«Έχει σημειωθεί σαφής πρόοδος στις εγγυήσεις ασφαλείας». Η εκτίμηση Ευρωπαίου αξιωματούχου που συμμετέχει στις διπλωματικές επαφές δείχνει μια αξιοσημείωτη μεταβολή: ορισμένοι σύμμαχοι της Ουκρανίας αρχίζουν να πιστεύουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να βοηθήσει στην επίτευξη μιας ειρήνης που θα προστατεύει το Κίεβο.
Σύμφωνα με το POLITICO, η αλλαγή συνδέεται με την πρόταση της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας για εγγυήσεις συλλογικής άμυνας κατά το πρότυπο του ΝΑΤΟ.
Η αισιοδοξία παραμένει προσεκτική. Δεν έχει συμφωνηθεί ούτε το περιεχόμενο της προστασίας ούτε το τίμημα που ενδεχομένως θα ζητηθεί για αυτήν.
Η πρόταση Κούσνερ που άνοιξε τη συζήτηση
Ο Τζάρεντ Κούσνερ, απεσταλμένος και γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, παρουσίασε την πρόταση στο Βερολίνο, έπειτα από δύο εβδομάδες εντατικών επαφών.
Υποστήριξε ότι ο Τραμπ είναι ανοιχτός σε μια μεγάλη συμφωνία και ότι οι Ρώσοι εμφανίζονται δεκτικοί. Αυτό δεν αποτελεί επιβεβαιωμένη ρωσική αποδοχή: αξιωματούχος της Μόσχας απέρριψε την ιδέα, ενώ ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν είχε τοποθετηθεί δημόσια απορριπτικά, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Οι Ευρωπαίοι δίνουν βάρος στην πρόταση επειδή η ιδέα συζητείται παρασκηνιακά εδώ και μήνες.
«Στις ειρηνευτικές συνομιλίες υπάρχει σύγκλιση με τις ΗΠΑ, δεν υπάρχουν μαξιμαλιστικές απαιτήσεις και δεν γίνεται συζήτηση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τους Ευρωπαίους», δήλωσε αξιωματούχος κοντά στις διαπραγματεύσεις.
Τι θα περιλαμβάνει η αμερικανική δέσμευση;
Μια αξιόπιστη συμφωνία ασφαλείας θα μπορούσε να αλλάξει τους υπολογισμούς της Μόσχας για μια νέα επίθεση μετά τον τερματισμό του πολέμου.
Για να συμβεί αυτό, χρειάζονται συγκεκριμένες απαντήσεις: ποια κράτη δεσμεύονται, ποια βοήθεια αναλαμβάνουν να προσφέρουν και με ποια διαδικασία θα αντιδρούν σε νέα επίθεση.
Η αναφορά στο Άρθρο 5 δεν καθιστά αυτομάτως την Ουκρανία μέλος του ΝΑΤΟ. Ούτε αποσαφηνίζει από μόνη της το εύρος μιας αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής.
Αυτή ακριβώς την ασάφεια ανέδειξε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ζελένσκι: «Τι γίνεται με τους Αμερικανούς στρατιώτες;»
Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι δεν είναι βέβαιος πως όλοι εννοούν το ίδιο πράγμα όταν μιλούν για προστασία τύπου ΝΑΤΟ.
«Τι σημαίνει Άρθρο 5; Ότι υπάρχουν κάποιες δυνάμεις εταίρων στο έδαφός σου. Οπότε, η ερώτησή μου είναι: Τι γίνεται με τους Αμερικανούς στρατιώτες;»
Πρόσθεσε ότι η Ουκρανία θα έβλεπε θετικά αμερικανικές βάσεις στη χώρα, όπως στη Μέση Ανατολή.
Το Κίεβο ζητά επομένως κάτι περισσότερο από μια πολιτική διαβεβαίωση: ορατές δεσμεύσεις που θα στηρίζουν την αποτροπή στην πράξη.
Το Παρίσι προτείνει να ανοίξει η πόρτα του ΝΑΤΟ
Συνεργάτης του Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ζητώντας όμως το επόμενο βήμα: πλήρη ένταξη της Ουκρανίας στη Συμμαχία.
«Εάν λέμε ότι δίνουμε στην Ουκρανία εγγυήσεις τύπου Άρθρου 5, δεν πρέπει να περιπλέκουμε τα πράγματα: σημαίνει ότι η Ουκρανία εντάσσεται στο ΝΑΤΟ», ανέφερε.
