Φορολογικές δηλώσεις 2026: Τι αλλάζει σε τεκμήρια, κωδικούς και εκπτώσεις

Από τις 16 Μαρτίου ανοίγει η πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων που αφορούν τα εισοδήματα του 2025, με τις φετινές αλλαγές να κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικές τόσο για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους όσο και για τους επαγγελματίες, τους ιδιοκτήτες ακινήτων και τις οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα. Το νέο πλαίσιο φέρνει διαφοροποιήσεις στα έντυπα Ε1 και Ε2, νέους κωδικούς που συνδέονται με φοροαπαλλαγές και ειδικές κατηγορίες εισοδημάτων, αλλά κυρίως μια αισθητή ελάφρυνση στα τεκμήρια διαβίωσης, η οποία επηρεάζει άμεσα τον τρόπο με τον οποίο θα προσδιοριστεί το φορολογητέο εισόδημα για χιλιάδες φορολογούμενους.

Η απόφαση της ΑΑΔΕ που καθορίζει τον τύπο και το περιεχόμενο των εντύπων, τη διαδικασία και τις ημερομηνίες υποβολής, σηματοδοτεί ουσιαστικά την έναρξη μιας νέας περιόδου για τις φορολογικές δηλώσεις. Το βασικό στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι, σε σχέση με πέρυσι, οι φετινές δηλώσεις ενσωματώνουν αλλαγές που δεν είναι μόνο τεχνικές ή διαδικαστικές, αλλά επηρεάζουν άμεσα το τελικό φορολογικό αποτέλεσμα.

Η μεγάλη αλλαγή είναι η μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης

Η πιο ουσιαστική διαφοροποίηση για το φορολογικό έτος 2025 αφορά τη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης, κάτι που αναμένεται να περιορίσει αισθητά τα τεκμαρτά εισοδήματα για σημαντικό αριθμό πολιτών. Η παρέμβαση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα τεκμήρια αποτελούν διαχρονικά μία από τις βασικές αιτίες επιβάρυνσης φορολογουμένων που εμφανίζουν χαμηλά πραγματικά εισοδήματα, αλλά διαθέτουν περιουσιακά στοιχεία ή δαπάνες που ενεργοποιούν υψηλότερο τεκμαρτό προσδιορισμό.

Στις κατοικίες, οι τεκμαρτές δαπάνες μειώνονται κατά 30% για ακίνητα που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές ζώνης έως 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Για κατοικίες σε περιοχές όπου οι τιμές ζώνης κυμαίνονται από 2.800 έως 4.999 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, η μείωση φτάνει στο 35%. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει άμεσα τον υπολογισμό του τεκμηρίου κατοικίας και μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες φορολογικές επιβαρύνσεις, ιδιαίτερα για ιδιοκτήτες ή ενοικιαστές ακινήτων σε αστικές περιοχές με μεσαίες ή αυξημένες αντικειμενικές αξίες.

Η μείωση δεν περιορίζεται μόνο στις κατοικίες. Σημαντική διαφοροποίηση καταγράφεται και στα Ι.Χ. αυτοκίνητα, καθώς αλλάζει ο τρόπος υπολογισμού του τεκμηρίου για όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1η Νοεμβρίου 2010 και μετά. Πλέον, το τεκμήριο δεν θα βασίζεται στον κυβισμό, αλλά στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Η μεταβολή αυτή οδηγεί, σύμφωνα με τα νέα δεδομένα, σε μειώσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν έως και το 73,7%, αλλάζοντας σημαντικά τη φορολογική εικόνα πολλών ιδιοκτητών οχημάτων. Για τον λόγο αυτό έχει προστεθεί και ειδική στήλη στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1.

Ελαφρύνσεις και για σκάφη, φοιτητές, ανέργους και στρατευμένους

Το νέο σύστημα περιλαμβάνει μειώσεις και στα τεκμήρια διαβίωσης για τα σκάφη αναψυχής, με τις τεκμαρτές δαπάνες να είναι χαμηλότερες, ιδιαίτερα για τα νεότερα σκάφη, όπου η μείωση φτάνει το 30%. Πρόκειται για αλλαγή που, παρότι αφορά πιο ειδική κατηγορία φορολογουμένων, εντάσσεται στη γενικότερη λογική επαναπροσδιορισμού των αντικειμενικών βαρών.

Παράλληλα, σημαντική είναι και η ελάφρυνση για τα ενήλικα εξαρτώμενα τέκνα. Μέχρι σήμερα, πολλές οικογένειες επιβαρύνονταν από το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ ακόμη και για παιδιά που, παρότι ενήλικα, παρέμεναν οικονομικά εξαρτώμενα. Πλέον, από αυτό το ελάχιστο τεκμήριο εξαιρούνται τα τέκνα έως 25 ετών που σπουδάζουν, υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία ή είναι άνεργα και μέσα στο 2025 απέκτησαν οποιοδήποτε ύψους εισόδημα.

