Έρχεται το τέλος για τα μύδια στη Μεσόγειο; Η κλιματική αλλαγή απειλεί με εξαφάνιση το εμβληματικό είδος

Τα μύδια της Μεσογείου (Mytilus galloprovincialis) βρίσκονται αντιμέτωπα με υπαρξιακή απειλή λόγω της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Earth’s Future. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων, η οξίνιση των θαλασσών και η μείωση του οξυγόνου μπορεί να οδηγήσουν σε μαζική εξαφάνιση του είδους ήδη από το 2050, με καταστροφικές συνέπειες για το θαλάσσιο οικοσύστημα και τις παράκτιες οικονομίες.

Η έρευνα: Πειράματα που προσομοιώνουν το μέλλον

Για πρώτη φορά, ερευνητές αναπαρήγαγαν σε εργαστηριακές συνθήκες τις περιβαλλοντικές παραμέτρους που ισχύουν σήμερα και προβλέπονται για τα έτη 2050, 2075 και 2100. Το πείραμα διήρκεσε πάνω από έναν χρόνο και εξέτασε την αντίδραση δύο ειδών: των μυδιών της Μεσογείου και των στρειδιών Pacific oyster (Magallana gigas).

Τα αποτελέσματα ήταν δραματικά για τα μύδια:

• Ακόμη και με μέτρια αύξηση θερμοκρασίας κατά 1°C, σε συνδυασμό με μειωμένο οξυγόνο και υψηλότερη οξίνιση, η θνησιμότητα ήταν σχεδόν ολοκληρωτική.
• Στις συνθήκες του 2050, τα μύδια κατέρρευσαν πλήρως, δείχνοντας αδυναμία επιβίωσης, ανάπτυξης και αναπαραγωγής.

Τα στρείδια αποδείχθηκαν ανθεκτικότερα: παρόλο που ο ρυθμός ανάπτυξής τους μειώθηκε, επέζησαν καλύτερα. Ωστόσο, οι ερευνητές εκτιμούν ότι θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα αναπαραγωγής υπό αυτές τις συνθήκες.

Ο κρίσιμος ρόλος των μυδιών στο οικοσύστημα

Τα μύδια δεν είναι απλώς ένα δημοφιλές θαλασσινό – αποτελούν θεμέλιο λίθο του μεσογειακού θαλάσσιου οικοσυστήματος:

• Φιλτράρουν τεράστιες ποσότητες νερού, βελτιώνοντας την ποιότητά του.
• Τροφοδοτούν πολλά άλλα είδη, από ψάρια μέχρι πουλιά.
• Στηρίζουν τον βιοπορισμό χιλιάδων παράκτιων κοινοτήτων στην Ελλάδα, την Ιταλία, την Ισπανία και αλλού, μέσω της μυδιοκαλλιέργειας.

Η εξαφάνισή τους θα προκαλούσε αλυσιδωτές αντιδράσεις, επηρεάζοντας τη βιοποικιλότητα και την οικονομία.

Οι αιτίες: Θερμοκρασία, οξίνιση και έλλειψη οξυγόνου

Η κλιματική κρίση επιταχύνει τρεις βασικούς παράγοντες:

• Άνοδος θερμοκρασίας: Ακόμη και μικρές αυξήσεις είναι θανατηφόρες για τα μύδια, που δεν αντέχουν πάνω από ορισμένα όρια.
• Οξίνιση ωκεανών: Το CO₂ που απορροφάται από τη θάλασσα μειώνει το pH, δυσκολεύοντας το σχηματισμό κελύφους.
• Μείωση οξυγόνου: Οι υψηλότερες θερμοκρασίες μειώνουν τη διαλυτότητα του οξυγόνου στο νερό.

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι δεν πρόκειται για αόριστη απειλή, αλλά για πραγματικές, μετρήσιμες συνέπειες που ήδη παρατηρούνται.

Λύσεις και προτάσεις προσαρμογής

Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι χωρίς άμεσες στρατηγικές, η μυδιοκαλλιέργεια θα αντιμετωπίσει καταστροφικές προκλήσεις. Προτείνουν:

• Επιλογή ανθεκτικότερων γενετικών ποικιλιών μυδιών.
• Συνδυαστική καλλιέργεια με φυτά (π.χ. φύκια) που απορροφούν CO₂.
• Μετακίνηση εκτροφής σε πιο ανοιχτές θαλάσσιες ζώνες, όπου οι συνθήκες είναι λιγότερο ακραίες.

Τέτοιες καινοτόμες μέθοδοι μπορούν να επιμηκύνουν την επιβίωση του είδους, αλλά η ριζική μείωση εκπομπών παραμένει η μόνη μακροπρόθεσμη λύση.

Μια ακόμη «καμπάνα» για τη Μεσόγειο

Η Μεσόγειος θερμαίνεται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, μετατρεπόμενη σε «hotspot» κλιματικής κρίσης. Η απειλή για τα μύδια προστίθεται σε μια μακριά λίστα: εξαφάνιση κοραλλιών, εισβολή ξενικών ειδών, μαζικοί θάνατοι ψαριών.

Η νέα έρευνα δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης: η κλιματική αλλαγή δεν είναι μακρινή απειλή – είναι εδώ, και τα μύδια της Μεσογείου μπορεί να είναι τα επόμενα θύματα.

Πηγή: Pagenews.gr