Νέα εκλογική περιφέρεια μόνο για τους αποδήμους: Πολιτικό παιχνίδι ή εκλογική διεύρυνση;

 Το πολιτικό νομοσχέδιο που αλλάζει εκλογικά δεδομένα

Με νομοσχέδιο που αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή πριν από το Πάσχα, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τον απόδημο ελληνισμό από συμβατικό «πίνακα ψηφοδελτίου» σε αυθεντική, απευθείας εκλογική περιφέρεια.

Σήμερα, οι Ελληνες του εξωτερικού συμμετέχουν στις εθνικές εκλογές μέσω του ψηφοδελτίου Επικρατείας — χωρίς να επιλέγουν προσωπική εκπροσώπηση. Η νέα ρύθμιση προβλέπει:

• Δημιουργία ειδικής περιφέρειας «Απόδημου Ελληνισμού» όπου οι απόδημοι θα εκλέγουν τρεις δικούς τους βουλευτές μέσω σταυρού προτίμησης.
• Η επιλογή των υποψηφίων θα είναι ενιαία για όλους τους Ελληνες του εξωτερικού, ανεξαρτήτως ηπείρου ή χώρας κατοικίας.
• Ο αριθμός των βουλευτών Επικρατείας αναμένεται να μειωθεί ώστε να ενταχθούν αυτές οι τρεις έδρες χωρίς νέα επιβάρυνση στον συνολικό αριθμό των 300 εδρών.

Η κυβέρνηση επίσης θα επεκτείνει σε εθνικές εκλογές το εργαλείο της επιστολικής ψήφου που δοκιμάστηκε στις ευρωεκλογές και περιλαμβάνεται στο ίδιο νομοσχέδιο.

Γιατί τώρα;

 1) Αναμέτρηση πολιτικών στρατηγικών

Η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς εκλογική βελτίωση· είναι πολιτική στρατηγική. Η κυβέρνηση θεωρεί πως, καθώς ο απόδημος ελληνισμός έχει αυξηθεί και ενεργοποιηθεί από τις ευρωεκλογές, η άμεση εκπροσώπηση θα ενισχύσει τη συμμετοχή και τη σύνδεση με την πατρίδα — όμως αυτό έχει και πολιτικό πρόσημο.

Ανταγωνιστικά κόμματα όπως ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, που έχουν ιστορικά σημαντική απήχηση μεταξύ των ομογενών, δυσκολεύονται να απορρίψουν ανοιχτά αυτή τη ρύθμιση — γιατί αυτό θα φανεί ως άρνηση στην ειρηνική διεύρυνση των δημοκρατικών δικαιωμάτων.

 2) Ισορροπίες στο εσωτερικό του πολιτικού χάρτη

Ωστόσο, αυτή η αλλαγή πονάει μικρότερα κόμματα, ειδικά εκείνα που στηρίζονται σε βουλευτές Επικρατείας για την είσοδό τους στη Βουλή. Η ανακατανομή των εδρών:

• Μπορεί να στερήσει από μικρότερα κόμματα την μοναδική τους έδρα,
• Ενώ τα μεγάλα κόμματα ενδεχομένως να μείνουν εκλογικά ουδέτερα ή ακόμα να ωφεληθούν έμμεσα.

Αυτό δημιουργεί παρασκηνιακές συνομιλίες και πιέσεις εντός κοινοβουλευτικών ομάδων για το πώς θα κατανεμηθεί πολιτικά η νέα περιφέρεια.

Η συμμετοχή που αλλάζει την εικόνα

Η επιχειρηματολογία της κυβέρνησης βασίζεται στα δεδομένα συμμετοχής του εξωτερικού:

• Στις εθνικές εκλογές του 2023, χωρίς επιστολική ψήφο, περίπου 18.203 απόδημοι ψήφισαν, έναντι 22.857 εγγεγραμμένων.
• Στις ευρωεκλογές του 2024, με επιστολική ψήφο, ψηφίσαν 36.645 απόδημοι, σχεδόν διπλάσιος αριθμός.

Αυτό το στοιχείο είναι το «βαρύ χαρτί» του Μαξίμου: υπογραμμίζει πως όχι μόνο υπάρχει ζήτηση — αλλά και πολιτικό κεφάλαιο* που μπορεί να καρπωθούν όσοι υποστηρίξουν τη μεταρρύθμιση.

Πολιτικό στοίχημα και κοινοβουλευτικές ισορροπίες

Για να εφαρμοστεί η αλλαγή στις αμέσως επόμενες εθνικές εκλογές, απαιτείται πλειοψηφία τουλάχιστον 200 βουλευτών στην Ολομέλεια — δείχνοντας πόσο κρίσιμη είναι η διακομματική ισορροπία.

Αν η ρύθμιση δεν περάσει τώρα, θα εφαρμοστεί στις μεθεπόμενες εκλογές — και τότε ο πολιτικός χάρτης ίσως είναι εντελώς διαφορετικός.

Δημοκρατική διεύρυνση ή πολιτικό εργαλείο;

Η δημιουργία ειδικής εκλογικής περιφέρειας για τον απόδημο ελληνισμό είναι σε ένα επίπεδο δημοκρατική διεύρυνση— ενισχύει την αίσθηση εκπροσώπησης και ενεργοποίησης.

Αλλά στην πολιτική αρένα της Ελλάδας, κάθε τέτοιο βήμα μετατρέπεται σε στρατηγικό παιχνίδι ισχύος, με:

• συμφωνίες και αντιστάσεις εντός του κοινοβουλίου,
• ενδοκομματικές τριβές αλλά και ευκαιρίες,
• και παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις που ξεπερνούν την απλή εκπροσώπηση.

Αυτή η αλλαγή — αν και φαίνεται θετική για τον απόδημο ελληνισμό — αποδεικνύει πόσο βαθιά πολιτικό πεδίο έχει γίνει η ίδια η δομή της δημοκρατίας.

Πηγή: pagenews.gr