Κοσσυφοπέδιο: Στον αστερισμό της έντασης

Ένα θέμα, που μπορεί να μοιάζει τετριμμένο, έγινε πολύ σύντομα η αιτία μιας σφοδρής αντιπαράθεσης στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου ανάμεσα σε εξαγριωμένους Σέρβους οδηγούς και στις αστυνομικές και κατασταλτικές αρχές της Χώρας.

Η κρίση στο Κοσσυφοπέδιο ανήκει σε εκείνες τις διαφορές που προσφέρονται κατ’ εξοχήν για ιδεολογικές χρήσεις των γεγονότων και χονδροειδή «πολιτικοποίηση» της ιστορίας. Αν κάποιος επιχειρήσει να προσεγγίσει έτσι τη νέα ένταση που μαίνεται στην περιοχή από πέρυσι το καλοκαίρι, είναι πιθανό να τύχει της ενθουσιώδους επικρότησης ακροδεξιών και εθνικιστικών κύκλων, αλλά σίγουρα θα έχει απολέσει την ευκαιρία να γνωρίσει ζωτικές διαστάσεις μιας σύγκρουσης με πολύπλοκα αίτια και με διεθνές ενδιαφέρον. Σε αυτήν την άλλοτε αυτόνομη περιοχή της Σερβίας, οι εστίες της έντασης αναζωπυρώθηκαν πριν από λίγους μήνες με αφορμή τις πινακίδες των αυτοκινήτων των κατοίκων της σερβικής μειονότητας. Βάσει μιας παλαιότερης συμφωνίας, οι Σέρβοι του Κοσσυφοπεδίου είχαν τη δυνατότητα να κυκλοφορούν με αυτοκίνητα, που είχαν πινακίδες με τη σφραγίδα των σερβικών αρχών. Η αλήθεια είναι ότι η σχετική συμφωνία, που παρείχε αυτήν τη δυνατότητα, εξέπνευσε και οι Σέρβοι οδηγοί έπρεπε να ανανεώσουν τις πινακίδες των οχημάτων τους σύμφωνα με τις προδιαγραφές των αλβανικών αρχών. Ένα θέμα, που μπορεί να μοιάζει τετριμμένο, έγινε πολύ σύντομα η αιτία μιας σφοδρής αντιπαράθεσης στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου ανάμεσα σε εξαγριωμένους Σέρβους οδηγούς και στις αστυνομικές και κατασταλτικές αρχές της Χώρας.

Η τρέχουσα κρίση αναφέρεται στο ζήτημα των δημάρχων και τον τρόπο της εκλογής τους. Στο βόρειο τμήμα, όπου δεσπόζει η σερβική μειονότητα, κηρύσσονται δημοτικές εκλογές, για τα τέλη Απριλίου. Οι Σέρβοι, εξαιρετικά δυσαρεστημένοι από την πολιτική που ακολουθεί απέναντί τους ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Άλμπιν Κούρτι, απέχουν και υπονομεύουν την εκλογική διαδικασία. Ως αποτέλεσμα, εκλέγονται πανηγυρικά οι υποψήφιοι αλβανικής καταγωγής, αλλά με τη συμμετοχή τού μόλις 4% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Η κατάσταση εκτραχύνεται όταν οι Αλβανοί νεοεκλεγέντες δήμαρχοι επιχειρούν να εγκατασταθούν στα γραφεία τους στα τέλη της περασμένης εβδομάδας. Η ένταση κλιμακώνεται, καθώς οι Σέρβοι συγκρούονται με την τοπική Αστυνομία και τις ειρηνευτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ (KFOR). Το Βελιγράδι, το οποίο μποϊκόταρε προηγουμένως τις τοπικές εκλογές σε τέσσερις δήμους στο Βόρειο Κοσσυφοπέδιο (Ζβετσάν, Ζούμπιν Ποτόκ, Βόρεια Μιτρόβιτσα/Άγιος Δημήτριος και Λεπόσεβατς), διατάσσει το στρατό του να είναι έτοιμος για μάχη και να προχωρήσει προς τα σύνορα με το Κόσοβο.

Υπήρξαν καταδίκες και εκκλήσεις για ηρεμία από τον δυτικό κόσμο, ιδιαίτερα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε επίσης ότι θα στείλει εκατοντάδες πρόσθετα στρατεύματα. Η Ρωσία προειδοποίησε ότι η κλιμάκωση θα μπορούσε να προκαλέσει άλλη μία σύγκρουση στην Ευρώπη, ενώ η Κίνα δήλωσε ότι υποστηρίζει τις «προσπάθειες του Βελιγραδίου να διαφυλάξει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητά του». Το Λονδίνο έδειξε να υποστηρίζει το Κόσοβο. Η υπόσχεση για ένταξη στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε ωστόσο να είναι ένα ισχυρό κίνητρο για αποκλιμάκωση όλης αυτής της έντασης και για να έρθουν οι δύο πλευρές σε συμφωνία, αλλά το πώς αυτό θα μπορούσε να γίνει μένει να φανεί. Η Ε.Ε. θα μπορούσε να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο, αφού τόσο η Σερβία όσο και το Κόσοβο θέλουν να ενταχθούν στην Ένωση, κάτι που μπορεί να συμβεί μόνο αφού εξομαλύνουν τις διμερείς σχέσεις τους, όπως επανειλημμένα και καίρια έχει τονίσει ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ.