Έκρηξη μεταναστευτικών ροών από Λιβύη προς Κρήτη – «Stress test» για ελληνοτουρκικές σχέσεις

Καθώς το 2025 φτάνει στο τέλος του, τα στοιχεία για τις παράτυπες μεταναστευτικές ροές αποτυπώνουν μια δραματική αλλαγή στην εικόνα του νότιου μετώπου της χώρας. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, οι αφίξεις από τη Λιβύη προς την Κρήτη και το νησί της Γαύδου εκτοξεύτηκαν, δημιουργώντας ένα ουσιαστικό «stress test» στα ελληνοτουρκικά και ευρύτερα στα συστήματα ελέγχου συνόρων.

Η μετακίνηση του κύριου ρεύματος

Το 2025 καταγράφεται εκρηκτική αύξηση των ροών μεταναστών μέσω του λεγόμενου «νότιου διαδρόμου», με σχεδόν 20.000 αφίξεις στην Κρήτη και τη Γαύδο από την αρχή της χρονιάς, έναντι περίπου 4.900 το 2024 — αύξηση πάνω από 400%. 

Μόνο τον Δεκέμβριο, περίπου 3.000 άτομα έφτασαν στις νότιες ακτές, ενώ σε τριήμερο διάστημα από τις 26 έως τις 28 Δεκεμβρίου σημειώθηκαν περίπου 12 περιστατικά αφίξεων με περίπου 1.000 άτομα.

Αυτό σηματοδοτεί μια σημαντική μετατόπιση της πίεσης από το Αιγαίο προς τον νότο της χώρας, γεγονός που ανησυχεί τις αρχές καθώς οι παραδοσιακές μέθοδοι αποτροπής – όπως το πλαίσιο των αυστηρών νόμων που εφαρμόστηκε από τον Σεπτέμβριο 2025 – φαίνεται να έχουν περιορισμένη επίδραση στην Κρήτη και ειδικά στη Γαύδο. 

Πολιτική και γεωπολιτική ανάγνωση

Η αύξηση των ροών προς Κρήτη δεν είναι απλώς νούμερα· έχει συγκριμένη πολιτική και γεωστρατηγική σημασία:

• Πεδίο δοκιμής πολιτικών: Η ισχυρή αύξηση των αφίξεων αναδεικνύεται σε σημείο πολιτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης για την αποτελεσματικότητα της εθνικής μεταναστευτικής στρατηγικής.
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις: Ανεπίσημες αλλά επαναλαμβανόμενες αναφορές σε τουρκικές συμμορίες διακίνησης που προωθούν δίκτυα προς τον νότιο διάδρομο, σε συνδυασμό με πολιτικές επιρροές στην περιοχή της Λιβύης, θυμίζουν ότι το μεταναστευτικό μπορεί να αξιοποιηθεί γεωπολιτικά από τρίτους. 
• Ευρωπαϊκή διάσταση: Η Ελλάδα βρίσκεται υπό πίεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση των μεταναστευτικών ροών, ειδικά όταν αυτές μετατοπίζονται σε νέους κόμβους όπως η Κρήτη, εν μέσω πιεσμένων κρατικών μηχανισμών και υποδομών.

Ο αντίλογος και οι αριθμοί

Παρά τις αυξημένες ροές προς νότο, επίσημες κυβερνητικές πηγές (όπως ο υπουργός Μετανάστευσης & Ασύλου) αναφέρουν συνολική μείωση στις αφίξεις σε επίπεδο χώρας για το 2025, αποδίδοντας τη μείωση αυτή σε αυστηροποίηση πολιτικών και μέτρων αποτροπής κατά τους τελευταίους μήνες. 

Ωστόσο, η ίδια η αύξηση των προσφύγων προς Κρήτη και Γαύδο υποδηλώνει ότι οι πίεσης δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά μετατοπίζονται γεωγραφικά, δημιουργώντας νέο πεδίο προκλήσεων για τις αρχές επιτήρησης, υποδοχής και ασφάλειας.

Επιχειρήσεις και επιπτώσεις

Η Λιμενική Αρχή και η Frontex έχουν εντείνει τις επιχειρήσεις διάσωσης και εντοπισμού στο νότιο Αιγαίο, με αρκετές δεκάδες περιστατικά όπου δεκάδες — μερικές φορές εκατοντάδες — άνθρωποι διασώζονται σε μία μόνο ημέρα, ενισχύοντας την εικόνα ότι οι δικτύωση των διακινητών αλλάζει στρατηγική προκειμένου να παρακάμψει τα ενισχυμένα μέτρα σε άλλα θαλάσσια περάσματα. 

Η δραματική αύξηση των μεταναστευτικών ροών από τη Λιβύη προς την Κρήτη και τη Γαύδο το 2025 λειτουργεί ως ένα πραγματικό stress test για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις ευρωπαϊκές πολιτικές μετανάστευσης αλλά και την εσωτερική διαχείριση των συνόρων. Παρά τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για μείωση συνολικών ροών, η αναστροφή της γεωγραφίας των αφίξεων δείχνει ότι τα δίκτυα διακίνησης προσαρμόζονται, απαιτώντας πολιτικές, επιχειρησιακές και διπλωματικές απαντήσεις υψηλού επιπέδου. 

Πηγή: pagenews.gr