινόμηση των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης, προβλέπονται:
16,03 δισ. ευρώ για την υγεία, 48,06 δισ. ευρώ για την κοινωνική προστασία και 8,24 δισ. ευρώ για την εκπαίδευση.
Από τις δαπάνες εκπαίδευσης, περίπου 2,5 δισ. ευρώ αφορούν την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Για τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας προβλέπονται συνολικά έσοδα 5,12 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες προσωπικού φτάνουν τα 999 εκατ. ευρώ.
Οι συνολικές αυτές κατηγορίες δεν ταυτίζονται με τους προϋπολογισμούς των αντίστοιχων υπουργείων, καθώς περιλαμβάνουν ευρύτερες δαπάνες της Γενικής Κυβέρνησης.
Η πολιτική αντιπαράθεση θα επικεντρωθεί όχι μόνο στο ύψος των πιστώσεων, αλλά και στην επάρκεια προσωπικού, την ποιότητα των υπηρεσιών και την πρόσβαση των πολιτών.
Άμυνα: Στα 4 δισ. ευρώ οι αγορές οπλικών συστημάτων
Αυξημένες προβλέπονται οι δαπάνες για εξοπλιστικά προγράμματα.
Οι αγορές οπλικών συστημάτων αναμένεται να ανέλθουν στα 4 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 3,2 δισ. ευρώ το 2026.
Στη λειτουργική ταξινόμηση της Γενικής Κυβέρνησης, οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα διαμορφώνονται σε περίπου 6,09 δισ. ευρώ.
Η αύξηση συνδέεται με τη συνέχιση των εξοπλιστικών προγραμμάτων και τις αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας σε ένα ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.
Για την κυβέρνηση, η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.
Η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται, ωστόσο, να περιλάβει και την ισορροπία ανάμεσα στις αμυντικές ανάγκες και τις κοινωνικές δαπάνες.
Επενδύσεις 11 δισ. ευρώ και στόχος για φθηνότερο ρεύμα
Οι δημόσιες επενδύσεις, εκτός των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, προβλέπεται να ανέλθουν στα 11 δισ. ευρώ.
Στο ενεργειακό πεδίο, η κυβέρνηση προωθεί παρεμβάσεις σε δίκτυα, αποθήκευση ενέργειας και ανανεώσιμες πηγές.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, επιδιώκεται μείωση της λιανικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας έως και 30% κατά την περίοδο 2027-2029.
Ο στόχος αυτός δεν αποτελεί εγγυημένη μείωση των λογαριασμών, καθώς οι τελικές τιμές επηρεάζονται από τη χονδρεμπορική αγορά, τις διεθνείς ενεργειακές συνθήκες, τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις και τη φορολογία.
Ωστόσο, η ενίσχυση των δικτύων και της αποθήκευσης μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές και στον περιορισμό ορισμένων επιβαρύνσεων του συστήματος.
Μικρομεσαίες επιχειρήσεις: Χρηματοδότηση έως 5 δισ. ευρώ
Σημαντική θέση στο αναπτυξιακό σκέλος καταλαμβάνουν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Προβλέπονται δύο νέα χρηματοδοτικά προγράμματα συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ από δανειακούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Με τη συμμετοχή των τραπεζών, η συνολική χρηματοδότηση εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. ευρώ.
Η ενίσχυση της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε κεφάλαια αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, καθώς μεγάλο μέρος της ελληνικής επιχειρηματικότητας αντιμετωπίζει δυσκολίες χρηματοδότησης, περιορισμένο μέγεθος και υψηλό λειτουργικό κόστος.
Το ζητούμενο θα είναι οι πόροι να φτάσουν και σε μικρότερες επιχειρήσεις, όχι μόνο σε όσες διαθέτουν ήδη ισχυρή τραπεζική εικόνα.
Η πολιτική μάχη του Δεκεμβρίου – Ο προϋπολογισμός πριν από τις κάλπες
Η συζήτηση στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων αναμένεται να αρχίσει στο τέλος της επόμενης εβδομάδας.
Η πενθήμερη διαδικασία στην Ολομέλεια έχει προγραμματιστεί από τις 11 έως τις 15 Δεκεμβρίου, οπότε και θα πραγματοποιηθεί η τελική ψηφοφορία.
Η αντιπαράθεση αναμένεται να είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς ο προϋπολογισμός του 2027 συνδέεται άμεσα με την πολιτική πορεία προς τις επόμενες εθνικές εκλογές.
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να αναδείξει τη δημοσιονομική σταθερότητα, τη μείωση του χρέους, τις νέες επενδύσεις και τις προβλεπόμενες εισοδηματικές ενισχύσεις.
Η αντιπολίτευση θα επικεντρωθεί στην ακρίβεια, στη φορολογική επιβάρυνση, στο κόστος στέγασης και στο εάν η ανάπτυξη αποτυπώνεται ουσιαστικά στο βιοτικό επίπεδο των πολιτών.
Το κρίσιμο στοίχημα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν είναι μόνο να επιβεβαιωθεί η ανάπτυξη 2,3%, αλλά να πειστούν οι πολίτες ότι η οικονομική πρόοδος φτάνει και στο δικό τους πορτοφόλι.
Αυτό θα αποτελέσει και το πραγματικό πολιτικό τεστ του προϋπολογισμού του 2027.
Πηγή: pagenews.gr