Η παρέμβαση αυτή έχει ιδιαίτερη κοινωνική σημασία, καθώς αναγνωρίζει με πιο ρεαλιστικό τρόπο τη συνθήκη οικονομικής εξάρτησης νέων ανθρώπων που δεν έχουν ακόμη αυτόνομη οικονομική υπόσταση. Στο πλαίσιο αυτό, στον πίνακα 6 και στους σχετικούς κωδικούς έχει αντικατασταθεί η λέξη «παιδιών» με τη φράση «εξαρτώμενων τέκνων», ενώ έχει προστεθεί και νέα στήλη για το ΑΦΜ τέκνου, στοιχείο που διευκολύνει την ακριβέστερη αποτύπωση των δεδομένων στη δήλωση.

Κούρεμα και στα τεκμαρτά εισοδήματα για επαγγελματίες

Οι αλλαγές δεν σταματούν στα τεκμήρια διαβίωσης. Φέτος μειώνονται και τα τεκμαρτά εισοδήματα για ορισμένες κατηγορίες επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, με στόχο να περιοριστεί το φορολογικό βάρος σε δραστηριότητες που λειτουργούν σε πιο ευάλωτα ή ειδικά οικονομικά περιβάλλοντα.

Ειδικότερα, μειώνεται κατά 50% το ποσό του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που προκύπτει από τα αντικειμενικά κριτήρια για αυτοαπασχολούμενους που έχουν την έδρα τους και την κύρια κατοικία τους σε οικισμούς με πληθυσμό από 501 έως 1.500 κατοίκους ή σε οικισμούς από 501 έως 1.700 κατοίκους σε παραμεθόριες περιοχές της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης. Η πρόβλεψη αυτή συνδέεται άμεσα με την ανάγκη στήριξης της περιφέρειας και των μικρών τοπικών οικονομιών, όπου οι δυνατότητες παραγωγής εισοδήματος είναι συχνά πιο περιορισμένες.

Επιπλέον, κατά 50% μειώνεται το τεκμαρτό εισόδημα για όσους εκμεταλλεύονται σχολικά κυλικεία, ενώ κατά 30% μειώνεται για τους επαγγελματίες λιανοπωλητές προϊόντων σε λαϊκές αγορές. Οι φορολογούμενοι που ανήκουν σε αυτές τις κατηγορίες θα πρέπει να δηλώσουν τη σχετική πληροφορία στους κωδικούς 045-046 του πίνακα 2 του Ε1, ώστε να τύχουν της προβλεπόμενης μείωσης.

Τι ισχύει για νέες μητέρες και πλανόδιους λαχειοπώλες

Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά τις αυτοαπασχολούμενες νέες μητέρες, οι οποίες απαλλάσσονται για τρία έτη από τα αντικειμενικά κριτήρια φορολόγησης, εφόσον απέκτησαν τέκνο εντός του 2025, είτε με τοκετό είτε με υιοθεσία είτε με αναδοχή. Η πρόβλεψη αυτή δίνει μια ουσιαστική φορολογική ανάσα σε γυναίκες που καλούνται να συνδυάσουν μητρότητα και επαγγελματική δραστηριότητα, σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών και μειωμένων δυνατοτήτων παραγωγής εισοδήματος.

Αλλαγή υπάρχει και για τους πλανόδιους λαχειοπώλες, οι οποίοι εξαιρούνται από τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης και πλέον θα φορολογούνται αυτοτελώς με 1% επί της προμήθειας που λαμβάνουν από την πώληση των λαχείων. Για τη συγκεκριμένη κατηγορία προστίθενται οι νέοι κωδικοί 441-442 στον πίνακα 4Γ2, προκειμένου να δηλωθεί σωστά το σχετικό εισόδημα.

Απαλλαγή φόρου για συγκεκριμένα ενοίκια

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα διάταξη για τα εισοδήματα από ενοίκια, καθώς απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος τα ποσά που εισπράχθηκαν το 2025 από εκμίσθωση κατοικιών έως 120 τετραγωνικά μέτρα, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το ακίνητο θα πρέπει να παρέμενε κενό για 36 συνεχόμενους μήνες και η σύμβαση μίσθωσης να έχει διάρκεια τουλάχιστον τριών ετών, εφόσον έχει συναφθεί μεταξύ 8 Σεπτεμβρίου 2024 και 10 Νοεμβρίου 2025.

Το συγκεκριμένο φοροαπαλλασσόμενο εισόδημα θα είναι προσυμπληρωμένο από την ΑΑΔΕ στους κωδικούς 119-120 του πίνακα 6 του εντύπου Ε1. Η ρύθμιση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια να επανέλθουν στην αγορά κατοικίες που είχαν παραμείνει κλειστές για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενισχύοντας παράλληλα την προσφορά ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση.

