Ανάπτυξη 2025: Πάνω από 2% το τελικό «κλείδωμα» και οι 3 μοχλοί που έγειραν την πλάστιγγα

Η ελληνική οικονομία φαίνεται πως ξεπέρασε το 2% σε ρυθμό ανάπτυξης για το 2025, με την τελική εικόνα να «κλειδώνει» πάνω σε ένα τρίπτυχο που λειτούργησε σωρευτικά: ιδιωτική κατανάλωση, τουρισμός/εξαγωγές υπηρεσιών και επενδύσεις. Το αποτέλεσμα δεν προέκυψε από έναν μεμονωμένο «ήρωα» του ΑΕΠ, αλλά από το γεγονός ότι οι βασικοί συντελεστές κινήθηκαν έστω και οριακά καλύτερα από τους στόχους που είχαν τεθεί, σε μια χρονιά που ξεκίνησε με ανησυχίες για διεθνείς κραδασμούς (δασμοί, αβεβαιότητα στις αγορές), χωρίς όμως να υπάρξει τελικά η ανατροπή που φοβόταν η Ευρώπη.

Στο εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου, η μέση επίδοση κινήθηκε στο 2%, με τα τριμηνιαία δεδομένα να δείχνουν 2,4% στο α’ τρίμηνο, υποχώρηση στο β’ και επαναφορά στο γ’. Η εικόνα αυτή, σε συνδυασμό με τη δυναμική προς το τέλος του έτους, ενισχύει την εκτίμηση ότι το 2025 έκλεισε τελικά με ρυθμό πάνω από το 2%.

Το διεθνές περιβάλλον δεν «έσπασε» την ευρωπαϊκή αλυσίδα

Την άνοιξη υπήρξαν έντονες ανησυχίες ότι ο κύκλος δασμών και οι εμπορικές εντάσεις θα λειτουργούσαν ως σοβαρό φρένο για τις οικονομίες της ΕΕ. Ωστόσο, η μεγάλη εικόνα έδειξε ότι οι πιέσεις δεν εξελίχθηκαν σε σοκ τέτοιας έντασης ώστε να κόψουν αποφασιστικά την αναπτυξιακή τροχιά. Χαρακτηριστικό είναι ότι το ΔΝΤ στην επικαιροποίησή του για τον Ιανουάριο του 2026 αποτυπώνει ανθεκτικότητα στην παγκόσμια ανάπτυξη, με πρόβλεψη 3,3% για το 2026 και 3,2% για το 2027, σημειώνοντας μικρή ανοδική αναθεώρηση για το 2026 σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις.

Για την Ελλάδα, αυτή η «σχετική ηρεμία» είχε πρακτική αξία: όταν οι μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές δεν επιβραδύνουν απότομα, οι επιπτώσεις διαχέονται πιο ήπια και οι εξαγωγές υπηρεσιών (με τον τουρισμό στην πρώτη γραμμή) διατηρούνται σε θετική τροχιά.

Κατανάλωση: ο μεγάλος σταθεροποιητής της ζήτησης

Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει το πιο βαρύ κομμάτι της οικονομικής δραστηριότητας και το 2025 λειτούργησε ως σταθεροποιητής. Ακόμη κι όταν η ανάπτυξη «κατέβασε ταχύτητα» στο β’ τρίμηνο, το αποτύπωμα της κατανάλωσης δεν κατέρρευσε. Αντίθετα, η εικόνα που δίνεται από τις διαθέσιμες αναλύσεις δείχνει ότι η ιδιωτική ζήτηση κράτησε, ενώ οι ενισχύσεις εισοδήματος προς το τέλος του έτους έδωσαν επιπλέον καύσιμο στην αγορά, ειδικά σε κατηγορίες που έχουν υψηλή ροπή προς κατανάλωση.

Δεν ήταν μια χρονιά «έκρηξης» καταναλωτικής ευφορίας. Ήταν, όμως, μια χρονιά κατά την οποία η κατανάλωση δεν άφησε κενό που θα έπρεπε να καλύψουν άλλοι συντελεστές. Και αυτό είναι κρίσιμο, γιατί σε μια οικονομία όπου η εγχώρια ζήτηση έχει μεγάλο βάρος, η σταθερότητα συχνά είναι σημαντικότερη από τον εντυπωσιασμό.

