NASA: Ο χάρτης του SPHEREx χρωμάτισε ολόκληρο τον ουρανό σε 102 υπέρυθρα χρώματα

Το διαστημικό τηλεσκόπιο SPHEREx της NASA ολοκλήρωσε μια ιστορική πρωτιά: τον πρώτο πλήρη χάρτη του ουρανού σε 102 υπέρυθρα χρώματα – ένα εγχείρημα χωρίς προηγούμενο που θα απαντήσει σε θεμελιώδη ερωτήματα για την προέλευση του Σύμπαντος και την εξέλιξή του.

Το SPHEREx, που εκτοξεύτηκε τον Μάρτιο 2025, χρειάστηκε μόλις έξι μήνες για να σαρώσει ολόκληρο τον ουρανό, καταγράφοντας κάθε γωνία του Διαστήματος σε 360 μοίρες. Το τηλεσκόπιο κάνει 14,5 περιφορές γύρω από τη Γη καθημερινά, περνώντας πάνω από τους πόλους, και λαμβάνει 3.600 εικόνες την ημέρα κατά μήκος μιας κυκλικής λωρίδας. Καθώς η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, το πεδίο παρατήρησης μετατοπίζεται, επιτρέποντας την πλήρη κάλυψη.

Ένα τηλεσκόπιο με 102 «υπερδυνάμεις»

Κάθε ένα από τα 102 χρώματα αντιστοιχεί σε διαφορετικό μήκος κύματος υπέρυθρου φωτός, που παρέχει μοναδικές πληροφορίες για γαλαξίες, αστέρες, περιοχές σχηματισμού πλανητών και άλλα κοσμικά χαρακτηριστικά. Το SPHEREx χρησιμοποιεί έξι ανιχνευτές, καθένας συνδυασμένος με φίλτρο που περιέχει 17 διαβαθμίσεις χρωμάτων – συνολικά 102 χρώματα ανά εικόνα.

«Η υπερδύναμη του SPHEREx είναι ότι καταγράφει ολόκληρο τον ουρανό σε 102 χρώματα περίπου κάθε έξι μήνες. Πρόκειται για έναν απίστευτο όγκο πληροφοριών σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα», δήλωσε η Μπεθ Φαμπίνσκι, υπεύθυνη του έργου στο Jet Propulsion Laboratory (JPL) της NASA.

Προηγούμενες αποστολές, όπως το Wide-field Infrared Survey Explorer, είχαν χαρτογραφήσει τον ουρανό, αλλά καμία δεν το είχε κάνει σε τόσα πολλά χρώματα και με τόσο ευρεία κάλυψη.

Τι θα αποκαλύψει ο χάρτης

Οι 102 χάρτες που δημιουργήθηκαν θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να απαντήσουν σε μεγάλα ερωτήματα:

• Κατανομή νερού στον Γαλαξία μας και σε άλλους γαλαξίες
• Εξέλιξη των γαλαξιών στα σχεδόν 14 δισεκατομμύρια χρόνια ιστορίας του Σύμπαντος
• Τι συνέβη στο πρώτο δευτερόλεπτο μετά τη Μεγάλη Έκρηξη
• Μετρήσεις αποστάσεων εκατοντάδων εκατομμυρίων γαλαξιών, δημιουργώντας έναν τρισδιάστατο χάρτη του Σύμπαντος

«Ουσιαστικά έχουμε 102 νέους χάρτες ολόκληρου του ουρανού, ο καθένας σε διαφορετικό μήκος κύματος και με μοναδικές πληροφορίες», δήλωσε ο Σον Ντομάγκαλ-Γκόλντμαν, διευθυντής του Τμήματος Αστροφυσικής της NASA. «Πιστεύω ότι κάθε αστρονόμος θα βρει κάτι πολύτιμο εδώ».

Η πορεία της αποστολής

Το SPHEREx θα συνεχίσει τη διετή κύρια αποστολή του, ολοκληρώνοντας άλλες τρεις πλήρεις σαρώσεις του ουρανού. Η συνένωση των χαρτών θα αυξήσει την ευαισθησία των μετρήσεων. Όλα τα δεδομένα θα είναι ελεύθερα διαθέσιμα σε επιστήμονες και κοινό.

Με το SPHEREx, η NASA ανοίγει ένα νέο παράθυρο στο Σύμπαν, φέρνοντας πιο κοντά τις απαντήσεις σε μερικά από τα μεγαλύτερα μυστήρια της ύπαρξης.

Πηγή: Pagenews.gr