Οι ημερομηνίες και η διαδικασία υποβολής

Η πλατφόρμα για τις δηλώσεις ανοίγει τη Δευτέρα 16 Μαρτίου και θα παραμείνει ανοιχτή για τις εμπρόθεσμες δηλώσεις έως και την 15η Ιουλίου. Ειδικά για τα φυσικά πρόσωπα που συμμετέχουν σε νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες με απλογραφικά βιβλία, η δήλωση μπορεί να υποβληθεί έως και την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Ιουλίου.

Η υποβολή γίνεται υποχρεωτικά μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE, ενώ για την ηλεκτρονική διαδικασία απαιτείται προηγουμένως να έχουν επικαιροποιηθεί τα στοιχεία επικοινωνίας των φορολογουμένων. Η σωστή αναγραφή της ηλεκτρονικής διεύθυνσης έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μέσω αυτής γίνεται η κοινοποίηση πράξεων που θεωρούνται νόμιμα επιδοθείσες.

Κατά την υποβολή, προηγείται η καταχώρηση των εντύπων Ε2 και Ε3, όταν αυτά απαιτούνται, και ακολουθεί το Ε1. Το έντυπο Ε16 δεν υποβάλλεται ηλεκτρονικά. Η υποχρέωση αναγραφής αφορά όλα τα εισοδήματα, είτε φορολογούνται είτε όχι, καθώς και εκείνα που φορολογούνται αυτοτελώς ή με ειδικό τρόπο, μαζί με τον φόρο που παρακρατήθηκε ή αποδόθηκε, όπου απαιτείται.

Οι εκπτώσεις για εφάπαξ πληρωμή του φόρου

Ένα ακόμη σημείο που πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι είναι η έκπτωση που παρέχεται σε περίπτωση εφάπαξ πληρωμής του φόρου έως τις 31 Ιουλίου. Το ποσοστό της έκπτωσης εξαρτάται από το πότε θα υποβληθεί η δήλωση. Συγκεκριμένα, η έκπτωση φτάνει στο 4% αν η δήλωση υποβληθεί από 16 Μαρτίου έως 30 Απριλίου, στο 3% αν υποβληθεί από 1η Μαΐου έως 15 Ιουνίου και στο 2% αν η υποβολή γίνει από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

Η κλιμακωτή αυτή επιβράβευση επιδιώκει να ενθαρρύνει την έγκαιρη υποβολή των δηλώσεων και να περιορίσει τη συσσώρευση δηλώσεων κοντά στη λήξη της προθεσμίας.

Τι αλλάζει στο έντυπο Ε2

Στο έντυπο Ε2 καταχωρείται η οικοδομημένη ακίνητη περιουσία κάθε υπόχρεου, ανεξάρτητα από το αν αποφέρει εισόδημα. Αντίθετα, η μη οικοδομημένη ακίνητη περιουσία αναγράφεται μόνο εφόσον παράγει πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα. Ειδικά για τα ακίνητα που παρέμειναν κενά για όλο το έτος ή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, απαιτείται η σχετική ένδειξη ΚΕΝΟ, καθώς και η αναγραφή του ακριβούς διαστήματος κατά το οποίο το ακίνητο δεν χρησιμοποιήθηκε.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά μεγαλύτερη σημασία φέτος, καθώς συνδέεται και με το καθεστώς απαλλαγής από φόρο για συγκεκριμένες μισθώσεις κατοικιών που είχαν μείνει κλειστές επί μακρόν.

Μια χρονιά με περισσότερη προσοχή και περισσότερες λεπτομέρειες

Οι φετινές φορολογικές δηλώσεις δεν χαρακτηρίζονται μόνο από την τεχνική προσαρμογή των εντύπων, αλλά και από μια ουσιαστική αλλαγή φιλοσοφίας σε επιμέρους πεδία της φορολόγησης. Η μείωση στα τεκμήρια κατοικιών, αυτοκινήτων και σκαφών, το ελαφρύτερο τεκμαρτό πλαίσιο για εξαρτώμενα τέκνα, οι φοροελαφρύνσεις για επαγγελματικές κατηγορίες και οι απαλλαγές για ενοίκια και νέες μητέρες συνθέτουν ένα νέο τοπίο, στο οποίο η σωστή συμπλήρωση των κωδικών αποκτά καθοριστική σημασία.

Για τους φορολογούμενους, το βασικό ζητούμενο είναι φέτος να διαβάσουν προσεκτικά τις αλλαγές και να αξιοποιήσουν σωστά κάθε δυνατότητα που δίνει το νέο σύστημα. Οι δηλώσεις του 2026 μπορεί να αποδειχθούν πιο ευνοϊκές για πολλούς, αρκεί τα νέα δεδομένα να αποτυπωθούν σωστά στα έντυπα και να μη χαθούν ευκαιρίες για μειώσεις φόρων ή περιορισμό τεκμαρτών επιβαρύνσεων.

Πηγή: Pagenews.gr