Πολιτική

Ο Τσίπρας «καρφώνει» κυβέρνηση και πρώην συντρόφους: «Ούτε ένας πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας επί ΣΥΡΙΖΑ»

Ο Τσίπρας «καρφώνει» κυβέρνηση και πρώην συντρόφους: «Ούτε ένας πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας επί ΣΥΡΙΖΑ»
Μετωπική επίθεση για τα «κόκκινα» δάνεια, τα funds και το πρόγραμμα «Ηρακλής» εξαπέλυσε ο Αλέξης Τσίπρας, υπερασπιζόμενος την πολιτική της κυβέρνησής του για την πρώτη κατοικία. Από την εκδήλωση μνήμης για τον Αλέκο Φλαμπουράρη έστειλε μήνυμα στη Νέα Δημοκρατία, αλλά και σε πρώην πολιτικούς συνοδοιπόρους του, ενώ η αντιπαράθεση για τους πλειστηριασμούς μεταφέρεται στη Βουλή.

Μια εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του Αλέκου Φλαμπουράρη επέλεξε ο Αλέξης Τσίπρας για να ανοίξει ξανά έναν από τους πιο εκρηκτικούς φακέλους της ελληνικής οικονομικής και πολιτικής ζωής: την προστασία της πρώτης κατοικίας, τα «κόκκινα» δάνεια και τον ρόλο των funds.

Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε σε μια αναδρομή στην περίοδο της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Αμφισβήτησε ευθέως τις κατηγορίες που διατυπώνονται για την πολιτική της κυβέρνησής του, επιτέθηκε στη Νέα Δημοκρατία και άφησε αιχμές που μπορούν να διαβαστούν και ως μήνυμα προς πρόσωπα του παλαιού πολιτικού του χώρου.

Στο επίκεντρο βρέθηκε μία κατηγορηματική αποστροφή του:

«Δεν χρειάζεται δα και καμία σοφία να διαθέτει κανείς. Παρά μονάχα να αναρωτηθεί αν έγινε έστω και ένας πλειστηριασμός πρώτης κατοικίας τη περίοδο 2015-19. Και αν έγινε γιατί δεν τον δείξανε στα μέσα ενημέρωσης».

Με αυτή τη δήλωση, ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να αντικρούσει όσα χαρακτήρισε «συκοφαντικά ψεύδη» για την προστασία των δανειοληπτών επί των ημερών του.

Η δήλωση αποτελεί πολιτικό ισχυρισμό του πρώην πρωθυπουργού και όχι αυτοτελώς τεκμηριωμένο απολογισμό όλων των πλειστηριασμών της περιόδου. Ωστόσο, επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: ποιοι δανειολήπτες προστατεύονταν πραγματικά, με ποιες προϋποθέσεις και τι άλλαξε στο νομοθετικό πλαίσιο μετά το 2019;

Ο Φλαμπουράρης, οι «ειδικές αποστολές» και η μάχη για την πρώτη κατοικία

Η παρέμβαση του Αλέξη Τσίπρα είχε και έντονο προσωπικό χαρακτήρα.

Μιλώντας για τον Αλέκο Φλαμπουράρη, έναν από τους στενότερους συνεργάτες του και πρόσωπο με καθοριστική παρουσία στις δύσκολες περιόδους της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, τον περιέγραψε ως άνθρωπο των «ειδικών αποστολών».

Ανάμεσα στις αποστολές αυτές συμπεριέλαβε την αντιμετώπιση της κρίσης ρευστότητας κατά τις δραματικές ημέρες του δημοψηφίσματος του 2015, αλλά και τη διαμόρφωση του πλαισίου προστασίας της πρώτης κατοικίας.

Η αναφορά δεν ήταν τυχαία.

Το ζήτημα των δανειοληπτών αποτέλεσε μία από τις πιο δύσκολες πλευρές της διαπραγμάτευσης με τους πιστωτές, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνικές τράπεζες αντιμετώπιζαν τεράστιο όγκο μη εξυπηρετούμενων δανείων και η κοινωνία βρισκόταν αντιμέτωπη με τις συνέπειες της πολυετούς οικονομικής κρίσης.

Ο πρώην πρωθυπουργός επικαλέστηκε μάλιστα παλαιότερη δημόσια τοποθέτηση του Φλαμπουράρη, τον Νοέμβριο του 2022, για να υπερασπιστεί τις νομοθετικές επιλογές εκείνης της περιόδου.

«Ίσως, αν ήταν μαζί μας ο Αλέκος, να ήταν και το υπόμνημα που θα κατέθετε στην Επιτροπή της Βουλής, αν τον καλούσε, για την αποκατάσταση της αλήθειας», ανέφερε.

Τα «καρφιά» που δεν είχαν μόνο αποδέκτη τη Νέα Δημοκρατία

Η πιο πολιτική στιγμή της ομιλίας ήρθε όταν ο Αλέξης Τσίπρας διαχώρισε όσους, κατά την άποψή του, υπερασπίζονται τους πολίτες από εκείνους που προστατεύουν οικονομικά συμφέροντα.

