Οργουελικός Εφιάλτης: Κάμερες AI που «Διαβάζουν» Συναισθήματα και Κινήσεις

Σάλος στη Βρετανία για την Επέκταση της Αναγνώρισης Προσώπου

Η κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ ξεκίνησε τον Δεκέμβριο 2025 δημόσια διαβούλευση για τη δημιουργία νέου νομικού πλαισίου που θα επιτρέπει σε όλες τις αστυνομικές δυνάμεις της χώρας να χρησιμοποιούν εκτεταμένα τεχνολογίες βιομετρικής αναγνώρισης, συμπεριλαμβανομένων live facial recognition συστημάτων. Οι κάμερες αυτές μπορούν να σκανάρουν πρόσωπα σε πραγματικό χρόνο, να αναλύουν κινήσεις, γαιτ (τρόπο βαδίσματος), φωνή και ακόμα συναισθήματα, συγκρίνοντάς τα με βάσεις δεδομένων εκατομμυρίων φωτογραφιών.

Οι αρχές διαφημίζουν την τεχνολογία ως εργαλείο για σύλληψη εγκληματιών, πρόληψη αυτοκτονιών και εντοπισμό αγνοουμένων. Ωστόσο, η Big Brother Watch καταγγέλλει ότι πάνω από 7 εκατομμύρια αθώοι πολίτες σκαναρίστηκαν μόνο το τελευταίο έτος, χωρίς σαφές νομικό πλαίσιο, μετατρέποντας τη Βρετανία σε «κράτος μαζικής παρακολούθησης».

Ρατσιστικές Προκαταλήψεις και Λανθασμένες Ταυτοποιήσεις

Μια έκθεση του National Physical Laboratory (NPL) αποκάλυψε ότι τα συστήματα retrospective facial recognition της αστυνομίας παρουσιάζουν σημαντικές προκαταλήψεις: Μαύροι, Ασιάτες, γυναίκες και νέοι κάτω των 40 ετών ταυτοποιούνται εσφαλμένα σε πολύ υψηλότερα ποσοστά από λευκούς άνδρες. Το Υπουργείο Εσωτερικών παραδέχτηκε το πρόβλημα, αλλά αποκάλυψε ότι η αστυνομία πίεσε να συνεχίσει τη χρήση του biased αλγορίθμου για πάνω από ένα χρόνο.

Η Liberty Investigates και ο Guardian αποκάλυψαν ότι από το 2018 έως το 2024 πραγματοποιήθηκαν πάνω από μισό εκατομμύριο αναζητήσεις, με χιλιάδες πιθανές λανθασμένες ταυτοποιήσεις. Η Big Brother Watch αναφέρει πάνω από 3.000 θύματα λάθος σύλληψης ή έρευνας.

Η Ελληνική Πραγματικότητα: AI Κάμερες σε Μετρό, Λεωφορεία και Δρόμους

Στην Ελλάδα, η χρήση AI καμερών προχωρά ταχύτατα, κυρίως για τροχονομικούς ελέγχους. Από το 2025, πιλοτικά λειτουργούν κάμερες σε κεντρικές αρτηρίες Αθήνας και Θεσσαλονίκης, εντοπίζοντας παραβάσεις όπως χρήση κινητού, μη χρήση ζώνης και παραβίαση λωρίδων λεωφορείων. Σε λίγες μέρες λειτουργίας, μία κάμερα στη Συγγρού κατέγραψε πάνω από 1.000 παραβάσεις.

Σχεδιάζεται επέκταση σε 2.000 σταθερές και 500 κινητές κάμερες σε λεωφορεία μέχρι το 2026. Στο μετρό και τα λεωφορεία, AI συστήματα εντοπίζουν «τζαμπατζήδες» και άλλες παραβάσεις. Η Τροχαία Αθήνας χρησιμοποιεί περίπου 1.000 κάμερες, ορισμένες με δυνατότητες αναγνώρισης προσώπου, παρά τις ανησυχίες για προστασία δεδομένων.

Το Προηγούμενο των Ολυμπιακών στο Παρίσι

Η χρήση AI καμερών στους Ολυμπιακούς Αγώνες Παρισιού 2024 αποτέλεσε πρότυπο, αλλά και πηγή έντονων αντιδράσεων. Οι γαλλικές αρχές εγκατέστησαν εκατοντάδες κάμερες που ανίχνευαν «ύποπτες» κινήσεις (π.χ. αντίθετη ροή πλήθους), χωρίς facial recognition. Οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία και η La Quadrature du Net κατήγγειλαν μαζική παρακολούθηση και κίνδυνο μονιμοποίησης των μέτρων.

Ο «Μεγάλος Αδελφός» Είναι Ήδη Εδώ;

Οι εξελίξεις σε Βρετανία και Ελλάδα εγείρουν κρίσιμα ερωτήματα: Πού σταματά η ασφάλεια και πού ξεκινά η παραβίαση ιδιωτικότητας; Η Big Brother Watch προειδοποιεί ότι χωρίς αυστηρούς κανονισμούς, οι πολίτες γίνονται «walking ID cards». Στην ΕΕ, ο AI Act απαγορεύει μαζική facial recognition, αλλά εξαιρέσεις για ασφάλεια ανοίγουν παράθυρα.

Η διαβούλευση στη Βρετανία προτείνει ανεξάρτητη ρυθμιστική αρχή, αλλά οι επικριτές ζητούν άμεση παύση χρήσης μέχρι την ψήφιση νόμου. Στην Ελλάδα, η επέκταση AI καμερών συνεχίζεται χωρίς ευρεία δημόσια συζήτηση.

Η τεχνολογία υπόσχεται ασφάλεια, αλλά ο κίνδυνος κατάχρησης, προκαταλήψεων και φακελώματος είναι υπαρκτός. Οι πολίτες καλούνται να απαιτήσουν διαφάνεια και προστασία δικαιωμάτων, πριν ο «Μεγάλος Αδελφός» γίνει καθημερινότητα.

Πηγή: Pagenews.gr