Η θέση αυτή εκφράζει τη γαλλική προσέγγιση. Δεν συνιστά συμφωνημένη απόφαση των συμμάχων ή ανακοίνωση αμερικανικής στήριξης της ένταξης.
Το Ντονμπάς στο τραπέζι των ανταλλαγμάτων
Η πιο δύσκολη πτυχή αφορά το ενδεχόμενο εδαφικών παραχωρήσεων.
Το POLITICO αναφέρει ότι οι Αμερικανοί ρώτησαν πρόσφατα την Ουκρανία αν θα παρέδιδε στη Ρωσία ολόκληρο το Ντονμπάς, με αντάλλαγμα πλήρη ένταξη στο ΝΑΤΟ.
Μια τέτοια επιλογή θα σήμαινε παραχώρηση και εδαφών που ο Πούτιν δεν έχει καταλάβει στρατιωτικά. Δεν πρόκειται για συμφωνία ή αποδεκτό ουκρανικό όρο, αλλά για ερώτημα που, κατά το ρεπορτάζ, τέθηκε στις επαφές.
Η Πολωνία, οι χώρες της Βαλτικής και οι σκανδιναβικές χώρες παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντι σε οποιαδήποτε διευθέτηση θα μπορούσε να ανταμείψει τη ρωσική επιθετικότητα.
Ο φόβος ενός «Δούρειου Ίππου» στην ευρωπαϊκή άμυνα
Η συζήτηση ξεπερνά τα ουκρανικά σύνορα. Ο Κούσνερ επιμένει ότι πρέπει να επανεξεταστεί το ευρύτερο πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη, περιλαμβανομένων των σχέσεων ΝΑΤΟ–Ρωσίας.
Ορισμένοι Ευρωπαίοι δέχονται έναν παράλληλο διάλογο. Άλλοι φοβούνται ότι αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για περιορισμούς στις αμυντικές τους επιλογές.
Ο Γκρεγκουάρ Ρους του Chatham House προειδοποιεί:
«Ο κίνδυνος είναι μια εγγύηση τύπου Άρθρου 5 να γίνει κάπως ένας Δούρειος Ίππος στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συναλλαγής με τη Μόσχα, στην οποία η Ουκρανία θα παρέδιδε το Ντονμπάς και το ΝΑΤΟ θα αποδεχόταν περιορισμούς στη στρατιωτική του παρουσία στην Ανατολική Ευρώπη».
Κατά τον ίδιο, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δώσει στη Ρωσία ντε φάκτο βέτο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Εκτιμά, πάντως, ότι οι Ευρωπαίοι δεν θα αποδέχονταν εύκολα αυτή την παγίδα.
Άμπου Ντάμπι και ορίζοντας Χριστουγέννων
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένουν νέο γύρο συνομιλιών, πιθανώς στο Άμπου Ντάμπι μετά τις 26 Νοεμβρίου, χωρίς να έχει οριστικοποιηθεί η συνάντηση.
Στόχος είναι πρόοδος σε στοχευμένες εκεχειρίες για την ενέργεια και τη Μαύρη Θάλασσα, με ευρωπαϊκή συμμετοχή.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι Αμερικανοί «ήθελαν πραγματικά να ολοκληρωθούν όλα αυτά πριν από τα Χριστούγεννα».
Παρά την επιθυμία για γρήγορο αποτέλεσμα, συμμετέχοντες στις συναντήσεις του Βερολίνου ανέφεραν ότι η αμερικανική πλευρά δεν άσκησε την πίεση για βιαστική συμφωνία που είχαν φοβηθεί.
Η σχέση Τραμπ–Πούτιν κρατά τις επιφυλάξεις ζωντανές
Η τριμερής σύνοδος της Σενζέν υπενθύμισε στους Ευρωπαίους ότι η προσωπική επαφή Τραμπ–Πούτιν παραμένει καθοριστική.
Επιστρέφοντας στην Ουάσιγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος υπερασπίστηκε τη σχέση με τον Ρώσο ηγέτη και υποστήριξε: «Θα ήθελε πολύ να τελειώσει ο πόλεμος».
Οι Ευρωπαίοι μπορεί να βλέπουν πρόοδο στις συζητήσεις με τους απεσταλμένους του. Γνωρίζουν, όμως, ότι ο τελικός λόγος ανήκει στον ίδιο τον πρόεδρο.
«Δημιουργήθηκε ένα προηγούμενο», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος για τη συνάντηση της Σενζέν. «Δεν ήταν καλό».
Πηγή: pagenews.gr