«Για να ξέρουμε ποιοι είναι αυτοί που αγωνιούν για να προστατεύουν τους απλούς ανθρώπους και ποιοι είναι αυτοί που το μόνο που τους νοιάζει είναι προστατεύουν τα συμφέροντα», υπογράμμισε.

Η αποστροφή αυτή δεν περιορίζεται εύκολα στην αντιπαράθεση με την κυβέρνηση.

Σε μια περίοδο ανακατατάξεων στον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, αποκτά ιδιαίτερη σημασία και για τις σχέσεις του πρώην πρωθυπουργού με στελέχη που ακολούθησαν διαφορετικές πολιτικές διαδρομές μετά την αποχώρησή του από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.

Η παρουσία στην εκδήλωση προσώπων από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες ενίσχυσε το ενδιαφέρον.

Μεταξύ άλλων, παρευρέθηκαν ο Σωκράτης Φάμελλος, η Όλγα Γεροβασίλη, ο Νίκος Παππάς, ο Νίκος Βούτσης, η Ρένα Δούρου, ο Αλέξης Χαρίτσης, ο Χάρης Δούκας, ο Κώστας Λαλιώτης, ο Κώστας Σκανδαλίδης και ο Στέφανος Τζουμάκας.

Παρόντες ήταν επίσης ο επιχειρηματίας Δημήτρης Μελισσανίδης, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας συνοδευόταν από τη σύζυγό του, Μπέτυ Μπαζιάνα.

Η κοινή παρουσία τους δεν συνεπάγεται πολιτική συμφωνία ή προαναγγέλλει κάποια νέα συνεργασία. Αποτυπώνει, όμως, το εύρος των πολιτικών και προσωπικών σχέσεων που εξακολουθούν να συνδέονται με τον πρώην πρωθυπουργό.

«Όλα στο φως»: Στο στόχαστρο τα funds και το πρόγραμμα «Ηρακλής»

Η παρέμβαση Τσίπρα συνδέεται άμεσα με την κοινοβουλευτική αντιπαράθεση για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ζητά ουσιαστική διερεύνηση των αποφάσεων που επέτρεψαν τη μεταφορά μεγάλων χαρτοφυλακίων δανείων σε εταιρείες ειδικού σκοπού και τη διαχείρισή τους από servicers.

«Όλα στο φως. Οι επιλογές έχουν ονοματεπώνυμο και οι αποφάσεις αριθμό ΦΕΚ. Ήρθε η ώρα η Ν.Δ. να λογοδοτήσει για την πολιτική της», ανέφεραν πηγές του πολιτικού σχηματισμού.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν στο πρόγραμμα «Ηρακλής», το οποίο θεσπίστηκε το 2019 με στόχο τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους ισολογισμούς των τραπεζών μέσω τιτλοποιήσεων και κρατικών εγγυήσεων σε συγκεκριμένες κατηγορίες τίτλων.

Το πρόγραμμα συνέβαλε στην εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών, ωστόσο η κοινωνική διάσταση της διαχείρισης των δανείων εξακολουθεί να προκαλεί αντιδράσεις.

Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι το πλαίσιο ενίσχυσε τη θέση των εταιρειών διαχείρισης έναντι των δανειοληπτών, ιδιαίτερα όταν οι τελευταίοι αδυνατούν να επιτύχουν βιώσιμη ρύθμιση.

Από την άλλη πλευρά, η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων θεωρήθηκε αναγκαία για την αποκατάσταση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και τη δυνατότητα των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν ξανά την οικονομία.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν η εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος συνοδεύτηκε από επαρκείς και αποτελεσματικές εγγυήσεις για τους οικονομικά ευάλωτους πολίτες.

Τι πραγματικά άλλαξε από το 2015 έως σήμερα

Η αντιπαράθεση για τους πλειστηριασμούς έχει βαθύτερες ρίζες και δεν εξαντλείται στις κυβερνήσεις Τσίπρα και Μητσοτάκη.

Ο νόμος 3869/2010, γνωστός ως νόμος Κατσέλη, είχε διαμορφώσει ένα πλαίσιο δικαστικής προστασίας υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Κατά την περίοδο 2015-2019 το πλαίσιο αυτό τροποποιήθηκε, με αλλαγές στα κριτήρια υπαγωγής και στις διαδικασίες προστασίας. Παράλληλα, αναπτύχθηκε το θεσμικό πλαίσιο για τη μεταβίβαση και διαχείριση απαιτήσεων από μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Το 2019 θεσπίστηκε νέο σύστημα προστασίας της κύριας κατοικίας, με τον νόμο 4605/2019, το οποίο προέβλεπε συγκεκριμένα εισοδηματικά, περιουσιακά και δανειακά κριτήρια.

Ακολούθησε ο νόμος 4738/2020 για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας, που αναμόρφωσε συνολικά το πλαίσιο αφερεγγυότητας.

Η σημαντικότερη διαφορά είναι ότι η προστασία της κύριας κατοικίας δεν λειτουργεί πλέον με το προηγούμενο μοντέλο δικαστικής διάσωσης μέσω του νόμου Κατσέλη, ενώ υπάρχουν διαφορετικοί μηχανισμοί ρύθμισης οφειλών και ειδικές προβλέψεις για ευάλωτους οφειλέτες.

Αυτό σημαίνει ότι ούτε η προστασία ήταν καθολική επί ΣΥΡΙΖΑ ούτε το σημερινό σύστημα στερείται κάθε δυνατότητας ρύθμισης. Η ουσιαστική πολιτική διαφορά αφορά την έκταση, τις προϋποθέσεις και την αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων μέτρων.

Οι 67.309 προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί και η σύγκριση με το 2019

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλούνται πηγές της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης, το 2025 καταγράφηκαν 67.309 προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί, αριθμός αυξημένος κατά 131% σε σύγκριση με το 2019.

Τα στοιχεία αυτά αποτελούν βασικό επιχείρημα στην κριτική της αντιπολίτευσης για την πολιτική της Νέας Δημοκρατίας.

Υπάρχει, ωστόσο, μια ουσιώδης διάκριση: οι προγραμματισμένοι πλειστηριασμοί δεν ταυτίζονται με τους ολοκληρωμένους, ενώ το συνολικό πλήθος τους δεν αφορά αποκλειστικά πρώτες κατοικίες.

Για να προκύψει ασφαλής σύγκριση απαιτούνται στοιχεία για την κατηγορία κάθε ακινήτου, την ολοκλήρωση ή μη της διαδικασίας και το καθεστώς προστασίας του οφειλέτη.

Αυτό δεν αναιρεί το κοινωνικό πρόβλημα που προκαλούν οι αναγκαστικές εκτελέσεις, ιδιαίτερα όταν αφορούν νοικοκυριά χωρίς δυνατότητα εξεύρεσης εναλλακτικής στέγης.

Αναδεικνύει, όμως, την ανάγκη η πολιτική σύγκρουση να στηρίζεται σε πλήρη και συγκρίσιμα δεδομένα.

Η υπόσχεση για νέο νόμο προστασίας της πρώτης κατοικίας

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη επιχειρεί να προχωρήσει πέρα από την κριτική, θέτοντας ζήτημα νέας νομοθετικής παρέμβασης.

«Η ΕΛΑΣ δεν περιμένει κανένα πόρισμα για να αναλάβει τη δική της δέσμευση απέναντι στην κοινωνία: την προστασία της πρώτης κατοικίας θα την επαναθεμελιώσουμε με νόμο», ανέφεραν οι ίδιες πηγές.

Η δέσμευση αυτή ανοίγει μια σειρά από συγκεκριμένα ερωτήματα.

Ποια θα είναι τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια προστασίας; Θα υπάρχει δυνατότητα αναστολής πλειστηριασμών για ευάλωτους δανειολήπτες; Πώς θα υποχρεώνονται οι εταιρείες διαχείρισης να εξετάζουν βιώσιμες ρυθμίσεις; Και ποια θα είναι η σχέση ενός νέου νόμου με τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τις ισχύουσες ευρωπαϊκές υποχρεώσεις;

Χωρίς συγκεκριμένες απαντήσεις, η πολιτική εξαγγελία παραμένει γενική. Με ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, όμως, το στεγαστικό και τα «κόκκινα» δάνεια μπορούν να μετατραπούν σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης ενόψει των εκλογών του 2027.

Το πολιτικό στοίχημα του Τσίπρα και η επόμενη ημέρα

Η επανεμφάνιση του Αλέξη Τσίπρα με τόσο σαφείς αναφορές στην οικονομική πολιτική της διακυβέρνησής του έχει ιδιαίτερη σημασία.

Ο πρώην πρωθυπουργός επιλέγει να υπερασπιστεί ένα πεδίο στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να δέχεται έντονη κριτική, αλλά και να μεταφέρει την πίεση στην κυβέρνηση για τη σημερινή κατάσταση των δανειοληπτών.

Η συζήτηση αγγίζει ένα ευρύτερο κοινωνικό πρόβλημα: το αυξημένο κόστος στέγασης, την περιορισμένη πρόσβαση των νέων στην ιδιοκατοίκηση, τα χρέη που παραμένουν από την οικονομική κρίση και την αγωνία οικογενειών που κινδυνεύουν να χάσουν την περιουσία τους.

Για την κυβέρνηση, η πρόκληση είναι να αποδείξει ότι η εξυγίανση των τραπεζών μπορεί να συνυπάρξει με αποτελεσματική προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών.

Για τον Αλέξη Τσίπρα, το ζητούμενο είναι διαφορετικό: να πείσει ότι η δική του κυβερνητική περίοδος άφησε ισχυρότερες κοινωνικές δικλίδες προστασίας και ότι οι επιλογές μετά το 2019 επιδείνωσαν τη θέση των οφειλετών.

Η μάχη για την πρώτη κατοικία επιστρέφει έτσι στην πρώτη γραμμή της πολιτικής σύγκρουσης. Και αυτή τη φορά δεν αφορά μόνο το παρελθόν του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και τις απαντήσεις που θα κληθούν να δώσουν κυβέρνηση και αντιπολίτευση για το μέλλον χιλιάδων δανειοληπτών.

Πηγή: pagenews.gr

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο