Ισραήλ: Απαγόρευση Δεκάδων Οργανισμών Βοήθειας στη Γάζα – Οικουμενική Ανθρωπιστική Κρίση το 2026

Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα αναστείλει τη λειτουργία περισσότερων από 30 διεθνών ανθρωπιστικών οργανισμών στη Λωρίδα της Γάζας, επικαλούμενο μη συμμόρφωση με νέους κανονισμούς εγγραφής και “διαφάνειας” για τις ομάδες βοήθειας που δραστηριοποιούνται στην εμπόλεμη περιοχή.

Τι συμβαίνει

Σύμφωνα με επίσημες ανακοινώσεις και δημοσιεύματα:

• Η ισραηλινή κυβέρνηση θα ανακαλέσει άδειες ή θα αναστείλει τη λειτουργία περίπου 37 ανθρωπιστικών οργανισμών, κατηγορώντας τους ότι δεν πληρούν τα νέα πρότυπα διαφάνειας που αποσκοπούν στην αποφυγή εκμετάλλευσης της βοήθειας από μαχητικές ομάδες.
• Μεταξύ των επηρεαζόμενων βρίσκονται οι Médecins Sans Frontières (Γιατροί Χωρίς Σύνορα), CARE, Oxfam, ActionAid, International Rescue Committee, Caritas και Norwegian Refugee Council.
• Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι νέοι κανονισμοί απαιτούν λεπτομερή γνωστοποίηση προσωπικού, χρηματοδότησης και δραστηριοτήτων, ενώ η κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι προστατεύει τη χώρα από πιθανή διείσδυση από ομάδες όπως η Χαμάς. Οι επικριτές θεωρούν ότι τα μέτρα αυτά είναι αυθαίρετα, παραβιάζουν τα διεθνή ανθρωπιστικά πρότυπα και θέτουν σε κίνδυνο το προσωπικό των οργανισμών.

Οι οργανισμοί που δεν συμμορφωθούν θα δουν τις άδειες τους να ανακαλούνται, ενώ όσοι έχουν έδρα στο Ισραήλ ή την Ανατολική Ιερουσαλήμ θα πρέπει να αποχωρήσουν έως την 1η Μαρτίου 2026.

Ανθρωπιστικές συνέπειες

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η απαγόρευση θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τους πολίτες της Γάζας, όπου οι διεθνείς οργανισμοί παρέχουν ζωτικής σημασίας υπηρεσίες όπως τρόφιμα, υγειονομική περίθαλψη, στέγαση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και υπηρεσίες για παιδιά, πρόσφυγες και άτομα με αναπηρία.

Γιατροί και εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις περιγράφουν την απόφαση ως “καταστροφική”, καθώς ήδη η κατάσταση στην περιοχή χαρακτηρίζεται δραματική και η αποχώρηση των οργανισμών αυτών θα επιδεινώσει την ανθρωπιστική κρίση.

Διεθνείς αντιδράσεις και νομικές ανησυχίες

Η απόφαση έχει δεχθεί σοβαρή κριτική από κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς:

• Υπουργοί Εξωτερικών από Ηνωμένο Βασίλειο, Καναδά, Γαλλία, Δανία, Φινλανδία, Ισλανδία, Ιαπωνία, Νορβηγία, Σουηδία και Ελβετία εξέφρασαν ανησυχία για την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης και ζήτησαν άμεση και ανεμπόδιστη πρόσβαση για τις ΜΚΟ.
• Ειδικοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι η απομάκρυνση των οργανισμών ενδέχεται να παραβιάζει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, το οποίο υποχρεώνει τους κατακτητές να εξασφαλίζουν βασικές ανάγκες των πολιτών.
• Η απαγόρευση ακολουθεί προηγούμενες κινήσεις περιορισμού της λειτουργίας οργανισμών όπως η UNRWA, που ήδη βλέπει τις δραστηριότητές της να περιορίζονται σημαντικά.

Γεωπολιτικές επιπτώσεις

Η κίνηση προκαλεί διπλωματικές εντάσεις και πολιτικές αναταράξεις:

• Οι κανονισμοί που απαιτούν από τις ΜΚΟ να συμμορφώνονται με τις ισραηλινές πολιτικές και ρυθμιστικές απαιτήσεις θεωρούνται πολιτικά υποκινούμενοι, με ορισμένους οργανισμούς να αποκλείονται λόγω επικριτικών θέσεων ή συμμετοχής σε μποϊκοτάζ.
• Σύμμαχοι της Δύσης εκφράζουν ανησυχία και καλούν για σαφήνεια ώστε να διασφαλιστεί ότι η ζωτική βοήθεια θα συνεχίσει να φτάνει στους πολίτες.

Τι διακυβεύεται

Με εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας να εξαρτώνται από τη βοήθεια, η αναστολή λειτουργίας των βασικών οργανισμών απειλεί να δημιουργήσει οξεία έλλειψη τροφής, ιατρικής περίθαλψης και στέγης, πλήττοντας κυρίως παιδιά, ηλικιωμένους και χρόνια ασθενείς.

Καθώς το Ισραήλ ετοιμάζεται να εφαρμόσει τους νέους περιορισμούς από 1η Ιανουαρίου 2026, διεθνείς παρατηρητές προειδοποιούν ότι η απόφαση μπορεί να υπονομεύσει τα εύθραυστα αποτελέσματα της εκεχειρίας, να αυξήσει τις διπλωματικές εντάσεις και να εντείνει τις εκκλήσεις για σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του ανθρωπιστικού δικαίου.