Τουρισμός: το «βαρύ χαρτί» των υπηρεσιών που στήριξε το συνολικό εξωτερικό ισοζύγιο

Εάν υπάρχει ένας τομέας που μπορεί να χαρακτηριστεί «κλειδί» για το τελικό κλείδωμα του ρυθμού ανάπτυξης, αυτός είναι ο τουρισμός. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025 δείχνουν ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 9,4% και ανήλθαν σε περίπου 23,626 δισ. ευρώ, δημιουργώντας ισχυρό πλεόνασμα στο ισοζύγιο ταξιδιωτικών υπηρεσιών.

Αυτό το μέγεθος έχει διπλή σημασία. Πρώτον, γιατί ενισχύει το ΑΕΠ μέσα από την κατανάλωση υπηρεσιών που αγοράζουν ξένοι επισκέπτες εντός χώρας. Δεύτερον, γιατί κλείνει τρύπες στο ισοζύγιο, σε μια οικονομία που ιστορικά δυσκολεύεται να ισορροπήσει τις εισαγωγές με τις εξαγωγές αγαθών.

Με απλά λόγια, το 2025 ο τουρισμός δεν ήταν μόνο «καλή χρονιά». Ήταν ένας μηχανισμός που ανέβασε συνολικά την εξωτερική επίδοση και έδωσε ανάσα στη μεγάλη εικόνα.

Επενδύσεις: ισχυρότερες δημόσιες δαπάνες και «υποστήριξη» από ευρωπαϊκούς πόρους

Το δεύτερο μεγάλο σκέλος που στήριξε το τελικό αποτέλεσμα ήταν οι επενδύσεις, με ιδιαίτερη σημασία στην εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, το 2025 οι δαπάνες του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων έφτασαν τα 14,6 δισ. ευρώ, με εκτέλεση 100,08% έναντι του ψηφισμένου προϋπολογισμού.

Το ότι το πρόγραμμα εκτελέστηκε πλήρως δεν είναι απλώς τεχνική λεπτομέρεια. Σε μια οικονομία που χρειάζεται διαρκώς επενδυτική ώθηση για να διατηρήσει ρυθμό, οι δημόσιες επενδύσεις λειτουργούν ως «γέφυρα», ειδικά όταν συγχρηματοδοτούνται και όταν μπορούν να ενεργοποιήσουν συμπληρωματική ιδιωτική δραστηριότητα σε έργα και προμήθειες.

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών: λιγότερο έλλειμμα, περισσότερα χρήματα εντός

Ένα ακόμα κομμάτι που βελτίωσε τη συνολική εικόνα το 2025 ήταν η μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναφέρει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε κατά 2,8 δισ. ευρώ το 2025 σε σχέση με το 2024, υποχωρώντας στα 14,1 δισ. ευρώ.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η οικονομία «έχασε» λιγότερους πόρους προς το εξωτερικό. Και σε ένα περιβάλλον όπου η ενέργεια και οι εισαγωγές μπορούν να διαβρώσουν γρήγορα το εθνικό εισόδημα, η βελτίωση αυτή λειτουργεί σαν αθόρυβο αλλά ουσιαστικό στήριγμα για το τελικό αποτύπωμα της χρονιάς.

Γιατί «κλείδωσε» πάνω από 2% και τι κρατά η αγορά ως μήνυμα

Το γεγονός ότι το 2025 αναμένεται να κλείσει πάνω από το 2% δεν σημαίνει ότι όλα ήταν απρόσκοπτα. Σημαίνει ότι οι βασικοί πυλώνες δεν λύγισαν ταυτόχρονα. Η κατανάλωση κράτησε τη ζήτηση, ο τουρισμός έδωσε ισχυρό εξωτερικό «μαξιλάρι», οι δημόσιες επενδύσεις κινήθηκαν σε πλήρη εκτέλεση, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε αισθητά.

Το μήνυμα που μένει είναι διπλό. Πρώτον, ότι η ελληνική οικονομία δείχνει ικανότητα να διατηρεί ανάπτυξη υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, όταν οι διεθνείς συνθήκες δεν μετατρέπονται σε κρίση. Δεύτερον, ότι το αποτέλεσμα «κλειδώνει» πιο εύκολα όταν η ανάπτυξη δεν στηρίζεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε συνδυασμό ζήτησης, επενδύσεων και εξωτερικών εισροών.

Και αυτός ο συνδυασμός ήταν, τελικά, το πραγματικό κλειδί του 2025.

Πηγή: Pagenews.gr