Ο Λευκός Οίκος εξετάζει την παροχή όπλων στην Ουκρανία, παροχή προς την οποία αντιτίθενται οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Συγκεκριμένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο της αποστολής πυρομαχικών διασποράς στην Ουκρανία, όπως; δήλωσε χθες ο Λευκός Οίκος, εν μέσω εκκλήσεων από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προς το Κίεβο και τη Μόσχα να σταματήσουν να χρησιμοποιούν τα αμφιλεγόμενα όπλα.
Τι είναι μια βόμβα διασποράς;
Μια βόμβα διασποράς είναι ένα όπλο που διασπάται στον αέρα και απελευθερώνει πολλαπλά εκρηκτικά υποπυρομαχικά ή «βόμβες» σε μια ευρεία περιοχή. Μπορούν να παραδοθούν με αεροπλάνα, πυροβολικό και πυραύλους, σύμφωνα με τη Διεθνή Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού (ΔΕΕΣ/ICRC).
Πόσο επικίνδυνοι είναι;
Οι βόμβες έχουν σχεδιαστεί για να εκρήγνυνται όταν χτυπούν στο έδαφος και οποιοσδήποτε βρίσκεται σε αυτήν την περιοχή είναι πολύ πιθανό να σκοτωθεί ή να τραυματιστεί σοβαρά. Πέρα από την αρχική ζημιά που προκλήθηκε από τα πυρομαχικά κατά την πρόσκρουση, πολλές βόμβες αποτυγχάνουν να εκραγούν αμέσως. Έως και το 40% των βομβών δεν έχουν εκραγεί σε ορισμένες πρόσφατες συγκρούσεις, σύμφωνα με τη ΔΕΕΣ.
Ως αποτέλεσμα, οι βόμβες διασποράς, όπως οι νάρκες ξηράς, αποτελούν κίνδυνο για τους αμάχους πολύ μετά τη χρήση τους. Μηχανισμοί από βόμβες διασποράς που δεν εξερράγησαν μπορούν να σκοτώσουν και να ακρωτηριάσουν ανθρώπους χρόνια ή και δεκαετίες μετά την εκτόξευση των πυρομαχικών.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν πως η χρήση βομβών διασποράς σε κατοικημένες περιοχές αποτελεί παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, επειδή προκαλούν αδιάκριτες καταστροφές. Το 60% των θυμάτων από βόμβες διασποράς είναι άτομα που τραυματίστηκαν ενώ αναλάμβαναν καθημερινές δραστηριότητες, σύμφωνα με το Reuters. Το ένα τρίτο όλων των καταγεγραμμένων θυμάτων από πυρομαχικά διασποράς είναι παιδιά.
Περισσότερες από 120 χώρες έχουν υπογράψει τη Σύμβαση για τα Πυρομαχικά Διασποράς, η οποία απαγορεύει τη χρήση, την παραγωγή, τη μεταφορά και την αποθήκευση των όπλων. Η Ρωσία, η Ουκρανία και οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να υπογράψουν την εν λόγω συνθήκη. Από την έγκριση της σύμβασης το 2008, το 99% των παγκόσμιων αποθεμάτων έχουν καταστραφεί, σύμφωνα με τον Συνασπισμό Πυρομαχικών Διασποράς.
Πού έχουν χρησιμοποιηθεί οι βόμβες διασποράς;
Τα όπλα χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και τουλάχιστον 15 χώρες τα χρησιμοποίησαν τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με το Reuters. Περιλαμβάνουν την Ερυθραία, την Αιθιοπία, τη Γαλλία, το Ισραήλ, το Μαρόκο, την Ολλανδία, τη Βρετανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ έριξαν περίπου 260 εκατομμύρια πυρομαχικά διασποράς στο Λάος μεταξύ 1964 και 1973. Μέχρι στιγμής, λιγότερα από 400.000 – ή 0,47% – έχουν εκκαθαριστεί και τουλάχιστον 11.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, σύμφωνα με το Reuters.
Τα ρωσικά στρατεύματα έχουν χρησιμοποιήσει πυρομαχικά διασποράς σε κατοικημένες περιοχές στην Ουκρανία, σύμφωνα με έρευνα του Guardian, με αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών αμάχων. Η Ουκρανία τα έχει χρησιμοποιήσει επίσης στις προσπάθειες να ανακαταλάβει τα κατεχόμενα από τη Ρωσία εδάφη, σύμφωνα με την Human Rights Watch.
Γιατί η Ουκρανία θέλει τις βόμβες διασποράς ;
Το Κίεβο πιέζει για βόμβες διασποράς, υποστηρίζοντας ότι τα όπλα θα βοηθούσαν στην αντεπίθεσή του, επιτρέποντας στα στρατεύματά του να στοχεύσουν παγιωμένες ρωσικές θέσεις και να ξεπεράσουν το μειονέκτημά του σε ανθρώπινο δυναμικό και πυροβολικό.
Μέχρι πρόσφατα, η Ουάσιγκτον αντιστεκόταν στις εκκλήσεις του Κιέβου, επικαλούμενη ανησυχίες για τη χρήση των όπλων και λέγοντας ότι δεν ήταν απαραίτητα. Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν πρόσφατα σηματοδοτήσει μια αλλαγή στη στάση τους και ανώτερος αξιωματούχος του Πενταγώνου ανέφερε τον περασμένο μήνα ότι ο αμερικανικός στρατός πιστεύει πως τα πυρομαχικά διασποράς «θα ήταν χρήσιμα, ειδικά ενάντια στις σκαμμένες ρωσικές θέσεις».
Ωστόσο, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κάλεσαν τη Ρωσία και την Ουκρανία να σταματήσουν να χρησιμοποιούν βόμβες διασποράς και προέτρεψαν τις ΗΠΑ να μην προμηθεύουν τα «εγγενώς αδιάκριτα» πυρομαχικά στο Κίεβο. «Τα πυρομαχικά διασποράς που χρησιμοποιούνται από τη Ρωσία και την Ουκρανία σκοτώνουν αμάχους τώρα και θα συνεχίσουν να το κάνουν για πολλά χρόνια», δήλωσε η Mary Wareham, αναπληρώτρια διευθύντρια όπλων στο Human Rights Watch. «Και οι δύο πλευρές θα πρέπει να σταματήσουν αμέσως να τα χρησιμοποιούν και να μην προσπαθήσουν να αποκτήσουν περισσότερα από αυτά τα αδιάκριτα όπλα».